Bé Châu


Không nhớ là năm nào tôi chính thức nuôi bé Châu. Tôi chỉ nhớ năm đó nó mới vừa vô lớp 7 và đang chọn tiếng Nga làm sinh ngữ chính. Việc đầu tiên tôi làm là cho nó đổi sang tiếng Anh và đích thân kèm nó học để theo kịp các bạn.
V́ dạy thêm rất nhiều, không có thời giờ kèm riêng lâu, tôi cho bé Châu đi học thêm với cô giáo Anh văn trong trường. Sau đó th́ tôi không theo dơi chuyện học Anh văn của nó nữa, tin rằng nó phải là một đứa thông minh, ngoan hiền và chăm chỉ học tập. Một hôm tôi phát hiện điểm Anh văn của nó rất kém và nó không chịu đi học thêm, tôi hỏi nguyên nhân th́ nó nói:
- V́ mợ Hai nổi tiếng quá nên cô giáo không chịu nhận dạy con.
Thực t́nh lúc đó tôi hơi nghi ngờ điều nó nói, mơ hồ thấy có cái ǵ không ổn nhưng cũng không có thời gian để t́m hiểu, có phần thỏa măn v́ được bốc thơm.
Con Châu là con của một người bà con cô cậu với Miên, nó gọi Miên là cậu Hai và gọi tôi là Mợ Hai. Tôi thích cái chữ “ Mợ Hai” v́ nó giống như các con của cô tôi gọi Má tôi. Tiếng Mợ Hai hàm chứa biết bao kính yêu dành cho người đă cưu mang những đưa trẻ không do ḿnh đứt ruột đẻ ra. Tôi biết bé Châu thích gọi tôi là Mẹ để nó giống như con ruột của tôi. Trong thâm tâm, tôi cũng thích được gọi là mẹ v́ thực bụng tôi rất thương nó, cứ ấp ủ trong ḷng như ḿnh có hai đứa con gái là nó và bé Khanh. Tôi cũng không có ư phân biệt đối xử giữa hai đứa dù điều đó cũng khó thực hiện, không phải với tôi mà là những người quanh tôi. C̣n một điều sâu kín mà tôi không để bé Châu gọi tôi là mẹ v́ lúc nó c̣n nhỏ, mẹ đẻ của nó có lấy tử vi cho nó, nói nó có số ăn mày. Tôi nghĩ cứ để nó gọi vợ chồng tôi là cậu mợ th́ chuyện nuôi dạy nó có khi hóa giải được kíêp ăn mày trong tử vi của nó chăng.
Bé Châu và bé Khanh rất hợp nhau v́ tính t́nh của bé Châu rất dịu dàng, nói năng nhỏ nhẹ, nó cũng chịu khó ch́u chuộng bé Khanh. Bé Châu có đôi mắt ngây thơ, giọng nói nghe rất chân t́nh nên nó thường được mọi người tin yêu ngay từ phút đầu gặp gỡ . Nó và bé Khanh là đôi bạn thân suốt thời thơ ấu. Tôi cứ nhớ h́nh ảnh hai đứa chiều chiều ra ngồi ngoài cổng rào trước nhà đàn mandoline, tiếng đàn réo rắt d́u dặt của hai đứa bé đẹp hơn một bức tranh. Có khi tôi cho hai đứa đi học bơi, đi học vẽ. Tôi nhớ có lần ông thầy trẻ dạy vẽ trốn dạy đi nhậu bị hai đứa nó theo dơi và bắt gặp tại chỗ. Hai đứa coi đây là thành tích lớn. Giữa trưa hè nắng gắt, hai đứa nó từ đâu chạy về, mặt mày đỏ lơ đỏ lửng, mồ hôi nhễ nhại , hổn ha hổn hển giành nhau kể cho tôi nghe chuyện đi bắt thầy giáo trốn dạy đi nhậu. Cứ nhớ tới chuyện đó là ḷng tôi mềm nhũng. Vậy đó, có một thời hai đứa như h́nh với bóng. Tôi rất sung sướng được nh́n hai đứa nó bên nhau, vui vẽ với nhau.
Trong giai đọan này, thỉnh thỏang tôi phát hiện bị mất tiền. Tôi bíêt bé Khanh không lấy v́ nó không có nhu cầu xài tiền. Tôi khó chịu phải lên tiếng tra hỏi bé Châu. Nó nhận có lấy một lần thôi. Tôi đâm ra hoang mang, có lẽ là tôi đă nhớ nhầm. Tôi đau ḷng lắm nếu phải nghi kỵ ai, nhất là nghi kỵ người mà tôi rất muốn thương yêu và gắn bó.
Năm lớp 9 là năm phải thi chuyển cấp. Tôi cho bé Châu học kèm Tóan với Thầy Kim Anh. Học Văn với thầy B́nh là những ông Thầy nổi tiếng về hai môn này trong trường cấp ba tôi đang dạy. Khi bé Châu đi thi chuyển cấp th́ gia đ́nh chúng tôi vẫn c̣n ở trong Quận sáu. Lúc đó chúng tôi đă có kế họach chuyển nhà ra Quận 3 rồi nên tôi cho nó thi vô Marie Curie ở Quận 3. Đi thi về bé Châu rất phấn khởi, nó khoe là cả pḥng thi copy bài của nó. Chuyện này làm tôi vô cùng sung sướng, hả hê.Tôi nôn nao chờ kết quả. Tôi h́nh dung ra chiếc áo dài trắng bằng lụa tôi sẽ may cho nó.
