KỶ YẾU MẠC ĐĨNH CHI, KHOÁ 1971 KỶ YẾU MẠC ĐĨNH CHI, KHOÁ 1971
Nơi hội ngộ của các bạn đồng môn Mạc Đĩnh Chi
 
 Trợ giúpTrợ giúp   Tìm kiếmTìm kiếm   Thành viênThành viên   NhómNhóm 
 DownloadDownload Cá nhânCá nhân   Tin nhắn riêngTin nhắn riêng   Đăng NhậpĐăng Nhập 

Tìm thấy 53 mục
KỶ YẾU MẠC ĐĨNH CHI, KHOÁ 1971
Tác giả Thông điệp
  Chủ đề: Tổng kết tiền QUỸ do bạn Nguyễn Hữu Dương gởi ngày 01-06-2012
Truong Van Tai

Trả lời: 0
Xem: 5036

Bài gửiDiễn Đàn: THÔNG TIN   Gửi: Thứ Năm 22 11, 2012 12:44 pm   Tiêu đề: Tổng kết tiền QUỸ do bạn Nguyễn Hữu Dương gởi ngày 01-06-2012
Anh Tài, chị Dung và các bạn thân,

1-Như đã hẹn, 17 giờ chiều nay, 01.06.2012, chúng tôi gồm vợ chồng Lê Tấn Anh, Cao Văn Được, Du Văn Hoa, Huỳnh Văn Chính, Nguyễn Trung Hậu, Nguyễn Ngọc Tốt, Nguyễn Văn Mi và tôi đã thay mặt CHS MDC K.64-71 đến phúng viếng tang lễ thân phụ bạn Võ Phi Hùng.

2-Một số bạn đã nhắn tin cho biết vì bận công việc nên không đến phúng viếng được và nhờ tôi chuyển lời chia buồn đến bạn Hùng. Tôi cũng đã làm việc nói trên.

3-Một số khác sẽ đến trong giờ mà các bạn sắp xếp được.

4- Như vậy tôi còn giữ tiền quỹ của Nhóm là : 4.747.000$ - 400.000$ = 4.347.000$ ( Bốn triệu ba trăm bốn mươi bảy ngàn đồng Việt Nam ).

Thân,

Nguyễn Hữu Dương
  Chủ đề: Tổng kết tài chánh ngày 21-11-2012 của Quí Tỵ
Truong Van Tai

Trả lời: 0
Xem: 2633

Bài gửiDiễn Đàn: THÔNG TIN   Gửi: Thứ Năm 22 11, 2012 12:41 pm   Tiêu đề: Tổng kết tài chánh ngày 21-11-2012 của Quí Tỵ
Chào các bạn ,
Kể từ ngày kỷ niệm 40 rời trường , ngày 1/11/2011, K71 chúng ta hơi im lìm ... ít có thông tin và hình ảnh ...
Tuy nhiên , hoạt động Quỹ TT/ K71 vẫn giữ được mối dây liên lạc cần thiết trong khóa của chúng ta .
Sau đây, Quí Tỵ xin tóm tắt tình hình tài chính của Quỹ trong năm 2012 và qua đó các bạn cũng hình dung được vai trò của Quỹ TT/K71 : Quỹ tuy nhỏ nhưng tình rất lớn!

Theo email ngày 8/12/2011 của Qui Ty , tồn quỹ TT đến thời điểm thông báo là : 210 Euros, 260 USD và 641.000 VNĐ

Quỹ TT đã chi :
- Ngày 1/3/2012 : vòng hoa viếng đám tang chồng của bạn Tuyết Đào : 400.000 đ
- Ngày 6/3/2012 : vòng hoa viếng đám tang chồng cô Bạch Như Tuyết : 370.000 đ
- Ngày 17/4/2012 : vòng hoa viếng đám tang má bạn Lê Thị Ry : 435.000 đ
- Ngày 17/4/2012 : sau khi viếng đám tang má bạn Ry ở Long An , trên đường về ghé thăm vợ
anh Nguyễn văn Tiền tại Bình Điền, bị ung thư phổi giai đoạn cuối : 1.000.000 đ
- Ngày 11/5/2012 : vòng hoa đám tang vợ anh Nguyễn Văn Tiền : 450.000 đ
- Ngày 30/10 /2012 : chi cho anh Nguyễn Văn Hiệp mua xe lăn mới : 1.000.000 đ ( *)
Tổng cộng đã chi : 3.655.000 đ

Tồn quỹ :

- Bán 160 USD x tỉ giá 20900 = 3.344.000 đ
- Tiền VN còn tồn từ năm 2011 = 641.000 đ
- Ánh Tuyết gửi vào quỹ = 100.000 đ
Cộng = 4.085.000 đ
- Như vậy tiền Việt Nam còn tồn = 4.085.000 đ - 3.655.000 đ = 430.000 đ
- Tổng cộng tồn quỹ cho đến 21/11/2012 là : 210 Euros, 100 USD, và 430.000 đ
* Ghi chú về chiếc xe lăn của anh Nguyễn Văn Hiệp : được bạn Võ Công Tiễn cho biết chiếc xe lăn anh Hiệp sử dụng đã lâu , cũ kỹ hay bị hư dọc đường và bạn Hiệp có ý muốn nhờ sự tương trợ của các bạn . Chiếc xe lăn mới có giá là 3.200.000 đ , nhưng chỉ xuất quỹ chỉ có 1.000.000đ ; số còn lại do :
- Hoàng Yến đóng góp 1.000.000đ
- Qui Tỵ đóng góp 1.000.000 đ
- Võ CôngTiễn góp 200.000 đ
* Cũng cần nói thêm , đây chỉ là chi xuất phần do Qui Ty giữ, còn phần anh Nguyễn Hữu Dương giữ đã được anh Dương thông báo ngay mỗi lần chi .

Thân mến ,

Qui Ty
  Chủ đề: Chim hoàng hạc và đêm nguyệt cầm?
Truong Van Tai

Trả lời: 6
Xem: 5405

Bài gửiDiễn Đàn: DIỄN ĐÀN   Gửi: Thứ Ba 10 4, 2012 12:38 pm   Tiêu đề: Chim hoàng hạc và đêm nguyệt cầm?
Hello Việt Xuân,
Vụ sửa bài thì tôi hoàn toàn không có đụng tới, không biết tại sao như vậy?
Có thể là do lỗi kỹ thuật khi set up chăng? Từ từ sẽ xem lại. Nhưng tôi thấy có nhiều bài cũng đâu có như vậy, dường như chỉ có bài Chim Hoàng Hạc mà thôi !
Phải nhìn nhận là những lúc gần đây Diễn Đàn rất ít bạn bè tham gia, vì thế rất vắng lặng là sự việc đương nhiên. Rất mong Việt Xuân thường xuyên lên Diễn Đàn để tạo không khí vui vẻ và làm hồi sinh Kỷ Yếu trở lai.

Cảm ơn các bạn rất nhiều.

TV Tài
  Chủ đề: Quí Tỵ tổng kết tài chánh cuối năm 2011
Truong Van Tai

Trả lời: 0
Xem: 2531

Bài gửiDiễn Đàn: THÔNG TIN   Gửi: Thứ Năm 08 12, 2011 7:04 pm   Tiêu đề: Quí Tỵ tổng kết tài chánh cuối năm 2011
Năm 2011 sắp qua , và thường đây là khoảng thời gian chúng ta làm tổng kết . Nhân đây, QT xin báo với các bạn tổng kết của 2 mục :
1/ Chi ngày 11/11/2011 (ngày họp mặt kỷ niệm 40 năm rời trường ) :
Cơ bản , các khoản chi đều do các bạn tham dự đóng góp , chỉ có quà đi thăm Thầy Cô là trích Quỹ Tương Trợ của K71 mà thôi .
Cụ thể như sau :
* Mua quà tặng nhà trường : một đồng hồ lớn (xem hình trong Kỷ Yếu ), trị giá : 3.300.000 đ . Các bạn K71 đóng góp mỗi người 100.000 đ
được 2.200.000 đ, còn thiếu 1.100.000 đ : Qui Ty bù phần này ( không lấy quỹ TT bù vào ).
* Trích QTT mua quà thăm Thầy Cô : mua 5 hộp sữa Ensure Gold ; 258.000 đ x 5 = 1.290.000 đ , gửi Thây Sửu, Cô Thường , Cô Tuyêt , Thầy
Bột, cô Mạnh . Ngoài ra , các bạn Mỹ Anh (em Phạm Thị Ngà) còn gửi kèm một số bánh ngọt trong phần quà Cô Tuyết và Thầy Bột ; bạn Ry kèm một giỏ hoa nhỏ khi thăm cô Mạnh .
* 10 suất học bổng được trao trong ngày họp mặt của K71 do anh Trần Thanh Nhơn K69 tài trợ
* Hoạt đông xã hội : đi thăm cô nhi viện Long Thành có sự đóng góp quà tặng của anh Lê Phan Lương (quà từ Canada ), cùng với các bạn Phi
Huệ , Nguyên Dung , Hoàng Yến , Qui Tỵ , Ngọc Mỹ, Hoa ... góp một số tiền mặt và nước tương , mì gói , gạo ...

2 / Hoạt động Quỹ Tương Trợ K71 ( quỹ do Qui Ty giữ) trong năm 2011 :
* Tồn quỹ theo thông báo qua email ngày 10/11/2010 của Qui Ty là : 210 Euros; 360 USD và 781.000 VNĐ (đ)
* Anh Lê Phan Lương góp vào Quỹ TT ngày 11/11/2011 là : 1.000.000 đ. Do đó tiền VN nâng lên : 1.000.000 đ+ 781.000 đ = 1.781.000đ
* Chi : - Ngày 21/11/2010 : Thăm bạn Nguyễn Hữu Hiệp ở Bình Dương : 1.000.000đ ( Ngoài ra, các bạn đi thăm Hiệp còn góp thêm
&nb sp; riêng )
- Ngày 26/4/2011 : Vòng hoa viếng lễ tang mẹ anh Nguyễn Hữu Dương : 400.000đ
- Ngày 20/7/2011 : Vòng hoa cườm viếng lễ tang Đoàn Văn Bảnh : 200.000 đ
- Ngày 25/7/2011 : Vòng hoa tươi viếng lễ tang Thầy HT Vũ Đức Thịnh : 400.000 đ
- Ngày 11/11/2011 : Mua sữa thăm Thầy Cô ngày KN 40 năm : 1.290.000đ
Tổng chi : 3.290.000 đ
* Cân đối thu chi :
Đổi 100 USD ngày 11/11/2011 : 2.150.000 đ + 1.781.000 đ = 3.931.000 đ
Tiền VN còn lại : 3.931.000 đ - 3.290.000 đ = 641.000 đ
* Tồn quỹ đến ngày hôm nay ( 8/12/2011) :
* 210 Euros
* 260 USD
* 641.000 VNĐ

Xin báo cáo các bạn rõ . Anh Nguyễn Hữu Dương cũng sẽ thông báo phần tồn quỹ do anh Dương giữ .

Qui Ty
  Chủ đề: Chim hoàng hạc và đêm nguyệt cầm?
Truong Van Tai

Trả lời: 6
Xem: 5405

Bài gửiDiễn Đàn: DIỄN ĐÀN   Gửi: Thứ Ba 04 10, 2011 5:14 am   Tiêu đề: Chim hoàng hạc và đêm nguyệt cầm?
Hi các bạn,



VX thấy anh Hòa hỏi "chim hoàng hạc", "đêm nguyệt cầm", hình như làm bộ có ngụ ý gì đó chứ không phải không hiểu thiệt đâu. Ai không biết nguyệt cầm là cây đàn nguyệt, mà tiếng miền Nam gọi nôm na là đàn kìm hay đờn kìm thì đâu có ai lạ gì nữa.


Anh Hòa nói: "Tui có nghe đêm 30, đêm trăng sao, đêm trăng rằm, đêm tối thui, đêm mưa bảo...nhưng chưa bao giờ biết đêm nguyệt cầm." Hay anh Hòa đang tưởng tượng đêm nguyệt cầm, đâm nguyệt kềm gì đó là môt đêm có trăng, có sao, vừa đâm vừa kềm.....?. Câu hỏi của anh Hòa làm tui cũng ngờ ngợ lắm đó.

Còn chim hạc thì chắc ai cũng biết đó là loại cò mà thôi. Dùng chữ "hạc" nghe cho văn chương, chứ con hạc gọi nôm na là con cò đó mà thôi. Ở VN bây giờ người ta có nuôi một lọai cò tên cao cát và cũng được gọi là chim hoàng hạc.

Theo Tàu có 4 kiểu biểu tượng hạc: hạc đen, hạc vàng, hạc trắng và hạc xanh, trong đó hạc đen được xem là biểu tượng mạnh mẽ nhất của tuổi thọ. Hạc trắng bay vút lên trời xanh là biểu tượng của trí tuệ.
Hình ảnh của hạc thường gắn liền với cây tùng, hoa mẫu đơn, hoa mai, mặt trời... cũng là những biểu tượng giàu ý nghĩa. Biểu tượng hạc và tùng thường được biết với tên gọi "Tùng hạc diên niên" (tùng hạc trường thọ).
Anh Hòa hỏi: "Hoàng hạc" là cái con gì vậy ? Từ nhỏ đến lớn sống ở Việt Nam, tui thật tình không biết con Hoàng hạc. Không biết nó tròn hay vuông ? mập hay ốm ? Thịt của nó nấu món gì thì ngon ?". Cứ cho là anh Hòa không biết con hoàng hạc là con gì, con 2 chân, 4chân hay không có chân. Nhưng chắc chắn là anh Hòa biết con đó là con chim, vậy mà còn làm bộ hỏi nó tròn hay vuông, vậy chắc anh Hòa có thấy chim hình vuông rồi, còn hỏi mập,ốm, nấu món gì ngon. Hình như chắc có ý gì đó ngoằn ngoèo, trả lời lạng quạng dám sập bẫy anh Hòa lắm đó. Tui thì thiệt tình, thấy sao nói vậy, hoàng hạc là cái con cò màu vàng, vì có lông màu vàng, chân dài, dáng đi lã lướt, thịt của nó muốn nấu gì ngon tùy người nấu.