Đến ngày có kết quả thi, tôi nhờ Miên chở tôi đi hơn ba mươi phút dưới cái nắng đổ lửa của trưa hè Sàig̣n. Đến trước cổng trường, tôi ḍ đi ḍ lại hàng chữ có tên Nguyễn Lê Ngọc Châu, miệng tôi như sẵn sàng reo lên : “ A, đậu rồi!”. Tôi chắc chắn là bé Châu phải đậu , chỉ có điều chưa biết đậu cao hay thấp mà thôi, nó chẳng nói với tôi là cả pḥng thi copy bài của nó là ǵ. Ḍ đi ḍ lại, trước mắt tôi sao lại là 5 diểm và 1 điểm. Không tin vào mắt ḿnh, tôi nhờ mấy đứa bé bên cạnh coi lại dùm và tụi nó cũng thấy kết quả như tôi thấy. Tôi vẫn không muốn tin kết quả ghi trên giấy, tôi nhờ Miên vào coi lại v́ tôi cho là mắt ḿnh kém, đúng hơn là tôi không múôn tin vào điều ḿnh tận mắt thấy.
Miên vô coi xong trở ra nói gọn :
- Thôi đi về. Rớt rồi.
Thật không thể tưởng tượng nỗi. Nó nói cả pḥng thi copy bài nó vậy mà tổng cộng điểm thi của nó chỉ là 6. Mà phải sáu rưỡi th́ mới đủ điểm để học hệ B.
Về nhà gặp nó ngay bữa cơm, tôi la nó:
- Sao mầy nói cả pḥng thi copy bài mầy mà mầy rớt hả?
Con Châu cười. Không phải là nụ cười buồn. Nó như đang cười tôi đă ngu dại nghe lời nó th́ ráng mà chịu. Lần đầu tiên tôi bíêt được con Châu không trung thực như tôi tưởng. Bà nội bé Khanh bực ḿnh nói:
- Bộ mầy khùng hả? Mầy cười cái ǵ vậy hả?
Rồi tôi cũng không la rầy ǵ nó thêm nữa. Tôi nghĩ tôi thất vọng v́ công sức đầu tư không hiệu quả nhưng chắc là nó c̣n buồn hơn tôi v́ bị thi hỏng. Tôi nhờ một con bạn dạy ở Marie Curie xin cho nó được vào học hệ B theo chế độ ưu tiên cho con em giáo viên.
Khi con Châu vào học lớp 10 hệ B trường Marie Curie th́ gia đ́nh tôi dọn ra Vơ văn Tần ở. Hằng ngaỳ nh́n nó mặc chiếc áo dài trắng đi học trông mới dễ thương làm sao. Tôi cho nó học thêm Anh văn ở các Trung tâm. Rước thêm một sinh viên tên Hồ về nhà kèm Tóan và Lư riêng cho nó. C̣n bé Khanh th́ đi học ở trường Đào tạo học sinh giỏi. Ngoài tiền đóng học hằng tháng, bé Khanh không tốn thêm tiền ǵ nữa. Tiền học của bé Châu bao giờ cũng nhiều hơn bé Khanh gấp ba lần v́ nó phải đóng tiền học ở trường, tiền học thêm Tóan Lư ở nhà và tiền học Anh văn ở Trung tâm. Tính tôi thỏai mái, cứ nó xin tiền là cho, không thắc mắc không hạch hỏi, không hề kiểm tra biên nhận.
Cuối năm đó con Châu lại bị thi lại. Dẫu sao cuối cùng nó cũng được lên lớp 11.
Suốt năm lớp 11, nó cũng có Thầy kèm riêng Toán và Lư nhưng nó lại bị ở lại v́ những môn học bài. Lần này th́ nó dấu và tôi không hề biết nó bị ở lại lớp 11.
Tôi tin hết hè là nó sẽ học lớp 12, năm cuối cấp.
Cứ nghĩ lớp 12 là năm thi nên tôi rất quan tâm chăm sóc nó. Tối tối tôi vô pḥng coi nó học bài. Bao giờ tôi cũng thấy nó ngồi học chăm chỉ trước quyển sách. Tôi cứ dặn ḍ bà Nội bé Khanh không cho ai quấy rầy nó, để yên cho nó tập trung học.
Suốt năm lớp 12, cứ sáng sớm là con Châu mặc áo dài trắng đến trường, trưa về ăn cơm học bài.
Rồi ngaỳ thi cũng đến. Vài tháng trước ngày thi, đêm nào tôi cũng mua chè bánh bồi duỡng cho con Châu. Nó thích con búp bê Barbie, tôi mua thưởng nó trước để nó biết là tôi mong nó đậu vô cùng.
Vào ngày thi Tốt nghiệp phổ thông , con Châu đi thi mà bỏ quên cái kiếng cận ở nhà. Tôi bảo Ngọc Phượng em tôi đến Hội đồng thi t́m nó để bảo đảm nó có kiếng cận mà làm bài thi. Khi đi làm, tôi cứ khắc khỏai lo, tôi sợ không có kiếng th́ nó không làm bài được. Phượng và các Thầy Cô ở Hội đồng thi t́m nát danh sách vẫn không có tên Nguyễn Lê Ngọc Châu. Tôi hỏi th́ nó nói:
- Con thi ở Hội đồng thi Nguyễn thị Minh Khai, d́ Phượng t́m ở Marie Curie th́ làm sao có tên con.
- Vậy rồi con làm bài được không?
- Con làm bài tốt mà. Nó trả lời chắc nịch.
Trong thời gian chờ đợi kết quả thi, tôi, Miên và bé Khanh đi Trung quốc. Khi ở Trung quốc tôi nóng ruột múôn gọi điện thoại về hỏi xem con Châu có đậu không nhưng nhớ đến kỳ thi Tốt nghiệp phổ thông cơ sở năm nào làm cho tôi có chút dè dặt trong hi vọng, nó mà rớt th́ tôi hết đi chơi.
Sau mười ngày đi Trung quốc về, vừa bước chân vô nhà tôi đă hỏi ngay:
Có kết quả thi chưa con?
Con Châu không nói ǵ, lẳng lặng đưa tôi một tờ giấy nhỏ có ghi điểm các môn mà nó đă chuẩn bị sẵn. Hai môn được kèm ở nhà là Toán và Lư th́ nó ghi 8.5 và 8. Văn 1 điểm. Địa lư 1.5 ruỡi. Lẽ ra 18 điểm cũng đậu nhưng nó rớt v́ có môn 1 điểm.
Tôi buồn và thất vọng vô cùng nhưng không la nó tiếng nào, tôi an ủi nó:
- Thôi th́ năm sau thi lại, con.
Một hôm tôi sang nhà Quư Lan, nhỏ bạn năm nào đă giúp tôi xin cho nó vào học hệ B trong trường nó dạy, ngồi nói chuyện tào lao một hồi tôi mới than:
- Tội nghiệp con Châu. Học hành cả năm mà rớt chỉ v́ bị điểm khống chế.
Con Lan la lên:
- Ủa, con Châu nó có đi học hồi nào đâu mà thi với cử, đậu với rớt.
-
Hả? tôi như trên trời rớt xúông. Con Châu không đi học! Vậy chứ sáng nào nó cũng mặc áo dài trắng đi đâu? Cứ ba tháng nó vẫn xin tiền tôi đóng học lớp 12 bán công mà. Lâu lâu lại xin tiền đóng học Anh văn nữa. Hôm nào nó cũng kể cho bé Khanh nghe chuyện trong trường, trong lớp. Nào là hôm nay có một thằng si nó, cứ đứng đón nó dưới chân cầu thang. Nào là hôm qua có một thằng ngồi bàn sau nắm tóc nó giật, nó quay lại tát cho thằng đó một cái thật mạnh và bị cô giáo chủ nhiệm bắt viết kiểm điểm, Cô nói: “ Con gái ǵ mà dữ quá”. Tôi đă khen nó dám đánh mấy thằng con trai hư. Tôi c̣n bảo:
- Có ǵ mợ Hai vô họp cho. Đồ con trai mất dạy đó tao cũng ghét lắm.
Nó c̣n khoe với bé Khanh là cô Hiệu trưởng rất tin tưởng nó, cô giao nó nhiệm vụ bấm chuông vào học. Có hôm nó bấm chuông trễ bị cô la quá trời.
Nó không đi học. Tôi lẩm bẩm như người bị mộng du. Vậy th́ nó đi đâu súôt năm qua. Nó lượm đâu ra bao nhiêu câu chuyện để kể mỗi ngày. Tôi chạy như bay về nhà. Ngay lúc Má con Châu vừa lên thăm nó. Ba má nó vẫn thỉnh thỏang lên thăm nó và hay xin hay mượn tiền bọn tôi. Khi th́ mượn để sửa nhà, khi th́ mượn để làm ăn. Nói là tiếng mượn cho vui, chứ chuệyn trả th́ không bao giờ có.
Không dằn được phẩn nộ, tôi kêu cả hai má con nó ra kể tội. Tôi hỏi nó:
- Cô Lan nói cả năm qua mày không có đi học, vậy mầy đi đâu?
- Con vô bà nội con.
- Mầy vô đó làm ǵ?
Nó nín thinh không trả lờ, mặt tỉnh bơ không chút sợ hăi. Cái ĺ nhất của con Châu là nín thinh không trả lời khi thấy tôi giận dữ và khi nó muốn thách thức ḷng kiên nhẩn của tôi. Tôi gầm lên:
- Học bạ đâu, đưa ra coi.
- Học bạ con bán de chai rồi.
Tôi bất ngờ đến nghẹt thở trước câu trả lời của nó. Phải mất mấy phút tôi mới thở được rồi nói:
- Tao cho mầy ăn học, mầy không thích ăn học th́ về quê mà trồng khóm với ba má mầy đi.
Tôi đă nặng lời với nó như vậy. Bây giờ nhớ lại tôi vẫn âm thầm ray rức.
Nói vậy rồi tôi bỏ lên lầu, không đủ can đảm ngồi đối diện với nó. Khi tôi trở xuống nhà th́ con Châu đă theo Má nó về quê.
Sau này tôi bíêt là nó vô trong nội nó buổi sáng, nó nói với nội nó là nó đi học ở trường buổi chiều v́ ba chồng tôi hay sai biểu, làm nó không tập trung học hành được. C̣n tôi th́ cứ ngỡ nó đi học buổi sáng khi nó ở trong nội nó.
Con Châu đi tôi buồn. Tôi tiếc cho tương lai của nó. Tôi tiếc bao thương yêu hi vọng mà tôi đă dành cho nó. Tôi nghiệm lại những điều đă xảy ra và có lần tôi than với Miên :
- H́nh như con Châu luôn có ư so sánh với bé Khanh. Nó không quan tâm đến những thành tích của bé Khanh, chỉ xem bé Khanh có ǵ hư để bắt chước, để xem em phản ứng thế nào đối với chuyện nó hư hỏng.