Anh Tuấn ơi, đi tìm con chim này đâu có khó như tìm lá diêu bông đâu, muốn thì đi tìm sẽ gặp thôi.


Việt Xuân
  Chủ đề: Chim hoàng hạc và đêm nguyệt cầm?
Truong Van Tai

Trả lời: 6
Xem: 5405

Bài gửiDiễn Đàn: DIỄN ĐÀN   Gửi: Thứ Ba 04 10, 2011 5:14 am   Tiêu đề: Chim hoàng hạc và đêm nguyệt cầm?
Anh Hòa và các bạn thân,

Đã có nhiều người nhầm lẫn cây sim, vây mua và cây trâm và cứ bàn cãi hoài. Vì ba cây này đều có trái màu tím đậm, ăn vô cái miệng, lưỡi tím rịm, đen thùi lùi. VX thì chưa thấy cây sim, nhưng cây trâm thì biết rõ, vì hồi đó nhà của VX ở Phú Lâm có trồng cây trâm và có ăn trái của nó nữa. Cây trâm thì đúng là cây, thân nó cao 3-4m trở lên, gốc cũng có thể ngồi dựa che bóng hay đợi chờ ai. Còn cây sim, cây mua thì thấp hơn, đúng như anh Hòa nói nó không phải là cây mà là bụi cây, nó cao cỡ chừng 1m-1,5m, thân và gốc nhỏ. Dám tác giả cũng nhầm lẫn cây sim với cây trâm lắm. Ôi thiếu gì bài hát, bài thơ xài sáo ngữ, nếu phân tích thì trật lất tùm lum.
Cám ơn anh Hòa đưa ra đề tài vui để nói.

Chúc các bạn vui vẻ

Việt Xuân
  Chủ đề: Chim hoàng hạc và đêm nguyệt cầm?
Truong Van Tai

Trả lời: 6
Xem: 5405

Bài gửiDiễn Đàn: DIỄN ĐÀN   Gửi: Thứ Ba 04 10, 2011 5:13 am   Tiêu đề: Chim hoàng hạc và đêm nguyệt cầm?
Chào cac ban,

Tuyêt Dung, ban Dung, la hoc tro cua VDSB, tên thât cua ông là tên thật: Vũ Hợi, ông thay day triê't o 1 truong trung hoc Bac Liêu.

Dung co lân gap ông VDSB o nhà TD o VN, khi 2 dua Dung cùng ve VN.
Neu co dip gap ông nua, Dung se hoi câu này,
hoac bi gio Dung se gui câu hoi cho TD, và nho+` TD co dip gap ông, hoi dùm câu nay de ông giai thich nhe.

"Em dây" cung thich vàng ... de^? ba'n lây tien di du lich.
nhung trong tho+ nhac , nghe "chim màu vàng" nên tho+ hon
"chim bằng vàng" hi?

cac ban ?.

Anh Tài post câu hoi va câu tra loi cua cac ban lên diên dàn Ky yeu
cung co ly d-o'.
Dung se post câu tra loi cua ông VDSB sau,

Chac cung nên noi TD ho?i dùm so+'m so+'m
vi bi gio nguoi ta ... hay ra di cung bât ngo+` la('m
co khi minh chua kip hoi :)


Gui anh Hoà hinh cây sim, truoc dây Dung co post hinh hoa sim voi voi Thu Hat Cho Nguoi
do NC Ti'n hat

Chuc cac ban môt tuân moi vui ve

Nguyên Dung
  Chủ đề: Chim hoàng hạc và đêm nguyệt cầm?
Truong Van Tai

Trả lời: 6
Xem: 5405

Bài gửiDiễn Đàn: DIỄN ĐÀN   Gửi: Thứ Ba 04 10, 2011 5:11 am   Tiêu đề: Chim hoàng hạc và đêm nguyệt cầm?
Hi Hòa và các bạn,
Không biết các bạn và chị Việt xuân nghĩ thế nào, theo tôi thì :

-Hoàng hạc là con chim hạc màu vàng.
-Đêm nguyệt cầm là cái đêm mà người ta chơi đánh đàn.

Mong cao kiến của các bạn khác.

Trương Văn Tài





Theo ý tôi, thì Hoàng hạc là mộc loài chim bằng vàng, ông Vũ Đức Sao Biển dựa vào bài thơ Hoàng hạc lâu của Thôi Hộ

Hoàng Hạc Lâu
Tích nhân[1] dĩ thừa hoàng hạc khứ,
Thử địa không dư Hoàng Hạc Lâu.
Hoàng hạc nhất khứ bất phục phản,
Bạch vân thiên tải không du du.
Tình xuyên lịch lịch Hán Dương thụ,
Phương thảo thê thê Anh Vũ[2] châu.
Nhật mộ hương quan hà xứ thị,
Yên ba giang thượng sử nhân sầu.

Có nghĩa là

Người xưa đã cưỡi hạc vàng bay đi,
Nơi đây chỉ còn lại lầu Hoàng Hạc
Hạc vàng một khi bay đi đã không trở lại
Mây trắng ngàn năm vẫn phiêu diêu trên không
Mặt sông lúc trời tạnh, phản chiếu cây cối Hán Dương rõ mồn một
Cỏ thơm trên bãi Anh Vũ mơn mởn xanh tươi
Trời về chiều tối, tự hỏi quê nhà nơi đâu?
Trên sông khói tỏa, sóng gợn, khiến buồn lòng người!

Vũ Đức Sao Biển có lẽ thương nhớ một người tình nào đó, nên đã mượn sự tích trong thơ của Thôi Hộ. Con Hạc bằng vàng cởi nàng tiên bay mất thật ra chỉ l à một truyền thuyết. Theo truyền thuyết này người ta xây nên một lâu đài tên là Hoàng Hạc lâu, bên bờ Trường Giang, tỉnh Hán Dương. Rất nhiều nhà thơ đời Đường đến đó và cảm hứng lấy sự tích đó làm thơ.


Hoàng hạc bay, bay mãi bỏ trời mơ
Về đồi sim, ta nhớ người vô bờ.

Đêm nguyệt cầm có lẽ là, ông nhạc sĩ này ngồi ôm đàn nguyệt mà buồn vì

Giòng sông nào đưa người tình đi biền biệt.
……….
Ta vẫn chờ em dưới gốc sim già đó,
Để hái dâng người một đóa đẫm tương tự
Đêm nguyệt cầm ta đợi em trong gió.
Sáng linh lan hồn ta khóc bao giờ.
….

Theo GS Trần Văn Khê thì đàn nguyệt xuất xứ từ Hồ cầm, là lọai đàn mà người nước Hồ thường đàn đễ thỗ lộ tâm sự vong quốc của mình.

Nhạc hoài mong, ta hát vì xa ngườị
Thu hát cho người,Thu hát cho người , người yêu ...ơi !



Hòa Tài ơi, nếu mầy đi tìm con chim này thì sẽ không bao giờ thấy nó, giống như tìm lá diêu bông vậy.

Tuấn & Huyền Trân
  Chủ đề: Chim hoàng hạc và đêm nguyệt cầm?
Truong Van Tai

Trả lời: 6
Xem: 5405

Bài gửiDiễn Đàn: DIỄN ĐÀN   Gửi: Thứ Ba 04 10, 2011 5:10 am   Tiêu đề: Chim hoàng hạc và đêm nguyệt cầm?
Hello,
Lâu quá rồi không có dịp nói dóc với bạn bè, nghĩ lại cũng thấy buồn. Hôm nay rảnh rổi muốn tán dóc với các bạn cho vui.
Số là nhân lúc mùa thu về, ngồi nghe bài hát "Thu Hát Cho Người" của Vũ Đức Sao Biển, tui có vài điều không hiểu muốn hỏi.
Đây là thật lòng của tui nhe, không có chảnh đâu"
-Câu thứ nhất : "Hoàng hạc" là cái con gì vậy ? Từ nhỏ đến lớn sống ở Việt Nam, tui thật tình không biết con Hoàng hạc. Không biết nó tròn hay vuông ? mập hay ốm ? Thịt của nó nấu món gì thì ngon ?
-Câu thứ hai : "Đêm nguyệt cầm" là như thế nào ? Tui có nghe đêm 30, đêm trăng sao, đêm trăng rằm, đêm tối thui, đêm mưa bảo...nhưng chưa bao giờ biết đêm nguyệt cầm.
Sư phụ nào biết thì làm ơn giải thích dùm, tui vô cùng cám ơn.

Bùi Thái Hòa
  Chủ đề: Tổng kết tài chánh
Truong Van Tai

Trả lời: 0
Xem: 2329

Bài gửiDiễn Đàn: THÔNG TIN   Gửi: Thứ Hai 03 10, 2011 8:43 am   Tiêu đề: Tổng kết tài chánh
Các bạn thân,

1-Đúng như anh Tiễn đã thông báo, 17 giờ ngày 30/09/2011, mười một người chúng tôi đã đến để phúng viếng ( đã có hình chị Quý Tỵ gửi ).

2-Trước đó, cũng đã có chị Hương đại diện các bạn ở nước ngoài đến phúng viếng.

3-Tối hôm ấy, được biết có các bạn Duy Trung, Nguyễn Văn Trung, Trần Văn Tốt, Tô Nghĩa Sĩ ... cũng đến phúng viếng.

4-Về phần tài chánh, tôi đã trích quỹ để mua tràng hoa phúng viếng. Số tiền đã trích ra là 400.000$ ( Bốn trăm ngàn đồng ). Như vậy, hiện nay, tôi đang còn giữ số tiền là 5.147.000$ (Năm triệu một trăm bốn mươi bảy ngàn đồng VN). Xin báo cáo với tất cả các bạn.

Thân,

Dương
  Chủ đề: ĐOÀN THÀNH TRỰC
Truong Van Tai

Trả lời: 1
Xem: 2799

Bài gửiDiễn Đàn: HÌNH ẢNH   Gửi: Thứ Bảy 01 10, 2011 6:44 pm   Tiêu đề: ĐOÀN THÀNH TRỰC
Cảm ơn bạn Chiến đã post nhiều hình ảnh của bạn Đoàn Thành Trực. Sự ra đi của Trực đã để lại trong chúng ta bao niềm thương và nỗi nhớ. Cuộc đời thật quá vô thường !

Xin nguyện cầu linh hồn của bạn Đoàn Thành Trực sẽ được tràn đầy Hồng Ân của Thiên Chúa.

Trương Văn Tài
  Chủ đề: Chúc Mừng Sinh Nhật
Truong Van Tai

Trả lời: 1
Xem: 1580

Bài gửiDiễn Đàn: THƠ   Gửi: Thứ Hai 07 3, 2011 5:15 am   Tiêu đề: Chúc Mừng Sinh Nhật
Thật là hay
Cảm ơn hoài
Tình bạn này .
Mấy ngày nay
Chẳng lai rai
Vì bệnh hoài
Chữa bệnh mãi.
Mong một ngày
Tình trạng này
Chấm dứt ngay
Để thoải mái
Những ngày dài
Cho tương lai...
  Chủ đề: Thơ vui : Gái ba miền
Truong Van Tai

Trả lời: 1
Xem: 1799

Bài gửiDiễn Đàn: THƠ   Gửi: CN 20 2, 2011 2:43 am   Tiêu đề: Thơ vui : Gái ba miền
Thơ chỉ có 3 chữ nhưng đọc nghe cũng rất thích cho cái lỗ tai . Hay thiệt ! Có nhiều câu nghe thấy quen quen ! Thơ này dễ hiểu hơn thơ Đường và thơ chữ Hán rất nhiều ! Cảm ơn Việt Xuân nhiều lắm nghen.

Cool Cool Cool
  Chủ đề: Bao nhiêu tuổi là già ?
Truong Van Tai

Trả lời: 11
Xem: 6815

Bài gửiDiễn Đàn: THƠ   Gửi: Thứ Tư 16 2, 2011 11:29 am   Tiêu đề: Bao nhiêu tuổi là già ?
Hi Hoà,
Sở dĩ tao la lối om xòm là vì tao biết chị Việt Xuân có thời học để cho Hán rộng ! Tao muốn mày ghi nhớ như vậy. Đừng có múa rìu là đời sẽ tàn trong ngõ hẹp ! Có lần VX đã nói là qua bên Trung Quốc du lịch xém chút nữa đã trở thành Tour Guide cho Bắc Kinh rồi sao ! Hán rộng lắm !

Help me!
  Chủ đề: Bao nhiêu tuổi là già ?
Truong Van Tai

Trả lời: 11
Xem: 6815

Bài gửiDiễn Đàn: THƠ   Gửi: Thứ Tư 16 2, 2011 5:13 am   Tiêu đề: Bao nhiêu tuổi là già ?
Chị Việt Xuân và Hoà ơi,
Bi giờ tôi mới biết được Hán rộng khó hiểu đến cỡ nào ! Hòa đã đụng vào kho chứa Nho rồi Hoà ơi !