Tôi bíêt nó thách thức t́nh cảm của tôi. Có khi tôi cũng cố gắng để chứng minh cho nó bíêt là tôi rất thương nó, có khi tôi cũng mặc kệ nó v́ tôi chưa bao giờ nói với nó là tôi coi nó ngang với bé Khanh. Tôi nói nó c̣n có ba mẹ của nó, và tôi thương nó hơn tất cả các con cháu ruột thịt của tôi nhưng nó không thể so sánh được với bé Khanh v́ bé Khanh là tất cả đối với tôi. Điều tôi nói với bé Châu là ḥan ṭan đúng sự thật. Các em, các cháu của tôi đều mặc nhiên chấp nhận con Châu có một có vai tṛ đặc biệt đối với tôi sau bé Khanh.
Tôi có cái mộng trồng người của Lă bất Vi nhưng Lă Bất Vi xem tướng Đế Vương để đầu tư, tôi th́ chấp nhận chọn một đứa có số kiếp ăn mày để đầu tư và để thương yêu. Có thể tôi là một người đầu tư không may mắn. Tôi vẫn thường nói với bé Châu:
-Con cố học để sau này c̣n giúp đỡ ba má con. Mợ Hai không chờ đợi ǵ ở con cả.
Thực sự là tôi với bé Châu rất hợp nhau, nó ham chơi và ḥa đồng. Nó ân cần và nhỏ nhẹ. Nó ngoan ngơan với tôi, điều này tôi không t́m thấy ở bé Khanh. Bé Khanh có cá tính quá mạnh nên hai mẹ con dễ bất đồng, không ai nhường nhịn ai. Tôi cảm thấy thoải mái với bé Châu hơn với bé Khanh nên t́nh yêu thương của tôi dành cho nó có phần sâu đậm. Hai mợ cháu rất thường hay tâm sự dù bây giờ nhớ lại, tôi mới biết là nó đă rất khôn ngoan, có phần tinh quái, nó cứ theo tâm trạng của tôi từng lúc mà nói theo cho vừa ḷng tôi. Chuyện đó đă có khi an ủi tôi được rất nhiều. Tôi cứ nhớ có lần tôi dẫn mẹ con của Kim Quyên bạn tôi, Miên, bé Khanh và bé Châu vô khách sạn Equatorial để tham gia một tṛ chơi cuối năm. Miên và bé Khanh ngồi trên bờ nói chuyện với nhau miệt mài, không tham gia bất cứ tṛ chơi nào, c̣n bé Châu th́ theo tôi tham gia đủ tṛ. Tôi đă từng cảm thấy vô cùng ấm ḷng để có bé Châu trong cuộc sống của ḿnh.
Tôi vẫn âm thầm mong nhớ nó. Không có chút tin tức nào cả. Tôi cứ tự hỏi không bíêt bây giờ nó sống ra sao. Nó quen sống với tôi nhà cao cửa rộng, chăn êm nệm ấm, vật chất đầy đủ, làm sao nó thích nghi được với cụôc sống dưới quê nghèo, làm sao nó có được bạn bè ở nơi mà đường chưa thông, điện chưa đến, nước trong con kênh đào trước cửa nhà c̣n đầy phèn. Ngay cả ở Sàig̣n, so ra với nhiều người; đời sống của nó cũng đă quá cao th́ làm sao nó thích ứng được với cuộc đ̣i lam lũ. Có khi tôi ân hận; nếu nó đừng ở với tôi th́ chắc nó dễ dàng an phận với cuộc đời của một cô gái quê. Bây giờ dở dở ương ương, trí thức không ra trí thức, dốt nát không ra dốt nát, giàu không ra giàu, nghèo không ra nghèo th́ nó sẽ người không ra người, ngợm không ra ngợm, cụôc sống sau này của nó có thể sẽ trở thành bi kịch. Có khi tôi thao thức, tôi đă sai lầm ở chỗ nào để dẫn tới thất bại thảm hại như vậy cho cả hai mợ cháu.
Ở nhà, trong ḷng mỗi người chắc cũng có nhớ về nó, nhưng không ai nhắc đến tên nó cho đến một ngày sát Tết, nó đột ngột xuất hiện.
Con Châu trở về với nước da nhiễm phèn của cô gái quê ở đồng bằng Nam bộ, giọng nói ngôn từ cũng đượm chút quê. Nó ốm đi và hơi già cỗi v́ cực khổ.
Nó kể rằng nó bất ḥa với ba nó. Ba nó súôt ngày lo ăn nhậu. Khi ba nó nhậu th́ ngay cả bầy heo đang bú cũng bị ba nó ră bầy để thanh toán tiền rượu . Nó nói là ngay cả cái tủ đựng chén bát hay cái giường ngủ cũng bị ba nó bán đi để nhậu. Có lần v́ nhậu mà ba má nó căi nhau, ba nó đánh má nó. Nó bênh mẹ gây lại với ba nên ba nó đ̣i giết nó. V́ vậy nó chạy lên tôi. Nó nói một câu lịch sử:
- Khi con về dưới, con tưởng con về với gia đ́nh ḿnh. Nhưng khi ở dưới đó, con bíết gia đ́nh con là ở trên đây.
Nghe con Châu thố lộ điều đó tôi cảm động đến tận tim gan. Tôi và cả con bé Khanh thấy thật là thương yêu và gần gũi với con Châu. Ḷng tôi mở ra để đón một đứa con đi xa trở về, bé Khanh đón một người chị đi xa quay về.
Chỉ có Miên là vẫn rất tỉnh táo nói:
- Cái nhà này không phải là cái chùa, nó muốn đi th́ đi, nó muốn về th́ về. Những điều nó nói về ba nó cũng chưa chắc là có thật.
Tôi không đủ tỉnh táo để nghe Miên phân tích. Tôi muốn có con Châu sớm hôm như ngày nào. Tôi quên hết những điều tệ hại mà nó đă làm. Tôi với bé Khanh đă làm đủ thứ áp lực với Miên, nói xa nói gần, nói to nói nhỏ và cuối cùng Miên cho nó trở về. Tôi hào hứng nói:
- Thôi về dưới thu dọn đồ rồi lên đây đi học lại.


Phần II


Mùng bốn Tết con Châu trở lên. Đây cũng là lúc chúng tôi dọn qua nhà mới ở Cao thắng . Con Châu không có pḥng riêng, nó ở chung pḥng với Phượng là em tôi. Khi Phượng đi lấy chồng th́ Châu có riêng một pḥng.
Càng lớn th́ bé Châu và bé Khanh càng bớt thân nhau. Thực ra bé Khanh bực ḿnh v́ tôi quá nuông chiều bé Châu mà theo nó, bé Châu không xứng đáng để tôi lao tâm khổ trí như vậy.
V́ bé Châu đă nghỉ học mất một năm nên tôi phải rước Thầy về kèm riêng cho nó và phải nhờ ba má nó chạy cho nó một cái học bạ lớp 11. Tôi nhớ là ba má nó đ̣i tôi một số tiền lớn cho chuyện này, cứ như đó là chuyện của riêng tôi .
Tôi không nhớ ai đă mách bảo ḿnh nhưng sau đó tôi đă cho con Châu vào học lớp 12 nội trú ở trường Phổ thông dân lập N-K. Học phí rất mắc, khỏang 1.600.000 một tháng, hơn một trăm Mỹ kim. Tiền ăn học của bé Châu mắc hơn ba lần tiền học của bé Khanh. Có điều, học ở đây sẽ có thầy cô ḍ bài, kèm bài rất sát sao. Học sinh được lo cho ăn uống, áo quần được giặt ủi. Dân học ở đây đa số đều rất khá giả hay là giàu có.
Khi bé Châu học ở đây th́ nó hay kéo về nhà lủ khủ bao nhiêu bạn bè. Đứa nào mặt mũi cũng sáng sủa dễ coi, nói năng lễ phép nên tôi rất mừng thấy nó có một tập thể tốt để làm bạn. Mỗi lần bạn bè nó kéo về nhà tôi đều cho ăn uống và vui chơi trong nhà thoải mái.
Con Châu tuy không đẹp nhưng đặc biệt đào hoa. Trong số mấy thằng trong lớp đến chơi, đă có hơn phân nửa ngắm nghé nó. Năm này con Châu vui lắm, nó cư xử đường ḥang đĩnh đạc như một tiểu thư con nhà giàu đầy tự tin. Lúc này bé Khanh đă đi du học bên Mỹ rồi nên tôi càng quan tâm và chăm sóc nó hơn. Tôi chủ quan nghĩ rằng với bao nhiêu t́nh yêu thương tôi dành cho nó, với bao lần tha thứ cho những gian dối tày trời của nó, nhất định tôi sẽ căi tạo được nó. Tôi có tham vọng giúp con Châu thành đạt như một nghệ sĩ có tham vọng làm nên một kiệt tác bằng mồ hôi và máu của chính con tim ḿnh.
Trong mấy đứa bạn của nó, cái đứa tệ nhất là thằng Thiện lại được con Châu chiếu cố. Nghe nói thằng này bị hở van tim bẩm sinh, tính t́nh lập dị , nó không chơi với ai trong lớp và trong lớp cũng không ai thèm chơi với nó. Mỗi ngày đi học nó mua cho con Châu một ổ bánh ḿ, con Châu không ăn th́ nó quăng bỏ, nhất định không chia cho bạn nào khác. Con Châu nói trong lớp không đứa nào chịu nỗi nó. Nếu con Châu làm nó phiền ḷng, nó sẽ bỏ học hay uất lên mà ngất xĩu. Thầy Chủ nhiệm phải nhờ con Châu quan tâm đến thằng Thiện cho đến kỳ thi tốt nghiệp. Thực sự là các Thầy cô không nhờ th́ con Châu cũng đă tự nguyện gắn bó cuộc đời với thằng này rồi. Tôi vẫn cố khuyên con Châu đừng vướng vô thằng Thiện, nó không thể bỏ ra cả đời chăm lo cho một người bệnh, lấy chồng mà bất măn căi cọ một tiếng cũng không dám v́ sợ nó hộc máu th́ làm sao mà chịu nỗi. Thực ra không phải tôi thấy thằng Thiện bệnh mà kêu con Châu tránh xa nó mà v́ tính t́nh lập dị của nó. Con Châu vâng dạ ngoài mặt nhưng sau lưng nó vẫn lui tới nhà thằng này. Nó c̣n nhận cả nhẩn đính hôn nữa chứ. Có khi nó c̣n khẳng định với tôi là nó không thể bỏ thằng Thiện. Tôi thấy đời con này vậy là tàn. Có lẽ tôi không thể căi số cho nó được rồi. Nhưng thằng này chết sớm, nó mất trước khi t́nh cảm hai đứa phát triễn sâu đậm hơn.
Rồi con Châu cũng lấy được bằng Tốt nghiệp phổ thông nhưng thi rớt Đại học. Tôi lại cho nó luyện thi một năm và đậu vô Trường Cao đẳng Công nghiệp 4 ở G̣ vấp. Trường này có cơ sở vật chất rất tốt do Úc tài trợ.
Suốt thời gian luyện thi, tôi cho nó đi Trung tâm học thêm Anh văn. Sau khoá học đầu tiên, nó về khoe tôi là nó nhất lớp nên tôi không phải đóng học phí cho nó khoá sau. Nhà trường miễn học phí cho học sinh có điểm cao nhất. Tôi vui sướng thưởng cho nó nguyên tháng tiền học. Thỉnh thỏang con Châu cũng bíê cho tôi ăn bánh vẽ v́ ngay khóa sau, nó tuyên bố :
- Mợ Hai ơi, con không học Anh văn nữa.