Bó tay rồi Bó tay rồi Bó tay rồi
  Chủ đề: Dòng mực cũ - Chương 4
Truong Van Tai

Trả lời: 0
Xem: 1758

Bài gửiDiễn Đàn: VĂN   Gửi: CN 13 2, 2011 12:43 pm   Tiêu đề: Dòng mực cũ - Chương 4
Chương 4

Ở tù ra, Minh không về Hải Ninh. Anh nán lại Hà Nội, chọn con đường đấu tranh mới là báo chí. Anh viết những bài bình luận chính trị, đã kích chế độ thực dân và đòi cải cách xã hội. Cái hăng say nóng nảy của tuổi trẻ trào ra trên những bản thảo cực kỳ gay gắt, thường bị chủ bút cắt xén và sửa đổi rất nhiều để tờ báo có thể sống còn dưới những cặp mắt cú vọ của Sở Liêm Phóng. Đôi khi anh phải viết bằng tiếng Pháp, ký đại một cái tên Tây nào đó rồi gởi cho những tờ báo có thiện cảm với ngừơi bị trị như L`Argus Indochinois ở thành phố Hàm Long Hà Nội. Ông chủ báo Amedée Clémenti, có vợ Việt Nam, thường hăng hái cổ võ cho nền độc lập An Nam, nhưng bản thân ông lại vướng phải cái thú thuốc phiện quá nặng, làm mất đi khá nhiều cảm tình của người hâm mộ.
Chậm chững vào làng cầm bút, thấy những đàn anh đồng nghiệp có tên tủi như Nguyễn Trọng Thuật, Nhượng Tống, Nguyễn Triệu Luật, Nguyễn Công Hoan, Nghiêm Toản, Trúc Khê, Trần Huy Liệu v.v... đều đã gia nhập Việt Nam Quốc Dân Đảng, Minh thấy lòng mình cũng nao nao thôi thúc vì tự cho rằng mình không thể đứng bên lề khi chung quanh có cả một hệ thống thanh niên trí thức đang dấn thân vào cuộc chiến đấu dành độc lập cho xứ sở. Huống chi bản thân Minh từ khi mới lớn, vốn vạch ra con đường để theo đuổi là chống những hủ tục làm chậm tiến Việt Nam, đồng thời chống những đè nén của giặc ngoại xâm thông đồng với quan quyền phong kiến. Thì đây, Việt Nam Quốc Dân Đảng chính là đoàn thể đáp ứng đúng hai khác vọng ấy của Minh.
Tuy nhiên cái ấn tượng mạnh nhất thúc đẩy Minh gia nhập Quốc Dân Đảng đã đến với anh trong một buổi hợp bí mật ở Thành Bộ Hà Nội, nơi đó anh có dịp gặp một đồng chí lớn hơn anh gần mười tuổi, tên là Lê Hữu Cảnh. Cảnh sinh năm 1895 tại Hà Đông, trong một gia đình công giáo rất sùng đạo. Gia đình Cảnh kinh doanh ngành đồ gốm ở Hà Nội, cho cảnh theo học trường dòng tức là trung tiểu học Colège Puginier nằm trên phố Carreau trong khu nhà chung thuộc giáo hội Thiên Chúa Giáo. Puginier là tên một linh mục người Pháp có công xây nhà thờ lớn Hà Nội, tức thánh đường Saint Joseph khánh thành dịp lễ Noel năm 1887, tức là trước Vương Cung Thánh Dường Sài Gòn một năm.
Thời Pháp thuộc, người công giáo vẫn bị coi là thành phần hưởng lợi của Pháp, cho nên hoặc đứng vào hàng ngũ thân Tây, hoặc dửng dưng đứng giữa, không tích cực chống Pháp. Điều này cũng dễ hiểu, một phần người Pháp muốn lợi dụng Công giáo, lại thêm phong trào Văn Thân kỳ thị đẩy khối dân Thiên Chúa giáo xa dần cộng đồng dân tộc. Thêm vào đó, từ khoảng 1920, dưới thời đức giáo hoàng PIO XI, chủ trương của giáo hội là công khai tuyên chiến với chủ nghĩa vô thần sua khi Lenin lập được chế độ Cộng Sản tại Nga năm 1917.Từ ngày ấy, người Công giáo mặc nhiên coi kẻ thù chính cần đối phó là Cộng Sản theo lời dạy của giáo hội. Tất cả những thế lực khác trở thành thứ yếu. Thậm chí có người sẵn sàng hợp tác với Pháp để chống cộng. Lê Hữu Cảnh là một trường hợp giáo dân khác thường.
Lê Hữu Cảnh sau khi học trường dòng Puginier đã được tuyển vào lính Pháp. Thời ấy quân dân Việt Nam đi lính cho Tây, dù có khả năng đến đâu thì chỉ có được ở hàng hạ sĩ quan mà thôi. Cho nên những cấp bật mà người Việt nghe quen tay là Cai (hạ sĩ), Đội (trung sĩ) vaQuản (thượng sĩ). Cai và Đội được gọi bằng thầy. Tới chức Đản thì được gọi là quan. Thầy cai, thâỳ đội, quan quản. Lê Hữu Cảnh đi lính Pháp lên tới chức Quản, tức là quyền hành bổng lộc cũng thuộc vao hàng khá. Nhưng ông xin giải ngũ trở về và chuyển sang làm việc trong xưởng Hỏa Xa Hà Nội. Như thế, nói chung Lê Hữu Cảnh là thành phần được Pháp đào tạo, nâng đỡ, cho công ăn việc làm để từ đó có cuộc sống tương đối đầy đủ nhất là Cảnh đi theo đạo Thiên Chúa, một tôn giáo được xem như đồng minh của Pháp. Vậy mà Cảnh từ khước hết, mãnh liệt lao vào công cuộc chống Pháp bằng hành động rất can đảm với trí óc thông minh và từng trải của mình. Thái độ ấy làm Minh vô cùng cảm động. Nhìn bao nhiêu công chức đang lĩnh lương của Pháp, bao nhiêu con cái trong những gia đình quan quyền, từ thông ông phán cho đến án sát, tuần vũ, dám từ bỏ cuộc đời an nhàn để kéo nhau vào Quốc Dân Đảng. Minh không thể làm ngơ đứng ngoài, Minh đã từng nể phục những người như Phó Đức Chính, tốt nghiệp cao đẳng công chánh, như Nguyễn Ngọc Sơn vừa du học bên Pháp về, tương lai hứa hẹn cuộc sống thịnh vượng, thế mà họ vẫn tham gia sáng lập Việt Nam Quốc Dân Đảng ngay từ buổi đầu. Nay gặp Lê Hữu Cảnh, Minh còn nể hơn, bởi trước đó Minh có thành kiến là người Công Giáo không chống Pháp.
Giữa lúc lòng đang hăng say, Minh gặp Nguyễn Vă Viên, một đảng viên gắng bó với Quốc Dân Đảng từ khi Tổng Bộ Việt Nam Quốc Dân Đảng còn có cái danh xưng sơ khởi là Chi Bộ Nam Đồng Thi Xã. Nguyễn Văn Viên và Nhượng Tống Hòan Phạm Trân đọc bài viết của Minh trên báo, biết anh là người cùng chí hướng, liền ngỏ lời rủ anh gia nhập. Minh không lưỡng lự. Anh hăm hở tuyên thệ ngay và được Nguyễn Văn Viên giao cho công tác tuyên truyền trong tổ đảng thuộc Thành Bộ Hà Nội. Anh cũng giã từ người bà con, dọn ra riêng thuê căn gác trọ ở xóm bình dân, vì cần làm việc kín đáo, thức khuya viết bài, cần liên lạc với đoàn thề và nhất là tránh liên lụy cho gia đình người thân nếu chẳn may hành tung anh bị mật thám phát hiện.
Lùi trở lại ngày 25 tháng 12 năm 1927, chi bộ Nam Đồng Thư Xã quyết định tổ chức đại hội đại biểu toàn quốc để chính thức khai sinh Việt Nam Quốc Dân Đảng. Đại hội sở dĩ chọn ngày lễ Chúa Giáng Sinh là để dễ đi lại trà trộn vào đám đông vì đồng bào Công Giáo khắp nơi đều lũ lượt kéo đến các nhà thờ. Hơn thế nữa, đối với người Pháp, Noel là lễ lớn nhất trong cả năm, dù sao thì chúng cũng vui chơi tiệc tùng, lơ là việc tuần tra. Nhờ vậy, đại hội khai mạc lúc 8 giờ tối, đã diễn ra tốt đẹp như đồng Lê Thành Vỵ, nằm trong làng Thể Giao, đất cũ thuộc Huyện Thọ Xương, thành phố Hà Nội.
Kể từ đó, sức phát triển Đảng bung ra quá nhanh và quá rộng. Đảng đưa ra chương trình hoạt động gồm ba giai đoạn: Bí mật, bán công khai và tổng khởi nghĩa. Quan trọng nhất vẫn là giai đoạn một, tức là thời kỳ bí mật kết nạp Đảng viên và phát triển Đảng. Nhưng biến triển của tình thế diễn ra quá nhanh, Đảng viên quá hăng say và phần lớn chỉ có nhiệt tình yêu nước mà chưa có kinh nghiệm đấu tranh, nên chỉ được một năm 1928 là tương đối an bình. Năm sau, bão tố ùa đến thật nhanh, đưa Việt Nam Quốc Dân Đảng vào một viễn ảnh cực kỳ bi thảm. Âu cũng là định mệnh của lịch sử!
Lúc bấy giờ phong trào mộ phu đang lên rất cao ở toàn miền Bắc, người cứ đi mà chẳng thấy về. Là nhà báo, Minh âm thầm lao vào những cuộc điều tra bằng những thăm dò và phỏng vấn rộng rãi hầu viết những phóng sự nhằm phơi bày những đau khổ tận cùng của những kẻ lầm lỡ ghi danh làm mộ phu, hoặc bị đưa vô Nam Kỳ hoặc đi những phương trời thuộc địa xa xăm của Pháp. Báo không dám đăng, anh cùng các đồng chí thảo truyền đơn bí mật rải khắp nơi, gay gắt chống việc mộ phu và can ngăn đồng bào đừng nhẹ dạbị dụ dỗ nghe lời tha phương cầu thực. Chẳng riêng gì Việt Nam Quốc Dân Đảng, phía Việt Nam Thanh Niên Cách Mệnh Đồng Chí Hội cũng tung ra hàng loạt truyền đơn có nội dung tương tự, nhất trí lên án việc mộ phu.
Lúc này Đảng Tân Việt kể như đã giải thể. Đảng này khởi đầu có tên là Phục Việt do nhóm thanh niên trí thức tân học thành lập, như Tôn Quang Phiệt, Nguyễn Xuân Chữ, Mai Lâm, Đặng Thái Mai, Trần Phú, Nguyễn Thị Minh Khai v.v... Về sau, nhóm Tân Việt sát nhập vào Đông Dương Cộng Sản Đảng. Những đảng viên có lập trường chính trị như bác sĩ Nguyễn Xuân Chữ, Nguyễn Đắc Lộc, đành bỏ đảng, không hoạt động nữa. Từ đấy, lực lượng chống Pháp chỉ còn lại hai đoàn thể đáng kể, hoạt động song hành là Việt Nam Thanh Niên Cách Mệnh Đồng Chí Hội và Việt Nam Quốc Dân Đảng. Vì cùng một mục tiêu tối hậu, cùng chia sẽ những hoạn nạn và cì cả hai đều quá bận với những chuyện của nội bộ, nên những hiềm khích chưa xảy ra cụ thể giữa đôi bên, nhất là khi lãnh đạo chủ chốt ở bên kia là Nguyễn Ái Quốc vẫn còn lẫn khuất ở nước ngoài. Suốt tháng 4 năm 1928, đại diện hai đảng đã gặp nhau liên tục để bàn việc kết hợp, nhưng không có kết quả. Quốc Dân Đảng trủ chương Tổng Bo lãnh đạo cuộc cách mạng phải đặt ở quốc nội để cùng nằm gai nếm mật, cùng chiến đấu với đồng chí và đồng bào. Thanh Niên Cách Mệnh Đồng Chí Hội thì cho rằng Tổng Bộ nên đặt ở nước ngoài, chẳng hạn bên Trung Hoa, để tránh bị địch bắt, bởi nếu Tổng Bộ bị bắt thí như rắn bị mất đầu, đoàn viên sẽ hoan mang và tan rẽ dễ dàng. Quốc Dân Đảng thì không đồng ý vì cho rằng như thế là hèn nhát, là ném đá giấu tay. Tranh luận mãi chả đi đến đâu. Vì khát vọng đoàn kết, tháng 5 năm 1928, Tổng Bộ Quốc Dân Đảng cử người qua tận Thái Lan để gặp lãnh tụ cao cấp hơn của Thanh Niên Cách Mệnh Đồng Chí Hội. Phái đoàn Hồ Văn Mịch gặp Hoàng Ngọc Ẩn, tức Hoàng Văn Hoan, ở Udon, một tỉnh nhỏ phía Bắc Thái. Chuyện cũng không thành vì Thanh Niên Cách Mệnh Đồng Chí Hội thiếu thiện chí. Bề ngoài, họ tiếp đãi Việt Nam Quốc Dân Đảng rất niềm nở, nhưng bên trong họ không thật lòng muốn thống nhất. Đây chẳng phải là lần đầu. Trước đó, hồi tháng 5 năm 1927, khi quốc dân đảng chưa chính thức ra đời, còn hoạt động kín đáo trong khuôn khổ nhím Nam Đồng Thư Xã, Nguyễn Thái Học cũng đã từng cử đại diện là Nguyễn Đức Cảnh sang tận Quảng Châu gặp Nguyễn Ái Quốc để bàn chuyện kết hợp. Nhưng Cảnh không thuyết phục nổi Nguyễn Ái Quốc, trái lại ông bị Nguyễn Ái Quốc dụ dỗ, từ bỏ Quốc Dân Đảng gia nhập Thanh Niên Cách Mệnh Đồng Chí Hội, trở thành một đảng viên Cộng Sản tiên khởi tại Bắc Kỳ sau này. Trường hợp hợp của Cảnh cũng tương tự như của Trần Phú, con quan tri huyện Đức Phổ, lúc đầu theo Đảng Phục Việt. Đảng cử Phú sang Quảng Châu gặp Nguyễn Ái Quốc để tính chuyện hợp tác chống Pháp. Phú bị Nguyễn Ái Quốc thuyết phục, ở lại luôn rồi kết nạp vào Đảng Cộng Sản. Nguyễn Ái Quốc gởi Phú đi học lớp chính trị bên Mạc Tư Khoa, rồi trở về làm Tổng Bí Thư đầu tiên của Đông Dương Cộng Sản Đảng, lúc Phú 26 tuổi.
Sau những nổ lực liên kết không thành ấy, Nguyễn Thái Học vẫn chủ trương giữ giao hảo thuận hòa với mọi đoàn thể cách mạng khác, bởi trong cách nghĩ ngay tình của ông, bức cứ ai cùng chung ký tưởng đánh đổ thực dân Pháp, thì đều được coi là đồng chí cả!
Một hôm bà Truyền từ Hải Ninh tất tả chạy xuống Hà Nội thăm con. Vì Minh chưa báo tin về làng, nên bà Truyền vẫn tưởng Minh còn ở nhà trọ của người bà con mình. Đó là người em cùng cha khác mẹ, lấy chồng làm thợ kim hoàn ở ngay phố Hàng Bạc và bà gởi Minh trọ hcọ ở đấy. Bà khệ nệ xách mấy cái giỏ cối đựng mấy món quà nhà quê, suất hành từ lúc gà mới gáy sáng, đến nhà người em thì trời đã quá trưa. Người em đi vắng. Cái Nhi, con gái thứ ba, nhìn bà Truyền tội nghiệp, ân cần bảo:
- Khổ thân bà quá! Lặn lội từ dưới ấy lên đây! Mẹ cháu lại vừa đi vắng. Bà ngồi chơi tạm để cháu dọn cơm mời bà xơi, đợi mẹ cháu về!
Thông thường ở miền Bắc, hai chị em gái thì người ta gọi là "con dì, con dà", nghĩa là cái Nhi phải kêu bà Truyền là "dà" mới đúng. Nhưng dân trong làng có thói quen là hễ anh hay chị của bố, thì gọi là "bác", mà anh hay chị của mẹ thì kêu bằng "bá".
Bà Truyền vừa cầm nón quạt mồ hôi vừa đáp:
- Đừng cháu! Cháu đừng bày vẽ cơm nứơc cho mất thì giờ! Bá ăn trước khi đi bụng vẫn còn lưng lửng! Với lại, bá vội lắm. Có việc phải gặp thằng Minh một tí rồi lại về ngay!
Nhi tròn mắt nhìn bà:
- Anh Minh có còn ở đây nữa đâu! Dọn đi cả mấy tháng rồi bá ạ! Mẹ cháu với cả nhà cháu giữ mãi mà anh ấy chả chịu ở lại!
Bà Truyền suýt đánh rơi cái quạt. Bà lo âu hỏi:
- Thế cháu có biết bây giờ nó ở đâu không?
Thấy bà quá lo lắng, Nhi vội cười trấn an:
- Có chứ bá! Cháu biết!...Thôi thế này bá ạ. Nhẽ ra cháu phải dọn cơm mời bá xơi đã. Nhưng bá bảo là bá vội, thì cháu đưa bá lại nhà anh Minh cho đỡ sốt ruột!
Bà Truyền thở phào nhẹ nhõm. Bà gượng cười bảo cháu:
- Mày nhớn quá rồi! Giá gặp ngoài đường, không khéo bá chẳng nhận ra! Năm nay bao nhiêu rồi hả con?
Nhi bẽn lẽn đáp:
- Cháu 17 rồi bá ạ!
- Thế đã có đám nào chưa?
Nhi xấu hổ cúi mặt không đáp. Cô đội nón lên và nói lảng:
- Thôi đi, bá! Vừa đi vừa nói chuyện!
Bà Truyền lấy lại một ít quà để lại cho chị em Nhi, rồi xách giỏ theo cô cháu ra đường.
- Đến khu Khâm Thiên thì may quá Minh mới ở tòa báo về. Đứng trong khung cửa sổ trên gác trọ nhìn xuống, Minh giật mình nhận ra mẹ mình đang cùng cô em họ chuẩn bị băng ngang đường. Vừa cởi áo ngòai xong, Minh lại vội vàng mặc lại rồi lao xuống cầu thang vừa cài nút. Anh đứng chờ sẵng bên này đường,mẹ vừa sang tới tươi cười hỏ:
- Mẹ lên bao giờ đấy?
Rồi Minh đở cái giỏ cói cho mẹ, Nhi bỏ nón khẻ cúi đầu:
- Em chào anh a! Ít lâu nay chả thấy anh lại chơi. Mẹ em cứ nhắc mãi!
- Đúng ra thì cả nhà bà dì, chỉ có Nhi là mong Minh ở lại nhất. Nhi có cái giằng co khổ sở là cô muốn theo tân thời, thay đổi chút ít về trang phục bên ngòai.Nhưng cha mẹ cô quá bảo thủ, lúc nào cũng bắt mặc quần áo màu đậm, hoặc đen hay nâu. Hà Thành đang chuyển mình trong giới phụ nữ, lẻ tẻ đã bắt đầu có những cô bạo dan để răng trắng & mặc quần áo màu sáng, bỏ khăn bịt đầu và đánh phấn Côty. Nhi muốn bắt trước, nhưng cả nhà phản đối chỉ mình Minh công khai ủng hộ. Đôi khi Minh thấy Nhi ngồi lặng lẽ soi gương và u sầu buồn cho sự kiềm chế mà cô phải chịu đựng.
Minh chưa kịp đáp thì bà Truyền, gỡ nón cầm tay, vừa thở vừa mắng:
- Con dọn nhà sao không cho mẹ biết? Mà tưởng dọn đi đâu, háo ra là đến cái xóm cô đầu này! Chỗ này bao nhiêu người tan nát cửa nhà rồi đấy! Con liệu mà giữ gìn! Bố mà biết con ở đây thì thế nào cũng mắng ầm lên!
Minh cười chống chế:
- Được cái thuê nhà rả mẹ ạ! Con chưa báo tin về vì đắng nào mẹ lên đây, thì mẹ cũng phải ghé thăm dì Thu, chứ chả lẽ chỉ gặp con rồi về!
Nhi chen vào:
- Thì em cũng bảo thế! Em mời bá ở lại xơi cơm, nhưng bá cứ nhất định đòi gặp anh ngay! Chắc là bá biểu anh về cưới vợ!
Minh cảm động nhìn Nhi gật đầu:
- Cám ơn Nhi! Lâu quá không thấy cô lại chơi!
Họ hàng ở Hà Nội chả có ai, nên Minh rất bó với gia đình bà dì, nhất là anh đã từng ở trọ mấy năm, ăn ngủ, giỡn đùa với mấy em. Chính vì vậy từ khi Minh dọn đến căn gác mới này, một đôi lần Nhi và mấy đứa em nhỏ có kéo lại chơi, nhân tiện dọn dẹp nhà cửa cho Minh. Cũng có hôm Nhi bất ngờ mang thức ăn đến cho Minh. Niêu cá kho, hoặc món dừa khô kho thịt. Những thứ mà Minh rất thích lúc còn ở trọ nhà Nhi.
Hôm nay Nhi cũng muốn nán lại, nhưng biết bà Truyền kín đáo muốn nói chuyện với Minh, nên cô vội vã cáo từ:
- Cháu về trước bá nhé! Chốc nữa mời bác với anh Minh lại nhà cháu xơi cơm! Giờ này chắc mẹ cháu về rồi đấy!
Bà Truyền lắc đầu:
- Để khi khác cháu ạ! Cháu về nói với mẹ cháu là bá vội lắm. Nói chuyện với anh Minh một tí rồi bác lại về ngay! Bá gởi lời tăhm mẹ cháu và cả nhà!
Nhi đi rồi bà Truyền theo con trai len gác. Bà lay hết quà trên giỏ ra đặt trên bàn cho con. Quà nhà quê thì cũng chỉ có vài quả ổi, quả bưởi chín cây cùng chục bánh rợm, bột gạo nếp nhân đường, bà đặt người ta gói tối hôm qua.
Minh khép cửa, cài then rồi quay lại, lo lắng hỏi ngay:
- Mẹ lên đột ngột thế này chắc nhà có chuyện gì, phải không mẹ?
Minh sợ bố mình lâm bệnh bất ngờ. Nhưng bà Truyền ngồi xuống giường, phe phẩy nón lá và lắc đầu. Minh vội vàng cầm tờ báo quạt cho mẹ. Bà Truyền mặt u sầu nói:
- Có việc gì đâu! Cả nhà vẫn khỏe mạnh cả! Mẹ lên là vì cậu Tân, con bác Lương, mới mất. Chôn ba hôm rồi!
Minh ngắt lời:
- Việc này thì con biết!
Bà Truyền xua tay:
- Cậu ấy đang đi học, bỏ ngang đi đâu biệt tích. Nửa năm sau mò về, người xanh như tàu lá chuối. Chết vì sốt rét ngã nước!
Minh lại gật đầu lặp lại:
- Vâng. Con biết!
Bà Truyền thở dài nhìn con nặng trĩu ưu tư:
- Từ ngày con bị bắt, lão lý Bân được chỉ thị của Huyện là phải để mắt theo dõi vì sợ con theo hội kín đấy. May mà có chú Phúc làm phó lý, che chở cho con, nên làng xã người ta mới để yên cho con tới giờ. Cậu Tân nhà bác Lương thì ai cũng quả quyết là chốn theo hội kín chống Tây, sang Tàu hoạt động rồi bị ngã nước rồi mới trở về. Tối hôm qua, chú Phúc sang chơi, ngồi nói chuyện với bố mẹ gần đến nửa đêm rồi mới về. Chứ cứ nhắc đi nhắc lại mãi là con phải cẩn thận. Chớ có nhẹ dạ nghe theo lời bạn bè rủ rê. Chú Phúc bảo, công văn trên Huyện, trên tỉnh gởi xuống hàng loạt, báo động là hiện giờ đang có hai hội kín đang tuyên truyền mạnh là Cộng Sản và Quốc Dân Đảng. Cả hai đều nguy hiểm như nhau. Chú Phúc bảo mẹ là bên làng Cốc, mật thám mới ập vào bắt nguyên một đám thanh niên giữa tiệc đám hỏi. Nghe bảo là Quốc Dân Đảng giả vờ làm đám hỏi để hợp hành, che mắt mật thám, nhưng có đứa bên trong tố giác. Chú Phúc giục mẹ lên nói với con, bảo con bớt giao du với người lạ. Viết báo thì pahỉ đắn đo, đừng có dính dáng gì đến chuyện thời cuộc. Bút sa gà chết, lúc nào cũng pahỉ cẩn thận từng li từng tí. Nếu tìm được việc gì káhc thì bỏ hặn, đừng viết báo nữa thì càng tốt!
Nói xong những điều mà bà Truyền đã nhẵm suốt quãng đường, bà Truyền kết luận:
- Bố mẹ nhịn ăn nhịn tiêu cho con đi học, mong con thành tài để đỡ đần bố mẹ lúc tuổi già. Nhưng con trót dạy làm càng để cho người ta đuổi, khiến việc học bị dở dang. Bây giờ làm lại cũng chưa muộn. Thời buổi nhiễu nhương, yên phận thủ thường sống cho qua ngày, đừng để bố mẹ nhìn con bị bắt một lần nữa. Mà lần này thì chắc chắn không ai van xin cho con được nữa đâu!
Minh cảm động vì sự lo toan của mẹ mình, lội bộ từ sáng lên đây chỉ để dặn dò đôi lời. Mà bà nói đúng: Ông ký giả Pháp ngày ấy vào tù lãnh Minh ra, bây giờ đã trở lại lèm vệic luôn tại Paris, viết cho tờ Action Francaise. Ông vẫn theo quan điểm cấp tiến, nhưng xa xôi vạn dặm, có chuyện gì liên quan đến Minh, ông không thể can thiệp được nữa!
Minh cười trấn an mẹ:
- Xin mẹ cứ yên lòng. Con lớn rồi. Con biết giữ thân! Nhờ mẹ thưa lại với bố với chú Phúc là lúc nào con cũng cẫn thận!
Rồi anh đổi ngay đề tài, hỏi mẹ:
- Tối nay mẹ ngủ lại đây với con, sáng mai hẵn về?
Bà Truyền cầm nón đứng dậy:
- Không! Mẹ về ngay bây giờ. Ở nhà trăm công ngàn việc...
Rồi bà nghiêm trang nhắc lại những lời dặn dò một lần nữa trước khi bước xuống thang gác, đi bộ ra ngoại ô. Bà dự trù về đến Hải Ninh thì trời cũng vừa tối.
Bà Truyền về rồi, đêm ấy Minh trăn trở không ngủ được vì giằng co phấn đấu. Thương cha mẹ nặng trĩu trong lòng, nhưng không thể vì tình riêng mà bỏ dở con đường riêng đang theo đuổi. Anh nhớ lời đảng trửơng Nguyễn Thái Học đã nói:
- Nếu ai cũng nặng tình riêng, không dám xã thân vì đại nghĩa, thì giặc Pháp muôn đời vẫn cai trị nước ta!
Một ngày cuối năm 1928, ủy viên Thành Bộ Hà Nội Nguyễn Văn Viên, đến gác trọ của Minh ở Khâm Thiên để nhờ anh khảo tờ truyền đơn kể tội thực dân nhân ngày kỷ niệm một năm Quốc Dân Đảng ra đời. Trong cuộc sống hàng ngày thì Viên là nhân viên bán hàng cho một hãng buôn lớn của Pháp. Về sinh hoạt đoàn thể thì Viên phụ trách các chi đoàn công nhân Việt Nam làm việc trong các xí nghiệp hoặc công ty của Pháp Minh cũng là một Ủy viên Thành bộ, nhưng không giữ chức bởi anh cần chồ đứng độc lập đề dễ hoạt động trong giới báo chí.
Hôm ấy, đến nhà Minh thấy xấp bản thảo viết dở đặt trên bàn ,Viên tò mò mở ra xem rồi máu nóng cứ bừng bừng bốc lên .Một phần vì uất hận ,một phần vì muốn gây tiếng vang cho Đảng ,Viên nghiến răng bảo Minh .
- Phải giết thằng René Bazin ! Giết nó thì mới trừ được mối họa cho đồng bào và cũng để cảnh cáo những tên mộ phu khác !
Minh đang ngồi xổm trên sàn nhà pha trà mời khách. Bản chất Minh là một thanh niên khí phách, ngang tàng, nhưng khi gia nhập Quốc Dân Đảng, anh tự khép mình vào kỷ luật đoàn thể, nên anh ngước lên bảo:
- Muốn làm gì thì cũng phải hợp Thành Bộ để thống nhất ý kiến, rồi xin lệnh Tổng Bộ!
Viên đáp:
- Đã đành là thế. Nhưng giết thằng Bazin thì ai chả đồng ý!
Rồi Viên quăng xấp giấy trên mặt bàn, hăm hở xuống thang gác, không kịp uống nước trà. Minh ngạc nhiên nói với theo:
- Ô hay! Đi đâu mà cuống lên thế! Ngồi chưa nóng đít đã chạy là thế nào? Việc gì thì cũng phải cân nhắc, đừng có hấp tấp!