- Sao vậy? Tôi hốt hỏang hỏi.
- Con học mà không nhớ ǵ hết. Con không hiểu.
Tôi thất vọng nhưng thôi không ép uổng la rầy nó nữa. Bây giờ nó cũng đă lớn lắm rồi. Nó phải bíêt cái ǵ cần cho cuộc đời nó. H́nh như lúc đó tôi đă mệt mơi mà không hay. Tôi chỉ mong nó tốt nghiệp để tự đi làm nuôi bản thân. Tôi bắt đầu thăm ḍ chỗ làm cho nó. Thực sự tôi cũng đă nghĩ đến vài đám tốt để nó được ấm thân sau này.
Một hôm nó nói với tôi:
- Mợ hai, con thích vừa đi học vừa đi làm như học sinh ở bên Mỹ.
Tôi nạt ngang:
- Chỉ ăn ở không đi học mà mầy c̣n học không nên thân, nói ǵ đến chuyện vừa đi học vừa đi làm.
Thấy tôi phản đối, con Châu thôi không đ̣i đi làm nữa. Một hôm nó hù tôi:
- Chắc con phải nghỉ học quá. Cái trường này tiền bạc lắm Mợ Hai ơi.
- Tiền bạc là sao?
- Con làm bể đồ pḥng thí nghiệm, nó bắt con đền 680,000$
- Sao dữ vậy?
- Tại Mợ hai không bíêt, đồ đạc của pḥng thí nghiệm trường này mắc lắm.
Không hiểu sao tôi không cho nó tiền dễ dàng như mọi khi. Tôi cứ im lặng, ḷng bán tín bán nghi. Nó lại lân la bên tôi:
- Mợ Hai cho con xin 220,000$ đóng tiền thư viện.
- Hả, tiền thư viện ǵ mà nhiều vậy?
- Dạ đây là trường nhà giàu. Cái ǵ cũng mắc lắm. Hay con nghỉ học cho rồi.
Con Châu thừa bíêt tôi rất sợ nó bỏ học, nó bíêt tôi sẽ cố gắng hết sức cho đến khi nó được ra trường.
Ḷng cứ bâng khuâng không yên, tôi cầu cứu Miên. Tôi nhờ anh lên trường kiểm tra sự việc. Tận trong thâm tâm, tôi sợ chính tôi phải trực tiếp nghe một sự thật phủ phàng nào đó.
Miên đi cả buổi về, khuôn mặt vừa nghiêm trọng vừa diễu cợt nói :
- Em lại bị con Châu gạt nữa rồi.
- Gạt sao?
- Anh lên trường của nó. Đây là một trường có cơ sở vật chất rất tốt do Úc tài trợ xây dựng. Pḥng thí nghiệm rất qui mô. Nhà trường có qui chế quản lư học sinh cũng rất là nghiêm túc. Anh lên đó gặp em của chị Bích Phượng , hàng xóm cũ của ḿnh là Thầy Anh. Thầy Anh đưa anh lên gặp cô phụ trách pḥng thí nghiệm.
- Rồi sao? Tôi nóng nảy hỏi.
- Cô này nói là mỗi buổi học trong pḥng thí nghiệm đều được ghi lại cẩn thận. Nếu em nào có làm bể đồ thí nghiệm th́ sẽ có sổ lưu. Trong sổ không có tên của con Châu. Hơn nữa đồ của pḥng thí nghiệm rất rẻ, không có cái giá mà con Châu nói.
Tôi chết điếng hồn. Thôi rồi, không c̣n mong ǵ cái ngày tôi căi tạo được con Châu. Từ chuyện nó lừa tôi để xin tiền đền cho pḥng thí nghiệm, tôi nghi ngờ luôn cả chuyện đóng tiền thư viện. Tôi gọi điện thoại lên trường và xin nhà trường cho biết mỗi sinh viên phải đóng bao nhiêu tiền thư viện một năm. Nhà trường cho biết là một học kỳ, mỗi sinh viên đóng 20,000$.
Vậy là 20,000$ chứ không phải là 220,000$. Tôi chỉ c̣n biết thở dài ngao ngán.
Tôi c̣n nhớ là tôi đă quan tâm đến những chi tiết nhỏ nhặt trong đời sống của con Châu để nó không túng thiếu. Khi tôi cho bé Khanh mỗi tháng 300,000$ th́ tôi cho con Châu 400,000$ . Tôi thấy con Khanh không có nhu cầu ăn xài. Tiền tháng tôi cho nó dùng để mua sách, nó không ăn vặt, không chưng diện, không đi chơi bạn bè để hao tốn! Con Châu th́ có nhiều bạn bè, nhu cầu ăn xài lớn hơn.. Hơn nữa, con Khanh có khi xài ké tôi thứ này vật kia, con Châu th́ không thoải mái để dùng đồ của tôi như con bé Khanh, nó vẫn có chút dè dặt nhất định. Biết vậy nên khi đi đâu, thấy cái áo hay cái quần nào đẹp tôi vẫn hay mua cho con Châu. Nói chung là với con Châu, tôi cho nó cả vật chất lẫn tinh thần nhưng sao nó vẫn cứ gian dối với tôi hoài ?