Minh chưa dứt câu, Viên đã ra tới lề đường.
Về Thành Bộ, Viên tiến hành hội ý ngay. Đa số các đồng chí đều tán thành cả. Đặc biệt là các chi đoàn công nhân thì ai cũng hối thúc Viên phải thanh toán Bazin. Viên hăm hở chạy lại Khách Sạn Việt Nam, cơ sở kinh tài công khai của Đảng ở phố Hàng Bông mới khai trương hôm 30 tháng 9. Đảng trưởng Nguyễn Thái Học và một số ủy viên trung ương đang có mặt tại đây. Viên xin gặp và tha thiết đề nghị trừng trị Bazin. Đảng trưởng Nguyễn Thái Học vốn có giao tình khá thân với Nguyễn Văn Viên vì trước khi Việt Nam Quốc Dân Đảng chính thức thành hình, thì nhóm thanh niên yêu nước chung quanh Nguyễn Thái Học đã cùng nhau bí mật cho ra đời một tổ chức bí mật chống Pháp lấy tên là: " Chi Bộ Nam Đồng Thư Xã " hồi cuối tháng 10 năm 1927. Chi Bộ Nam Đồng Thư Xã chính là tiền Tổng Bộ Việt Nam Quốc Dân Đảng sau này. Nguyễn Văn Viên cũng có mặt trong Chi Bộ đó. Hai tháng sau, khi Chi Bộ Nam Đồng biến thành Tổng Bộ Quốc Dân Đảng thì Nguyễn Văn Viên mới nhận nhiệm vụ mới thuộc Thành Bộ Hà Nội, phụ trách vận động các tầng lớp công nhân.
Nghe Viên trình bày ý nguyện của mình và của đông đảo công nhân trong các nhà máy đòi trừng trị Bazin, đảng trưởng Nguyễn Thái Học và các ủy viên Tổng Bộ dứt khoác gạt đi ngay. Giết Bazin này sẽ có Bazin khác. Huống chi Việt Nam Quốc Dân Đảng đang trong thời kỳ hoạt động bí mật, không nên vọng động, gây sự chú ý cho mật thám Pháp. Nguyễn Thái Học nhắc lại bài học Nguyễn Khắc Cần của Việt Nam Quang Phục Hội 15 năm về trước mà các đồng chí dưới Thành Bộ như Viên có thể không còn nhớ. Đó là ngày 26 tháng 4 năm 1913, ở khu phố Tràng Tiền xa hoa vốn chỉ để cho Tây Đầm cư ngụ, thực khách đông đảo da số là lính Pháp, đang ăn uống trong nhà hàng thuộc khách sạn Con Gà Vàng (Coq d`Or), thì Nguyễn Khắc Cần, một đảng viên Việt Nam Phục Hội, quăng một trái tạc đạn vào đám lính viễn chinh ấy. Quả đạn chỉ giết được hai tên Pháp và một người Việt, nhưng mật thám Pháp bắt nhốt 254 người bị tình nghi, trong đó có Nguyễn Khắc Cần và sáu người nữa bị xử tử hình, kéo theo hàng loạt án tù giam và biệt xứ khác.
Nhắc lại kinh nghiệm cũ Nguyễn Thái Học bảo Viên:
- Mỗi năm, thực dân Pháp khai thác cao su ở nước ta, thu lợi cho chúng gần 310 triệu Phật lăng, mà tiền lương chúng trả cho công nhân chưa đầy 40 triệu! Tội bóc lột không chối cãi vào đâu được! Giết Bazin là đúng! Tuy nhiên, hiện nay đa số các đồng chí trong các cấp lãnh đạo của Đảng, đều nằm trong sổ bìa đen của mật thám Pháp. Chúng chỉ chờ cơ hội là ra tay bắt. Nay nếu ta vội giết Bazin thì sẽ tạo cớ cho thực dân Pháp khủng bố toàn diện. Vậy khuyên các đồng chí bình tâm để ra sức lo việc lớn. Bazin chẳng qua chỉ là một cành cây. Hễ cây đổ thì cành sẽ đổ theo!
Viên thất vọng chẳng biết nói sao, đứng sớ rớ một chút rồi chào từ giã. Đứng bên đảng trưởng Nguyễn Thái Học là ủy viên Hoàng Văn Đào, trước đây phụ trách vận động ở Thanh Hóa, mới được mời về tăng cường cấp trung ương. Anh nghiêm nghị nhắc Viên:
- Đó là lệnh Tổng Bộ. Đồng chí cần chấp hành!
Viên vâng dạ rồi lầm lũi trở về. Lệnh của đảng trưởng rõ ràng như thế, nhưng Viên lại tự vạch cho mình một hướng đi khác, nhất là xung quanh anh có khá đông đồng chí giục anh ra tay. Anh phải giết Bazin để đồgn bào và đồng chí tin tưởng vào sức mạnh của Việt Nam Quốc Dân Đảng. Anh tự trấn an mình rằng anh hành động là vì Đảng chứ không phải vì cá nhân anh. Trong tâhm sâu, Viên cũng có chút "cạnh tranh" với Việt Nam Thanh Niên Cách Mệnh Đồng Chí Hội lúc này cũng tung cán bộ đi khắp nơi để vận động quần chúng. Cũng giống như quan điểm của Tổng Bộ, Viên không thù ghét Thanh Niên Cách Mệnh Đồng Chí Hội. Nhưng Viên thấy cần phải làm một cái gì nổi đình nổi đám để nâng cao uy tín của Quốc Dân Đảng. Ám sát toàn quyền Pie`rre Pasquier hoặc tổng giám đốc Nha Liêm Phóng Đông Dương Louis Martin thì vừa khó vừa phải chờ thời gian thuận tiện. Năm 1924, Phạm Hồng Thái đã từng quyết tâm giết toàn quyền Matial Henry Merlin tại Quảng Châu mà việc không thành, phải trầm mình tự tử. Suy đi nghĩ lại thì Viên chỉ thấy tên mộ phu Rene Bazin là dễ trừng trị hơn cả! Giết hắn, sức mạnh của Quốc Dân Đảng sẽ tăng gấp bội!
Vì tin chắc như thế, cho nên dù đảng Nguyễn Thái Học không tán thành, Nguyễn Văn Viên vẫn cứ nhất định lặng lẽ tiến hành.
Từ hôm ấy, Minh không gặp lại Viên. Dòng đời lặng lẽ trôi, Minh cắm đầu viết lách trên căn gác nhỏ, dùng bút mực để phcụ vụ lý tưởng theo hướng đi của Đảng đã vạch ra, đồng thời cũng đễ có chút tiền độ nhật.
Một chiều tối cuối năm âm lịch Mậu Thìn, nhưng đã sang đầu tháng 2 dương lịch 1929, chỉ còn chưa đến mười ngày nữa là Tết, Minh ở tòa báo về, tạt vào quán nhỏ bên kia đường mua một gói thuốc Bastos vì anh vừa lãnh được món tiền nhuận bút mà chủ báo thiếu anh từ giữa năm. Nợ nần gì thì năm hết Tết đến người ta cũng cố thanh toán để khỏi mang theo cái xui sang năm mới. Minh kẹp tờ báo vào nách, bóc gói thuốc, vỗ ra một điếu gắn lên môi. Bên cạnh anh,xát góc cây bàng, có quầy nhỏ của ông thợ sửa mũ mà Minh quen biết đã nữa năm nay. Minh quay lại, khom người mời ông điếu thuốc, đồng thời tặng ông tờ báo cuối năm. Ông đưa cả hai tay đỡ lấy và nói theo thói quen:
- Thầy cho tôi xin! Mời thầy ngồi choi, uống cốc nước chè!
Minh gật đầu đáp:
- Vâng. Tôi lên buồng một tí rồi xuống ngay!
Minh băng qua đường, đẩy cành cửa nhỏ, lên gác, cất bớt tiền dưới đáy gương. Căn gác đìu hiu quạnh quẽ, quanh năm không dọn dẹp, lúc nào cũng ngổn ngang sách báo, từ mặt bàn, từ trên giường đến sàn gỗ ẩm. Minh đứng nhìn quanh một chút, tự hẹn sẽ dành một buổi quét dọn trước khi Tết đến. Rồi anh trở xuống, qua ngồi nói chuyện với ông thợ sửa mũ dưới gốc cây có tàn lá thấp bốn mùa che nắng.
Còn nhớ dạo mới dọn về khu phố này, ngày ngày từ trên gác trọ xách cặp ra cửa, Minh vẫn thấy ông thợ sửa mũ gật đầu chào anh bằng một cân thân tình:
- Thầy đi làm ạ!
Lúc đầu Minh không để ý chỉ xãgiao chào lại. Người có chữ nghĩa, làm việc văn phòng như Minh thời ấy rất hiếm, nên được xã hội trọng vọng gọi bằng "thầy", như "thầy thông", "thầy ký" v.v... Ngày ngày đứng trong cửa sổ căn gác ngó xuống đường, dù muốn dù không, Minh cũng phải nhìn ông ta ngồi trên chiếc ghế gỗ bên cạnh cái mũ len, nỉ, những chiếc nón cói màu trắng hoặc bọc vải kaki vàng nhạt khách đem tới sửa. Tuổi khoảng 40, mặt mũi khắc khổ, nước da xạm đen. Dáng người gầy gò và lưng hơi khòm có lẽ lao động vất vả từ nhỏ. Toàn thân ông chỉ được vầng trán khá cao và ánh mắt toát ra vẻ thông minh, tư lự. Bạn hàng xung quanh gọi ông là ông Sửu. Trẻ con thì kêu thẳng ông là Sửu què.
Nghề sửa mũ của ông Sửu chắc không khá, bởi khách hàng vào ra thưa thớt. Huống chi ông bị tật ở một chân, bước đi khập khiễng khó khăn. Một người tầm thường như thế đáng lý ra thì chỉ là một bóng mờ như bao người khác giữa phố phường, chẳng bao giờ được Minh chú ý. Nét đáng yêu duy nhất Minh thấy ở ông chỉ vì một lý do đơn giản là ông nói năn lễ phép. khác hẳn những người lao động chân tay mà Minh thường hay tiếp xúc, lúc nào cũng lạnh nhạt với Minh.
Một hôm Minh ghé quầy thuốc lá ngay bên cạnh quầy mũ của ông Sửu. Minh giật mình kinh ngạc thấy ông chăm chú đọc cuốn sách viết về tư tưởng Mạc Hữu Vy và Lương Khải Siêu do Nam Đồng Thư Xã ấn hành. Thời bấy giờ, người biết chữ còn rất hiếm, nhất là trong giới thợ thuyền. Huống chi loại sách này khô khan khó nuốt, khó nuốt, không phải để giải trí. Minh tiến lại gần và ngỏ lời làm quen:
- Ông đọc sách gì đấy? Xem xong cho tôi mựơn xem được không?
Ông Sửu vội buông cuốn sách, đứng dậy, niềm nở gật đầu chào Minh:
- Chào thầy, quyển này thì thầy còn lạ gì nữa mà phải mượn!...Thèm đọc báo mà chả có tiền mua, thành ra hễ khi nào vắng khách, tôi lại lôi quyển này ra xem! Mấy chục bện rồi đấy. Nhưng càng đọc càng thấy hay, thầy ạ!
Minh thân tình ngồi xuống chiếc ghế đẩu xát gốc cây, mời ông điếu thuốc và bảo:
- Ông thích đọc báo thì thỉnh thoảng tôi biếu ông một tờ.
Ông Sửu xuýt xoa đáp:
- Thầy có lòng như thế thì thật là quý hóa quá! Tôi nghe đồn thầy viết cả báo tiếng Tây!
Minh hân hoan đáp:
- Vâng, Nhưng thỉnh thoảng thôi! Ông có thích xem thì tôi biếu ông luôn!
- Thầy cho thứ nào, tôi cũng quý cả!
Thế là từ hôm ấy, Minh hay ra ngồi đàm đạo với ông Sửu. Sống thui thủi một mình, có thêm người bạn để hàn huyên cũng tốt. Hai người ngồi hút thuốc Bastos, uống trà mạn sen, nói đủ thứ chuyện nắng mưa, nhưng đôi bên cùng né tránh những đề tài quốc cấm bởi chưa ai tin ai cho tới hôm nay, sau nửa năm dè dặt, hai người đã khá thân nhau. Minh từ căn gác nhỏ chạy xuống, băng qua đường. Ông Sửu vội kéo ghế mời Minh ngồi rồi chuẩn bị gót trà trong bình htủy ra hai cái cốc như thường lệ. Nhưng Minh ngăn lại và vui vẻ bảo:
- Không! Hôm nay phải uống rượu ông Sửu ạ! Chè thì ngày nào chả uống! Tòa báo vừa cho lĩnh lương cuối năm!Mình tống rượu nghinh tân một hồi cho thỏa thích. Ông muốn nhắm rượu với thứ gì thì cứ tùy thích! Tôi đãi!
Ông Sửu từ tốn đáp:
- Thầy cho uống rượu thì tôi dạy gì từ chối. Nhất là năm hết Tết đến, uống để quên hết những vất vả trong năm qua! Nhưng hôm nay thầy cho tôi khất. Tại tôi có câu chuyện muốn thưa với thầy!
Nghe giọng nói nghiêm trang của ông Sửu, Minh tắt nụ cười, chớp mắt nhìn ông chờ. Anh lấy gói thuốc, chìa ra mời ông Sửu. Ông Sửu đưa hai tay kính cẩn đỡ lấy theo thối quen, gắn một điếu lên môi. Rồi ông trao Minh cái nón mũ nỉ cũ, bảo anh cầm lấy như một khách hàng đến thuê ông khâu nón. Ông hỏi bâng quơ:
- Năm nay thầy có định về quê ăn Tết không?
Minh lắc đầu:
- Công việc nhiều quá. Thư thư, ra Giêng này rộng tháng dài tôi mời về!
Để thiên hạ khỏi chú ý, ông Sửu lấy kim chỉ ra, vá một cái mũ nỉ đã bạc thếch. Ông vừa làm vừa nhỏ nhẹ kể:
- Đọc bài của thầy năm nay, biết thầy là người có chí hướng, tôi mới dám thố lộ tận tâm can...
Rồi ông cho Minh biết, trước đây ông từng tích cực hoạt động chống Pháp trong tổ chức Việt Nam Quang Phục Hội. Ông bị Pháp bắt và tra tấn đến mấy năm, ra tù thì bị bại hẳn mtộ chân. Ông vỗ nhẹ bàn tay lên đầu gối mình rồi thở dài bảo:
- Dạo này đi lại cũng đã khá lắm. Chứ lúc mới ở tù ra, lê không nổi thầy ạ! Tôi cứ tưởng suốt đời phải ngồi một chỗ!
Minh tròn mắt nhìn ông cảm phục. Anh biết rõ: Việt Nam Quang Phục Hội do cụ Phan Bội Châu thành lập ở Trung Hoa theo đường hướng cách mạng dân quốc của Tôn Dật Tiên, nhằm mục đích lật đổ thực dân Pháp. Nhưng Quang Phục Hội chưa làm được gì đáng kể thì đã bị Long Tế Quang ở Quảng Đông trở mặt đàn áp để làm vui lòng Pháp. Giờ đây, nhiều đoàn viên Quang Phục Hội đang lưu vong bên Tàu, nghe tin Quốc Dân Đảng thành hình, đã kéo nhau về gia nhập, đồng thời huấn luyện cho đội quân cảm tử tiên khởi cho Việt Nam Quốc Dân Đảng. Chính vò thế, trong tim ông Sửu cũng như đa số đảng viên Quang Phục Hội, thì Quốc Dân Đảng là đoàn thể anh em, nhất là cụ Phan Bội Châu đã được Tổng Bộ Quốc Dân Đảng mời làm chủ tịch danh dự.
Minh ngồi thẳng lên, nhìn ông Sửu bằng cặp mắt đổi khác, vừa gần gũi vừa nể trọng. Minh cũng đã từng vào tù, nhưng tù học sinh vì tội rải truyền đơn ngày lễ truy điệu cụ Phan Chu Trinh, mặt thám Pháp biết Minh không nằm trong tổ chức nào nên chỉ tát cho mấy cái rồi đem nhốt. Minh lại may mắn được lãnh ra sớm, kinh nghiệm chẳng có bao nhiêu để tự hào.
Ông Sửu mở nắp bình thủy, rót trà ra hai cốc tủy tinh cáu ghét, vàng như bôi nghệ. Ông trao cho Minh một cốc rồi nói:
- Mời thầy! Hôm nay, tôi pah loại trà đặc biệt. Thầy uống thử đi, chắc chắn sẽ thấy khác mọi khi!
Minh uống một hớp nhỏ, nhưng chẳng còn bụng dạ nào để quan tâm đến hương vị của tách trà. Anh đưa mắt nhìn quanh rồi hạ giọng hỏi ông Sửu một câu quan trọng:
- Từ ngày ấy tới giờ ông có còn...
Ông Sửu lắc đầu ngắt lời:
- Không thầy ạ. Tôi thành người tàn phế rồi, đâu có còn nhanh nhẹn như trước nữa! Què chân đã đành, mà ngực cứ như có người đè, nhất là những hôm trời trở rét!
Minh bùi ngùi nhìn ông tội nghiệp. Hai người cùng im lặng một chút. Rồi bỗng ông ngẩn đầu lên nhìn Minh , đột ngột hỏi nhỏ:
Còn thầy thấy thế nào? Thầy theo Thanh Niên Cách Mệnh hay Quốc Dân Đảng?
Minh giật mình trố mắt nhìn ông, rồi ngó quanh dù biết chẳng có ai rình rập, trừ lũ trẻ con đánh đáo bên cạnh luôn mồm la hét inh ỏi, Minh lắc đầu nói nhỏ:
- Tôi chỉ viết báo thôi chứ đâu có theo tổ chức nào đâu?
Ông Sửu nghiêm mặt trách:
- Vậy là thầy vẫn giấu tôi! Thầy giấu tôi tức là thầy chưa tin tôi, dù tôi đã kể cho thầy nghe những năm hoạt động của tôi trước đây!
Im lặng một chút, Minh đành thú nhận:
- Vâng. Thú thật với ông: Tôi theo Quốc Dân Đảng! Nhưng sao ông biết mà hỏi? Ông tài thật!
Ông Sửu đăm chiêu nói:
- Tôi nghe bảo cánh trí thức trẻ nhất, nhất là giới nhà báo, đều đứng vào Qucố Dân Đảng cả, phải không thầy?
Minh gật đầu đồng ý. Ông Sửu kể ra danh tánh một số thanh niên tân học trong giới cầm bút cũng như giới nhà giáo rồi hỏi Minh:
- Họ cũng theo Quốc Dân Đảng cả phải không thầy?
Minh gật đầu:
- Vâng! Các anh ấy được kết nạp trước tôi!
Ông Sửu lại hỏi:
- Họ có biết thầy theo Quốc Dân Đảng khôgn?
Minh nhấn mạnh:
- Có chứ! Chúng tôi vẫn liên lạc với nhau mà
Nói dứt câu ấy, Minh cảm thấy bắt đầu bựt bội vì dường như ông Sửu đang cật vấn mình. Ông là cái gì mà ông có quyền hỏi ông những câu tỉ mỉ như thế? Ông chỉ là một kẻ cùng đinh ngồi khâu mũ bên đường, được Minh hạ cố làm quen là quý lắm rồi, sao lại dám đi quá sâu vào chuyện hoạt động của Minh! Người ta nói không sai: Rõ ràng là được đằng chân lên đằng đầu! Thân nhau quá rồi đâm ra lờn mặt!
Mà chẳng phải Minh chỉ bực bội với ông Sửu, anh bực luôn với chính anh bởi vì trong một lúc cạn nghĩ mà anh đã trả lời những câu hỏi mà đáng lẽ anh không được nói ra dù với một người chí thân. Huống chi ông Sửu chỉ là một người mới quen trên đường phố, đã biết tông tích nhà cửa của nó đâu mà kể lễ chuyện hoạt động của mình! Minh đã bất cẩn quy phạm nguyên tắc của Đảng. Anh toan lên tiếng thì ông Sửu thở dài bảo:
- Tôi nói cái này không phải thầy bỏ qua cho tôi! Thầy là người học rộng hiểu nhiều, đáng lẽ ra tôi chẳng dám đánh trống qua cửa nhà sấm. Nhưng vì quý thầy, tôi mới dám mạo muội thưa thật với thầy một điều...
Minh xua tay ngắt lời:
- Không dám! Không dám! Xin ông cứ nói!
Ông Sửu buông kim chỉ, bưng cốc nước trong tay, nhưng không đưa lên miệng. Ông xoay xoay cai cốc rồi tha thiết bảo:
Tôi chỉ là đứa khâu mũ ở lề đường mà tôi còn biết thầy theo hội kín, thì huống chi là mật thám Pháp! Nói dại, giả sử tôi là tay sai của mật thám Pháp thì thầy làm thế nào mà thoát được? Thầy chưa vào tù, thầy chưa biết cái tàn ác của tụi nó như thế nào!
Minh giật thót người vì những lời trách cứ của ông Sửu. Phản ứng tự nhiên khiến anh hoảng hốt nhìn quanh tứ phía. Giờ này, nghe ông Sửu nói, anh mới chợt nhận ra mình quá sơ hở, coi chuyện quốc sự như một trò đùa với tử thần. Ông Sửu lại tiếp:
- Tay hại nhất là thầy biết quá nhiều! Thầy biết rõ những ai theo Quốc Dân Đảng. Như thế thì nguy hiểm quá! Vì chỉ cần một người bị bắt, Tây nó đánh đập, thì sẽ khia ra hết! Tôi đã đi tù, tôi biết! không phải ai cũng chịu nổi những tra tấn cực hình của thực dân Pháp!
Ngưng một chút để suy nghĩ, ông Sửu lại nói thêm:
- Đúng ra một đảng viên thì chỉ được quyền biết vài người sinh hoạt cùng tổ đảng với mình mà thôi, chứ không được biết những người ngoài tổ đảng của mình. Càng biết nhiều thì càng làm hại cho tổ chức!
Minh choáng váng ngồi im, tay run run đưa điếu thuốc lên môi. Sự phát triển ồ ạt của Đảng trong năm qua, quả thật không tránh khỏi được khuyết điểm. Xưa nay chưa hề có một Đảng cách mạng nào còn trong vòng bí mật mà có sức thu hút quần chúng mãnh liệt như Việt Nam Quốc Dân Đảng. Chỉ trong vòng một năm, khắp cả miền Bắc, hầu như tỉnh nào cũng có hình dáng của Đảng, mạnh nhất là cùng châu thổ sông Hồng, sông Mã. Người ta chỉ nghe mơ hồ chủ nghĩa Tam Dân, noi theo bước chân của những nhà cách mạng Trung Hoa, dù chưa hiểu rõ Tam Dân là cái gì mà đủ mọi tầng lớp vẫn nức lòng gia nhập, bất chấp mọi nguy hiểm. Thế mới biết cái nhu cầu đuổi ngoại xâm đã đến lúc chín mùi, cái lòng yêu nước từ lâu vẫn cháy âm ỉ, chỉ chờ cơ hội để mọi người cùng bày tỏ. Trong lịch sử, có lẽ chưa có tổ chức cách mạng nào dáy lên được phong trào ái quốc nòng cháy và mau chóng như Việt Nam Quốc Dân Đảng. Chỉ có điều, sự bồng bột của tuổi trẻ làm cho những người như Minh không nghĩ xa, cho đến nay nghe ông Sửu phân tích, anh mới giật mình tự kiểm! Cái ngang tàn thì Minh có thừa, bởi tự một mình chống lại tất cả các hương chức trong làng Hải Ninh để bênh vực người đàn bà cô thế. Nhưng cái ngang tàn ấy, khi Minh chưa đứng vào tổ chức nào, thì dù có gây tác hại, cũng chỉ một mình Minh chịu thiệt thòi. Còn giờ đây khi Minh đã là đảng viên của Việt Nam Quốc Dân Đảng thì phải gạt bỏ cái anh chủ trương anh hùng cá nhân để khép mình vào kỷ luật.Bởi đúng như ông Sửu nói, một đảng viên bị bắt, có thể làm vỡ cả một mạng lưới của Đảng!
Minh hoang mang nhìn mông lung ra đường, nghe rõ tim mình đập thình thịch vì sợ hãi. Ông Sửu lại nói:
- Thầy tưởng mật thám Pháp không biết Khách Sạn Việt Nam chổ vãng lai của Tổng Bộ Việt Nam Quốc Dân Đảng hay sao? Người của chúng nó cài đầy ở đấy, chỉ rình cơ hội để giăng một mẻ lưới bắt trọn ổ. Thầy nên cẩn thận! Chỉ một sơ hở là đại sự có thể hỏng hết!
Minh buông cái mũ đứng dậy, thất thiểu băng ngang qua đường, quên cả chào từ giã. Anh thơ thẩn leo lên gác, khép cửa gài then trong, rồi ngồi phịch xuống giường. Trời đã nhá nhem tối, Minh thọc tay vào túi tìm hợp diêm thắp đèn. Bỗng có tiếng bước chân leo lên thang gác. Minh hồi hợp đứng bật dậy chờ đợi. Giờ này anh mới biết sợ. Cứ như lời ông Sửu vừa cảnh giác, thì mật thám Pháp có thể ập lên bắt anh bất cứ lúc nào vì chắc chắn chúng biết anh có chân trong hội kín. Có tiếng gõ cửa nhè nhẹ. Minh thở phào nhẹ nhõm vì biết là người quen. Nếu là mật thám, chúng đã đạp cửa xông vào chứ không gõ nhẹ như vậy. Minh tiến lại, lên tiếng hỏi:
- Ai đấy?
Bên ngoài có tiếng đáp:
- Mở cửa Minh ơi! Tôi đây! Viên đây!
Minh tháo then ngang, đẩy rộng cánh cửa gỗ.Người đồng chí ở Thành Bộ tiến vào, dẫn theo một thanh niên mặt bộ đồ kaki cũ mà Minh chưa gặp bao giờ. Bị ám ảnh bởi lời nhắc nhở của ông Sửu, kể từ lúc này, Minh gặp bất cứ người lạ nào cũng phải dè dặt vì sợ là tay sai của mật thám gài bẫy. Biết ý Minh, Viên vội giới thiệu với Minh:
- Đây là anh Lân, phụ trách chi đoàn công nhân của Thành Bộ cùng với tôi.
Hai người bắt tay nhai. Minh chỉ cái giường nhỏ của mình và bảo:
- Mời hai anh ngồi tạm để tôi pha nước!
Viên gạt đi:
Nước nôi gì! Tôi vội lắm. Tờ truyền đơn hôm nọ tôi nhờ cậu thảo, đã xong chưa? Xong thì tôi phải cho in ngay mới kịp!
Minh đáp:
Xong lâu rồi. Tôi cố ý chờ mà chờ mãi mà chẳng thấy anh đến lấy!
- Vừa nói, Minh vừa cúi xuống gầm giường, kéo cái gương gỗ ra, lục sâu dưới đáy, mang ra trang giấy viết tay đưa cho Viên. Viên gấp nhỏ, gấp vào túi quần rồi bắt tay từ giã, kéo Lân xuống thang gác.
Minh khép cửa rồi châm đèn. Ngẫm nghĩ một lúc, Minh lại nhớ tới lời ông Sửu và tự dưng lo sợ vẩn vơ. Nói dại! Ngộ nhỡ Viên bị bắt, mật thám moi được tờ truyền đơn trong túi và biết tác giả là Minh...Anh không dám nghĩ thêm. Ông Sửu nói đúng, chỉ cần một sơ hở thôi, Đảng có thể đối diện với nguy cơ bị tan rã. Minh tiến lại nhìn qua cửa sổ ngó xuống đường. Gió cuối năm se lạnh. Từng đám lá khô xào xạc lăn trên mặt đường. Dưới ánh đèn mờ, anh thấy ông Sửu đã bắt đầu thu dọn quầy hàng, chuẩn bị ra về. Anh đứng một lúc rồi quay vào, mệt mỏi buông mình xuống giường vàa nhắm mắt lại.
Sáng hôm sau, Minh dậy sớm, đôn đáo chạy đi tìm Viên. Suốt đêm qua, Minh không ngủ được vì nhớ tới âm mưu của Viên nhất định đòi thanh toán Bazin. Anh phải ngăn cản trước khi quá muộn. Việc giết Bazin chắc sẽ là ngòi nổ để thực dân tấn công Việt Nam Quốc Dân Đảng.
Lùng khắp nơi không gặp Viên, bất đắc dĩ Minh phải đến khách sạn Việt Nam ở phố Hàng Bông Đệm để báo cáo lên Tổng Bộ toan tính quan trọng của Viên. Bước vào hotel, Minh thấy Doãn, người thư ký trẻ đứng sau quầy tiếp khách, chúi đầu trước cuốn sổ bìa cứng. Doãn là bí danh của Đặng Trần Nghiệp mà các đồng chí thường gọi là Ký Con. Từ khi vào Quốc Dân Đảng, Doãn đổi họ Đặng thành họ Đoàn để tránh liên lụy cho gia đình.