Tôi chợt nhớ là ba nó nổi tiếng về tài nói dối như thật, nói dối với một âm điệu thật thà và với những t́nh tiết hợp lư. Thôi rồi, con này nó giống ba nó quá rồi. Nếu nói dối đă thành máu thành thịt của nó th́ tôi c̣n mong ǵ có ngày nó sữa chữa. Rồi tôi nhớ có lần tôi về than với mẹ tôi về việc tôi cố gắng hết sức nhưng con Châu vẫn học kém, mẹ tôi đă nói:
“ Trứng rồng lại đẻ ra rồng.
Liêu điêu lại đẻ ra ḍng liêu điêu”
Khi đọc câu ca dao này, mẹ tôi có ư khuyên tôi nên chấp nhận chuyện con Châu không thể học hành giỏi giang như con bé Khanh, v́ nó mang ḍng máu của ba mẹ nó. Bà nội bé Khanh vẫn thường nói là mẹ nó ngày xưa học rất kém, chậm tiếp thu vô cùng. Bây giờ tôi hiểu thêm rằng con Châu giống mẹ nó nên nó gặp nhiều khó khăn trong học tập, đồng thời nó cũng phát huy tột cùng khả năng nói dối từ ba nó mà ra.
Khi biết được sự thật về chuyện con Châu vẫn không thôi nói dối để moi tiền tôi th́ tôi vừa tuyệt vọng vừa đau khổ cùng cực. Tôi bíêt ḿnh không nỡ chấm dứt chuyện học tập của nó ở giai đọan cuối sau bao nhiêu năm cố gắng đến đuối sức. Tôi hỏi nó:
- Sao con nói dối Mợ Hai?
- Tại con múôn có vốn làm ăn. Mợ Hai nói con đi học c̣n không nên thân, nói ǵ đến chuyện vừa đi học vừa đi làm. Con muốn chứng minh cho mợ Hai thấy là con làm được.
Con Châu trả lời tôi rất b́nh tĩnh. Mắt nó không hề né tránh mắt tôi. Tôi bíêt rằng con Châu đă mọc nanh, nó biết tỏng tôi sẽ chịu đựng hết sức để nó được ra trường. Những ngày tiếp theo là những ngày nặng nề cho cả tôi và nó, tôi cảm thấy khó khăn khi tiếp xúc với nó. Thực ra dạo này nó cũng lấy cớ đi học ít về nhà.
Một hôm con Vân, con bé giúp việc nhà nói với tôi:
- Cô Lam ơi, con Châu nó bồ với thằng Thạnh. Thằng này đă từng hút và bị đi căi tạo.
Tôi rụng rời. Tôi chưa bao giờ dám tin tưởng một người đă từng nghiện ngập sẽ không quay trở về đường cũ. Tôi hỏi nó về thằng Thạnh, nó nói:
- Thằng Thạnh đă bỏ hút. Nó là thằng giỏi làm ăn. Ba nó may quần áo trẻ em. Nó đi bỏ mối. Con phụ nó để tự kiếm tiền thêm.
- Làm sao con tin là nó sẽ bỏ hút vĩnh viễn chứ.
- Nó nói là nếu con không bỏ nó th́ nó sẽ bỏ hút. Nếu con bỏ nó th́ nó sẽ hút lại.
- Con tin nó?
- Con tin là con giúp được nó. Con sẽ không bỏ nó. Con Châu khẳng định.
V́ con Châu chơi với thằng Thạnh mà tôi không có cách ǵ để can ngăn, tôi sống trong phập phồng lo sợ. Sợ có ngày con Châu mang họa cho cả gia đ́nh.
Một hôm con Châu nói với tôi:
- Mợ Hai có nghĩ là con đă lớn tuổi rồi mà c̣n học hoài cho đến ra trường là lâu quá không?
- Con nói sao? Chỉ c̣n có một học kỳ nữa thôi. Con không cố gắng một chút nữa được sao?
Con Châu không trả lời. Nó không bao giờ tranh căi với tôi. Khi nó bíêt tôi không đồng ư th́ nó thôi không tranh luận nữa và sẽ lẵng lặng làm cái mà nó muốn làm. Tôi không nói cho nó biết là tôi đă lo việc làm cho nó rồi . Tôi cũng chưa dám nói là miếng đất tôi mua ở B́nh dương mà nó đứng tên cũng là của hồi môn tôi chuẩn bị cho nó.
Tiếp theo là những bữa nó đi đêm, có khi tôi phải thức đến hơn 11 giờ để chờ nó về. Không phải tôi chờ nó về để mở cửa v́ chuyện này đă có con Vân làm, tôi chờ để xem bao giờ nó về và cũng để xúông pḥng nó được nh́n thấy mặt nó và để la rầy nó vài câu cho đỡ tức. Tôi âm thầm làm chuyện này mà không cho Miên biết. Hơn nữa, nếu tôi không rầy la, nó lại nói là tôi không quan tâm đến nó.
Một hôm tôi và Miên đi đâu vắng nhà vài hôm, khi trở về th́ cả bà nội của bé Khanh và con Vân đều căng thẳng, sôi nổi kể cho tôi nghe là con Châu đă lén cho thằng Thạnh trèo rào vô nhà ngủ. Bà nội bé Khanh nói:
- Con Vân báo cho tao biết là đêm trước nó cho thằng Thạnh vô nhà ngủ nên hôm sau tao giữ hết ch́a khóa. Chờ thằng đó leo rào vô rồi con Vân lén lên báo cho tao biết.
Ông nội thêm vô:
- Hàng xóm thấy nó leo rào vô nhà tưởng là ăn trộm nên đă gọi điện thoại báo cho ba biết nữa.
- Khi xúông dưới nhà, tao hô to :” Ăn trộm. Bớ người ta có ăn trộm”.
- Con Châu thấy dấu không được mới kêu thằng nọ ra: “ Thôi về đi”
- Thằng nọ đi ra, mặt không c̣n một chút máu. Hàng xóm bu đầy.