Minh tiến vào chào Doãn, ngõ ý xin gặp lãnh đạo Tổng Bộ. Lúc ấy không có Nguyễn Thái Học ở đó. Một ủy viên trung ương ra tiếp Minh, dẫn anh đi dọc theo Ngõ Tạm Thương bên hông khách sạn. Minh đi thẳng vào vấn đề, khai rõ ý định giết Rene Bazin của Viên. Nhưng Viên chưa nói hết câu đồng chí lãnh đạo đã quay sang trấn an:
- Tổng Bộ biết chuyện ấy. Đồng chí Viên có xin lệnh Tổng Bộ. Nhưng chính đảng trưởng không cho phép. Nói chung, cả Tổng Bộ đều không tán thành! Bứt dây động rừng! Giết Bazin không có lợi gì cả!
Minh thở phào nhẹ nhõm, an lòng trở về nhà. Nhìn ông Sửu ngồi khâu mũ bên kia đường, anh thầm cảm ơn lời nhắc nhở của ông và hơn lúc nào hết, anh thấy mình còn quá non dại. Khắp nơi trên đất nước, biết bao nhiêu người đã hy sinh thân minh vì lý tưởng độc lập. Bao nhiêu người bị tra tấn dã man như ông Sửu. Bao nhiêu người đã âm thầm ngã xuống mà chẳng ai biết đến! Họ là hàng trăm, hàng ngàn viên gạch lót đường cho cuộc cách mạng giành độc lập cho đất nước sau này.
Thời ấy, bất cứ ai dấn thân vào đường tranh đấu đều biết đến sự hung tàn của những tên thực dân khác máu như Louis Marty, giám đốc Surete Ge ne rale ( tổng cục an ninh) mà người Việt thường gọi là Sở Liêm Phóng hay Sở Mật Thám Đông Dương. Louis Marty là tay thực dân dày dạn kinh nghiệm về truy lùng và tra tấn, từng phục vụ qua mấy đời toàn quyền, từ Albert Sarraut cho đến Pie`rre Pasquier. Dưới trướng Marty là những tên sắt máu vô luân mà dân Bắc Kỳ nghe tới tên là khiếp vía, chắng hạn như Tổng Giám Đốc Công An Bắc KỳArnuox Patrick, Chánh Thanh Tra chính trị Jules Brides, hợp cùng Eckert và Delamare, được dân gian xếp thành bộ "tứ ác" đối với tội phạm chính trị Miền Bắc thời ấy. Cộng thêm với nỗi ghê rợn của cai tù Hỏa Lò Hà Nội, bút mựt không đủ sức mô tả nỗi.
Biết thế, nhưng lòng yêu nước thúc đẩy, hàng hàng lớp lớp thanh niên thiếu nữ vẫn lao vào lớp sóng đấu tranh, bất chấp mọi thử thách.
Những ngày cuối năm qua đi không biến động. Không khí đón xuân vẫn tràn ngập khắp thủ đô với bánh mứt, hoa đào và pháo đỏ như thường lệ. Riêng khu Khâm Thiên nơi Minh trú ngụ thì càng cận Tết thì càng hiện rõ nét đìu hiu. Khâm Thiên vốn là vùng đất mới, nhà cửa còn thưa thớt, đèn điện chưa bắt tới, sinh hoạt nổi bật nhất vẫn là những nhà hát cô đầu. Tử ngày Minh về đây, lâu lâu vẫn chứng kiến những cảnh ghen tuông, vợ ở dưới quê lên chửi rủa nhà chứa rồi xong vào lôi chồng về, nhất là về để đón Tết! Năm 1927, nhà hát Vĩnh Lạc khai trương, mái tranh vách lá, ghế ngồi là những ống tre kết vào nhau. Sơ sài thế nhưng cũng tạo được niềm vui buổi tối cho người bình dân.
Nhờ khung cảnh nghèo nàn, đại đa số là dân cư ngụ, Khâm Thiên được coi là địa thế thuận lợi nhất cho các đoàn thể chính trị bí mật vì giá thuê nhà rẻ, lại ít mật thám để ý. Trong ba năm từ 1927 đến 1930, cả ba nhóm cách mạng Tân Việt, Cộng Sản cũng như Quốc Dân Đảng, đều có những điểm hẹn thường xuyên tại vùng đất này.
Ngày tiễn ông Táo về trời, Minh ra chợ Đông Xuân nhìn người qua lại tấp nập, nhân tiện sắm ít thực dụng cho ba ngày Tết bởi anh biết căn gác trọ đơn giản của anh thể nào cũng có người đến thăm trong buổi đầu năm. Anh mua thêm cặp bánh chưng và gói mứt sen tặng ông Sửu rồi hai người ngồi uống trà cho tới khi phố lên đèn. Ông Sửu bảo:
- Tôi sống một mình, thành ra Tết nhất cũng giống như ngày thường! Chứ như người ta, hôm nay là phải dọn cỗ cúng ông Táo, đưa ông Táo lên trời để bẩm báo với Ngọc Hoàng!
Minh gật đầu:
- Vâng! Mẹ tôi thì cứ hai ba tháng chạp là phải mua con cá chép sống, thả xuống ao!
Ông Sửu gật đầu:
- Thì đúng rồi! Đưa ông Táo thì phải đưa bằng cá chép sống. Vì tục truyền rằng, tất cả các loài tôm cá khi vượt vũ môn thì chỉ có cá chép mới vượt được để biến thành rồng, gọi là cá hóa long!
Ngừng một chút, ông tiếp:
- Sắp sang năm con rắn, đi vào tam hợp Tỵ, Dậu, Sửu, may ra thì tôi khá hơn! Hình như có điềm báo trước thầy ạ. Là vì sáng hôm qua, tôi vừa mới chui ra thì thấy ngay một con rắn to bò ngàng trước cửa! Thầy có nghe các cụ thường bảo: " Khi đi gặp rắn thì may. Khi về gặp rắn thì hay bị đòn!"
Hia người cô đơn tiếp tục nói đủ thứ chuyện, nhưng đều tránh nhắc đến nỗi lo sợ mật thám để đỡ bận tâm khi năm cùng tháng tận. Một gã đội xếp lững thững đi trên lề đường phía bên kai, vô tình đưa mắt nhìn sang quầy của ông Sửu làm ông vội lấy cái mũ cũ trao cho Minh. Chờ gã đi xa, ông mới hạ giọng nói nhỏ:
- Hôm nọ, tôi có lạm bàn với thầy về Việt Nam Quốc Dân Đảng và nhắc thầy phải cẩn thận, chắc hẳn thầy còn nhớ. Thú thật với thầy, đối với tôi, sự ra đời của Quốc Dân Đảng thật sự là quan trọng trong giai đoạn này. Là vì mới đây tôi được biết, Thanh Niên Cách Mệnh Đồng Chí Hội đã đi theo hẵn con đường của Liên Bang Xô Viết, tức là họ chủ trương cách mạng quốc tế. Đất nước ta cần phải có một chỗ đứng cho những người làm cách mạng quốc gai. Quốc Dân Đảng chính là đoàn thể ấy. Chẳng hạn mộ số đồng chí cũ của tôi trước đây theo Quang Phục Hội, bây giờ đang hoạt động cho Quốc Dân Đảng. Bởi dậy, nếu chẳng may Quốc Dân Đảng bị Pháp tiêu diệt thì những người muốn làm cách mạng quốc gia sẽ không còn đất dụng võ nữa! Chừng ấy, hoặc là họ sẽ hợp tác với Pháp, hoặc nếu căm thù Pháp quá, thì họ sẽ đứng về phía những người vô sản, bởi không còn đoàn thể nào khác!... Thầy là người đọc rộng biết nhiều, tôi nói thế chắc thầy hiểu!
Minh gật đầu:
- Tôi biết!
Tuy miệng nói thế, thật ra trong lòng Minh rất kinh ngạc về tầm nhìn xa của ông Sửu. Ông nói rất đúng: Hiện nay chỉ còn hai tổ chức chống Pháp mà rõ ràng Quốc Dân Đảng đang được quần chúng náo nức gia nhập. Duy có điều là Minh khong hề mang ác cảm đối với Thanh Niên Cách Mệnh Đồng Chí Hội, bởi chưa thấy các đồng chí lãnh đạo Quốc Dân Đảng tỏ thái độ bất hòa đó bao giờ. Chẳng những thế, đảng trưởng Nguyễn Thái Học còn luôn luôn muốn kết hợp để cùng đấu tranh lật đổ bạo quyền Pháp. Có lẽ ông Sửu vì mang nặng mối thù từ Quảng Châu khi cụ Phan Bội Châu bị Nguyễn Ái Quốc bán đứng cho Pháp, nên ông cũng muốn tuyên truyền để Minh cùng ghét Thanh Niên Cách Mệnh Đồng Chí Hội như ông! Với ông lúc này thì làm sao duy trì được Đảng để chờ ngày tổng khởi nghĩa, đó mới là vấn đề! Minh ngẫm nghĩ rồi đổi đề tài bảo:
- Tết, ông có buồn thì lại chơi với tôi!
Ông Sửu lắc đầu cười:
- Thầy đi với tôi thì hay hơn! Đi đánh tam cúc với tôi. Lại nhà cô em tôi. Ông bà cụ tôi quy tiên cả, tôi chỉ còn mình nó! Chồng nó quý tôi lắm. Được thầy hạ cố đến chơi, vợ chồng nó mừng phải biết! Đến đấy ba ngày Tết, chỉ ăn cỗ, uống rượu rồi đánh tam cúc. Đánh bất cũng thú lắm! Đánh còm thôi, vui chơi ba ngày xuân! Chứ thầy cứ nằm mãi trên gác làm gì cho nó mụ người ra!
Minh vui vẻ gật đầu:
- Vâng! Ông có lòng như thế thì quý quá! Vậy mình hẹn nhau chiều mùng hai Tết ông nhé! Tôi sẽ lại tìm ông!
Ông Sửu ngạc nhiên hỏi lại:
- Sao lại mùng hai! Mùng một thầy bận ư?
Minh lắc đầu cười:
- Tôi một thân một mình, có phải đi mừng tuổi ai đâu mà bận! Nhưng tôi sợ ông bận ấy chứ! Thế nào ông chả phải đi chúc tết chỗ này chỗ kia. Ông thu xếp hết vào ngày mùng một đi. Rồi mùng hai, mùng ba, tôi đến chơi với ông.
Ông Sửu nhấn mạnh:
- Các cụ bảo: Mùng một ăn tết ở nhà. Mùng hai nhà vợ, mùng hai nhà vợ, mùng ba nhà thầy, cho nên tôi chả phải mừng tuổi ai cả! Sáng mùng một, thầy cứ lại thẳng đằng tôi. Nhớ sáng mùng một thầy nhé. Tôi chờ!
Minh khẽ gật đầu. Câu ca dao ông Sửu vừa đọc làm Minh bỗng tha thiết nhớ đến những cái Tết ở Hải Ninh trước đây. Hai ngày đầu đi mừng tuổi họ hàng thân thích, rồi mùng ba thể nào cũng qua nhà thầy Lương, kình cẩn chúc tuổi thầy để được ngồi lại ăn bánh mứt và ra sân chơi với chị em Duyên. Thời gian trôi nhanh, Duyên cứ mỗi năm một lớn và càng lớn thì càng e thẹn, khác hẳn những ngày Minh còn ngồi học chữ Nho tại nhà Duyên, thoải mái xưng hô "mày, tao" khi rủ Duyên đi bắt cá cuống ở bờ ao. Minh nhớ những hôm nghĩ học, Minh hay cùng Tân và hai cô em gái, hồn nhiên đi trên khắp các nẻo đường làng. Mỗi khi Tân nóng nảy Mắng các em thì Minh lại lăn vào bênh vực!
Giờ này thì cái dĩ vãng tuổi thơ ấy đã đi quá nhanh. Tân đã nằm xuống và dĩ nhiên Minh biết Tân hoạt động cho Thanh Niên Cách Mệnh Đồng Chí Hội của Nguyễn Ái Quốc. Minh chỉ không ngờ hai cô gái hiền lành và nhút nhát như chị em Hậu, cũng có cái hùng khí của tuổi trẻ nhiệt huyết, sẵn sàng thoát ly khỏi gia đình vì lý tưởng độc lập!
Nghĩ miên man về quẹ nhà trong đêm cuối năm, Minh bất chợt mỉm cười vì nhớ đến Lụa, người đàn bà trẻ lỡ làng mà Minh từng đứng ra chống đỡ giùm ở sân đình. Đến giớ này, mỗi lần nghĩ lại, Minh vẫn ngầm hãnh diện về việc làm ấy vì anh biết dân làng vẫn dành cho anh sự cảm phục hiếm thấy bởi anh dám đơn thân độc mã phá vỡ bức tường hủ tục từ ngàn đời. Duy có điều cũng từ dạo ấy, mỗi lần về làng, Minh cứ phải tránh né Lụa vì Lụa hay tìm gặp, biếu xén quà cáp để tạ ơn. Lụa vẫn còn xinh xắn lắm, mà dường như ăn nên làm ra. hoặc có người bí mật chu cấp, nên áo quần bỗng tơm tất hơn nhiều. Căn nhà nhỏ mái tranh đất xiêu vẹo của Lụa cũng mới được lợp lại, càng gây thắc mắc hơn cho dân làng hiếu kỳ. Bà Truyền luôn miệng nhắc nhở Minh:
- Này! Mẹ bảo thật! Chớ có dạy mà léng phéng với con gáy ấy! Con là người có ăn học. Còn nó, chẳng qua cũng chỉ là thứ mèo mả gà đồng, ai tấp vào cũng được! Đừng có để mang tiếng, con nhé!
Mỗi lần nghe mẹ cảnh cáo, Minh chỉ cười bởi mẹ anh đang dặn những điều thừa thãi. Chính bản thân Minh cũng phải giữ gìn cho bản thân để tránh mọi sự ngờ vực của thiên hạ vốn lắm điều. Anh mà yếu lòng dan díu với Lụa thì việc anh bênh vực Lụa ở sân đình có còn ý nghĩa gì nữa đâu!
Riêng ông phó lý Phúc, chú của Minh, tuổi mới ngoài 40, hễ gặp Minh thì lôi ra ngay một góc vắng, tò mò hỏi có một câu:
- Thế cháu có biết đứa nào nó ngủ với cái Lụa không?
Nhìn nét mặt đau khổ của ông chú, Minh toan phì cười, nhưng anh cố nhịn. Dù sao thì ông đã là cái dù che chở cho anh trong cuộc đấu khẩ
  Chủ đề: Bao nhiêu tuổi là già ?
Truong Van Tai