Tôi thật sự sợ hăi và xấu hổ. Tai họa đă vô tận nhà rồi. Tôi quyết định trả nó về cho ba má nó. Ba má nó lên nghe chuyện mà không nói năng ǵ. Thực sự là ba má nó rất nể sợ nó v́ từ lâu hai người này đă không nuôi nó và không có chút quyền hành ǵ với nó. Có khi ba má nó c̣n rất tự hào về nó : sang trọng và có vẻ rất trí thức, đang học Cao đẳng.
Ngay sau sự kiện bé Châu cho thằng Thạnh vô nhà th́ tôi phải đưa khách hàng sang Úc công tác 10 ngày. Khi vừa bước chân về nhà th́ con Vân chạy ra báo:
- Con Châu ôm đồ đi hết rồi cô Lam ơi.
Câu nói của con Vân giống như lời kết luận của một bác sĩ sau khi mỗ:
- Khối u ác tính của cô đă được cắt bỏ đi rồi.
Tôi đi vào pḥng con Châu. Một tủ quần áo đầy ấp đă được dọn sạch sẽ. Cái tủ trống không. Cái bàn học của nó c̣n chỏng chơ vài quyển tự điển. Cái giường màu hồng ,cái gối màu hồng, tấm drap bằng sa ten màu hồng nằm đó lạnh hơi người . C̣n một gối ôm và một cái gối nhỏ nữa nằm buồn hiu lặng lẽ. Tôi có cảm tưởng ḿnh bước chân vô pḥng của một người đă chết và đă được đưa đi. H́nh như với tôi, con Châu mà tôi hằng yêu thương đă chết. Tôi nói với con Vân:
- Cái ǵ mà cô mua cho con Châu th́ khi nó về con cứ cho nó lấy hết đi.
Tôi báo cho ông bà nội bíêt là tôi sẽ cho đi ṭan bộ đồ đạc trong pḥng con Châu. Ai có nhu cầu ǵ th́ xí phần. Tôi sẽ cho đập ngay cái pḥng của con Châu để mở cái bếp rộng ra.
Tôi không buồn. H́nh như lần này tôi không buồn v́ con Châu đă đi. Như vừa trả xong món nợ đời, tôi thấy ḷng nhẹ nhỏm, không chút tơ vương. Cho đến bây giờ sau nhiều năm con Châu đi, tôi vẫn c̣n nhớ tới cái cảm giác nhẹ nhỏm khi con Vân báo tin con Châu đă bỏ nhà đi. Tôi không c̣n nuối tiếc công sức đă bỏ ra. Cảm giác của tôi giống như khi tôi quyết định đốn bỏ cây cao kiểng thúi gốc mà tôi đă từng rất quư. Khi cây cao được đốn xuống rồi, tôi múôn người ta dọn rác của nó đi thật nhanh. Bây giờ tôi múôn tất cả những ǵ mang h́nh ảnh của con bé Châu sẽ được dọn rữa sạch sẽ. Tôi nhớ lúc nhỏ tôi hay nghe Má tôi hát ru em:

“ Ṭ ṿ mà nuôi con nhện
Ngày sau nó lớn nó quện nhau đi
Ṭ ṿ ngồi khóc tĩ tê
Nhện ơi nhện hỡi mầy đi đằng nào”

Không, tôi không khóc tĩ tê, tôi cũng không ṭ ṃ biết xem nó sẽ đi về đâu.
Khi đi, con Châu mang theo một chiếc xe Honda mà vợ chồng tôi mua từ thuở đầu vừa dành dụm được chút tiền. Tôi vốn đă coi như cho con Châu chiếc xe đó để nó đi lại, bây giờ tôi thấy lo. Tôi sợ nó giữ chiếc xe mang tên tôi mà đi giao hàng trắng th́ sẽ vạ lây nên tôi nhờ bà nội, bây giờ lại lén lút gặp gỡ nó, bảo nó đem xe về trả.
Cũng may là nó đem xe về. Tôi cho nó tiền để nó mua một chiếc xe khác mà đi. Nó đi mua một chíêc xe Trung quốc và đưa cho thằng Thạnh dùng. Thằng này đă dùng chiếc xe này đi giao hàng trắng và bị bắt. Xe bị tịch thu. Nó bị vô tù. Hú vía cho tôi.
Sau khi thằng Thạnh bị bắt th́ con Châu về nhà ba thằng Thạnh làm hàng may mặc. Ba thằng này giao chuyện thăm nuôi thằng Thạnh cho con Châu. Con Châu có về nhà vài lần. Tôi nói chuyện với nó hời hợt như tôi chưa từng yêu thương nó, như nó chưa từng bao giờ xé nát tim tôi. Nó thăm ḍ xem tôi có cho nó trở về nữa không nhưng ḷng tôi đă lạnh, con Châu mà tôi yêu thương đă chết. Thỉnh thỏang tôi có nhớ đến nó th́ tôi tự hỏi tại sao tôi đă có thể yêu thương, kiên nhẫn với nó đến như vậy. Có khi tôi tự trách ḿnh, lẽ ra tôi nên sâu sát hơn để lo cho nó một nghề nghiệp nào đó, thay v́ cứ thúc ép nó đi theo con đường khoa băng. Tôi thầy ḿnh cũng có lỗi.
Bây giờ con Châu chỉ c̣n là một cái tên trong tôi dù đă có một thời gian dài chiếm một vị trí quan trọng trong cuộc sống t́nh cảm của tôi!

Ngày 15/10/04 ( revised 23/12/05)
Văn mỹ Lan
Minh họa : Lê Minh