Trả lời: 11
Xem: 6815

Bài gửiDiễn Đàn: THƠ   Gửi: Thứ Năm 10 2, 2011 11:28 am   Tiêu đề: Bao nhiêu tuổi là già ?
Hoà ơi,
Thơ chữ Hán khó hiểu quá . Mầy diễn Nôm luôn đi để thiên hạ nhờ !

Tài
  Chủ đề: Dòng mực cũ - Chương 3
Truong Van Tai

Trả lời: 0
Xem: 1569

Bài gửiDiễn Đàn: VĂN   Gửi: Thứ Hai 07 2, 2011 5:50 pm   Tiêu đề: Dòng mực cũ - Chương 3
Chương 3

Hôm sau , giữ đúng lời hứa , Hậu gánh hai thúng đỗ đen lên thị xã . Từ khi con trai đầu lòng mất đi , ông Lương trở nên lầm lì ít nói . Còn bà Lương thì tỏ ra dễ dãi với ba đứa nhỏ còn lại , ít xét nét vặn hỏi . Hậu đòi lên chợ tỉnh bán đổ và mua vãi may áo mới , bà cho phép ngay , chỉ dặn là đi đứng phải cẩn thận . Hậu ghé chợ bán hai thúng đỗ trước rồi mua vài thứ lặt vặt làm quà cho hai em trước khi tạt vào hiệu thuốc lào Vĩnh Bảo . Người đàn ông tên Quãng trạc tuổi bốn mươi , đang đứng sau cái tủ kính chất đầy từng bánh thuốc lào đủ loại . Đối diện ông là một người khách đang đứng nhịp tay trên mặt tủ ra chiều phân vân không biết lựa thứ nào . Hậu bước vào , đặt quang gánh sát vách , Quãng gật đầu chào và bằng ánh mắt , cho Hậu biết là ông đã nhận ra đồng chí . Rồi Quãng bảo người khách :
- Ông xơi thử thứ này đi ! Ngon thì ông lấy ! Tôi bảo đảm với ông :Sáng sớm thức dậy chưa ăn uống gì , ông chỉ cần rít một hơi thôi là quay cu đơ ra ngay lập tức ! Say , nhưng mà say nhẹ , sướng lắm !
Người khách dễ tính đáp :
- Vâng ! Nếu thế thì tôi xim ông hai bánh !
Trong lúc gói hai bánh thuốc lào vào mảnh lá chuối khô , Quãng ngẩng đầu nhìn Hậu và nói :
- Cảm phiền bà chờ tôi một tí ạ !
Hậu đáp :
- Vậng ! Xin ông cứ tự nhiên . Tôi đang xem mấy cái điếu bát . Chốc nữa nhờ ông chọn hộ cái nào đẹp nhất , tôi mang về làm quà biếu ông cụ tôi !
Khách đi rồi , Hậu tiến lại quầy . Quãng đẩy khay trà nước lại trước mặt Hậu và bảo :
- Chị uống nước đi đã rồi tôi nói chuyện !
Tuy mới gặp lần đầu , nhưng giọng Quãng thản nhiên và thân tình như đã làm việc với nhau từ lâu . Hậu bưng tách nước trà đậm , miệng nói “cám ơn” rồi uống một hớp gần cạn vì đang khát . Quãng nói tiếp :
- Hôm qua anh Trần Khải có ghé đây , nói nhiều về chị và chị em chi bộ dưới ấy . Tỉnh bộ có lời khen ngợi chị công tác tốt !
Hậu sung sướng đáp :
- Cảm ơn anh ! Chúng tôi lúc nào cũng cố gắng mặc dù còn ít kinh nghiệm !
Quãng cười và tiếp ngay :
- Nhưng Hải Ninh vẫn còn một điểm yếu là chi bộ chỉ gồm toàn phụ nữ , chưa có đàn ông ! Chị cần phải phát huy mặt ấy !
Hậu cười theo và đáp :
- Anh hiểu cho ! Đàn bà con gái chúng tôi gặp nhau thì dễ chứ làm thế nào mà quan hệ với đàn ông được ! Gặp đã khó , huống chi phải gặp lâu mới lôi kéo được ! Nhưng tỉnh bộ đã có lời nhắc nhở thì chúng tôi sẽ cố gắng !
Quãng tiếp tục phân tích tình hình rồi giao nhiệm vụ cho Hậu . Ông nói :
- Chỉ còn một tuần nữa là đến ngày lễ Quốc Tế Lao Động , tức là mùng một tháng năm . Quà tặng của tỉnh bộ giao cho Hải Ninh là một bó truyền đơn . Chị mang về dưới ấy , chia nhau đi rải , càng nhiều địa điểm càng tốt . Từ làng lên huyện , từ những chỗ đông người như bến xe , bến đò , cổng chợ , sân đình , sân chùa , cổng làng , trường học , gốc đa , lò gạch , các gian hàng trong chợ … làm thế nào để sáng ngày mùng một , chỗ nào người ta cũng thấy truyền đơn của mình ! Đây là công tác đầu tiên mà tỉnh bộ giao cho chị , chị có hoàn thành được không ?
Hậu long trọng đáp :
- Tôi xin nhận và quyết tâm hoàn thành !
Quãng nhìn ra cửa rồi quay lưng ngồi thụp xuống , moi dưới gầm giường một bó giấy lớn gói trong bap tải , đưa cho Hậu . Hậu hồi hộp đón lấy , bỏ ngay xuống đáy thúng , quẳng mấy thứ lặt vặt rồi úp cái nón lên trên cùng . Quãng đứng quan sát , thấy chưa hài lòng vì còn sơ hở quá . Ông quay vào lấy cho Hậu một bó rau bí mà lúc nãy ông mua để ăn tối . Ông bảo Hậu đè lên bó truyền đơn rồi nói :
- Chốc nữa đi ngang chợ , chị nên mua thêm cái gì chất lên cho nó kín ! Vài củ khoai lang chẳng hạn !
Hậu đáp gọn :
- Vâng ! Tôi cũng định thế !
Rồi cô tất tả chào Quãng và bước ra .
Từ khi có bó truyền đơn quốc cấm nằm trong đáy thúng , Hậu thấy mất hết bình tĩnh , cứ cắm đầu rảo bước thật nhanh . Gặp bất cứ ai vô tình nhìn mình , Hậu cũng có cảm tưởng họ là mật thám đang rình rập và sẳn sàng chộp bắt Hậu .
Ra khỏi khu phố chợ , băng ngang một cánh đồng nhỏ bé để lên dốc đê , Hậu đi như chạy , đôi chân mỏi nhừ mà không dám nghỉ . Nhìn xa xa thấy có bóng người là Hậu tránh lối khác , dù có phải đi vòng , mua thêm cả một đoạn đường dài . Thậm chí khi về đến cánh đồng làng , gặp người quen trên con đường mòn độc đạo , người ta níu lại thăm hỏi và mời uống nước , Hậu cũng lập cập kiếm cách bỏ đi :
- Cháu xin phép bà . Cháu vội lắm ! Mẹ cháu đang chờ ở nhà !
Vừa rẽ vào cổng làng thì lại gặp ngay một người quen . Cái Thanh , con gái ông Lý cựu , đi mua đậu phụ nóng về cho bố uống rượu . Vừa thấy Hậu gánh đôi quang gánh vào cổng làng Thanh vui mừng reo lên :
- Đằng ấy đi chợ tỉnh về đấy ư ? Có quà gì cho tớ không ?
Vừa nói , Thanh vừa xăm xăm tiến lại . Con bé sắp lấy chồng rồi mà cứ như trẻ con . Nó có thói quen hay lục thúng của bạn bè , khoắng rất kỹ để tìm kẹo . Hậu sợ quá , vội rảo bước nhanh hơn và nói :
- Tao vội lắm , hôm nay chả mua gì cả ! Tao phải về ngay , bố tao đang đợi !
Dứt lời , Hậu đi như chạy , bỏ Thanh đứng ngơ ngác trông theo . Mãi đến khi vào hẳn trong sân nhà mình , trời nhá nhem tối , Hậu mới thở phào đặt quang gánh ở chân đống rơm và ngồi bệt xuống nghỉ . Hậu cầm nón quạt lia lịa . Mồ hôi vã ra ướt đẫm lưng áo và hai bên thái dương . Cả mười lăm phút sau Hậu mới đứng dậy , gánh thẳng xuống bếp .
Duyên đang lùa đàn gà vô chuồng , thấy Hậu , mừng rỡ chạy lao ra . Nhưng Hậu nói nhỏ :
- Tỉnh bộ giao công tác rải truyền đơn . Ngày mai tìm cách mời họp cả chi bộ , mọi người cùng làm !
Duyên gật đầu không nói gì , chỉ sánh vai chị cùng vào bếp . Hậu moi dưới đáy thúng bó truyền đơn đưa cho em . Duyên cầm mang vào buồng ngủ , nhét sâu dưới gầm giường rồi trở ra tiếp tục đuổi gà vô chuồng . Bà Lương đang têm trầu trên nhà , bước ra sân hỏi lớn :
- Cái Hậu về đấy uu ? Sao về muộn hở con ?
Hậu lấy quần áo xuống ao tắm , đứng lại giữa sân đáp :
- Con về lâu rồi đấy chứ mẹ . Nhưng mà gặp mấy con bạn đi làm cỏ về , chúng nó rủ ngồi chơi ở cổng làng !
Bà Lương hiền hòa nói :
- Ừ , đi tắm đi rồi ăn cơm kẻo tối quá !Cả nhà vừa ăn xong !
Hậu hỏi cho có chuyện :
- Bố con đâu hở mẹ ?
- Bố mày sang chơi bên bác Tú . Đi từ trưa , chắc lại phải đánh cờ tướng , giờ này chưa thấy về !
Buổi tối hôm ấy hai chị em nằm bên nhau cùng bàn kế hoạch để ngày mai phổ biến cho toàn thể chi bộ biết . Chi bộ Hải Ninh phát triển nhanh , giờ này đã có thêm 4 đồng chí , tổng cộng là 6 người gồm toàn phụ nữ . Duyên ngẫm nghĩ rất lâu rồi đề nghị :
- Chị định chia ra cho cả 6 người cùng làm hay sao ? Công tác bí mật càng đông người càng dễ lộ . Nói dại , một người bị bắt , mật thám nó tra tấn , chịu đựng không nổi , khai ra là vỡ cả chi bộ ! Đi tù hết ! Chi bằng chỉ có hai chị em mình kín đáo làm . Em thấy như thế chắc chắn hơn !
Hậu cũng đã nghĩ đến điều này . Suốt quãng đường dài từ thị xã về làng , cô đã tính toán lật đi lật lại đủ mọi góc cạnh , nhưng cuối cùng thì cô quyết định để mọi người cùng chia sẻ trách nhiệm . Cô phân tích :
- Đây là công tác đầu tiên tỉnh bộ giao cho Hải Ninh , chị muốn mọi người cùng có cơ hội đóng góp thì khi hoàn thành nhiệm vụ , mọi người sẻ cùng thấy phấn khởi vì mình có góp công trong đó . Hơn thế nữa , số truyền đơn khá nhịều , nếu để hai chị em mình thì không rải được nhiều nơi . Là vì thế này , chị nghĩ kỹ rồi : Mình chỉ có thể rải truyền đơn lúc trời nhá nhem tối , mọi người ngoài đồng đã về hết nhưng cổng làng chưa đóng , trương tuần cũng chưa đi kiểm tra vì giờ ấy chúng nó bận ăn cơm . Chị để ý thấy , thường thì lúc trời đã tối hẳn , có khi gần khuya , trương tuần mới vác súng đi một vòng quanh làng . Như thế có nghĩa là mình chỉ có khoảng hai tiếng đồng hồ để hoàn tất công tác . Hai tiếng đồng hồ thì phải cần nhiều người ở nhiều nơi . Sáng mai chị sẽ phân chia địa điểm rồi bố trí người . Chẳng hạn em rải ở chợ , ở sân đình . Hai chỗ ấy gần nhau . Chị rải ở bến đò , lò gạch , ở gốc đa . Còn những chỗ khác thì chia đều cho bốn người kia !
Chị em quá gần gũi , nhiều khi chẳng để ý đến khả năng của nhau . Mãi đến hôm nay , qua phương án tỉ mỉ này , Duyên mới thấy Hậu có kế hoạch thật chu đáo , xứng đáng là người lãnh đạo chi bộ . Duyên buột miệng khen :
- Chị phân công cụ thể như thế thì em phải phục chị là giỏi ! Nội nhật ngày mai , chị em mình sẽ báo cho mọi người trong chi bộ biết để họ chuẩn bị !
Lớp học tuy đã gải tán , nhưng lâu lâu chị em Hậu vẫn xin bố mẹ cho phép đến nhà này nhà kia , để dạy thêm cho những cô bạn hiếu học mà không có thì giờ . Hai cô nói dối thế thôi chứ thật ra là đi công tác cho đoàn thể . Ông Lương tưởng hai con đi dạy học thật , chẳng những không ngăn cản mà còn ngấm ngầm khuyến khích vì ông tự hào có hai cô con gái thông minh nhất làng . Ông Tú Nhân đến đánh cờ mỗi tuần , cũng thường ngỏ lời khen ngợi , khiến ông Lương càng thêm tin tưởng ở hai con . Nhờ vậy , Hậu và Duyên có thể liên lạc với các đồng chí trong chi bộ một cách dễ dàng .
Chiều ngày 30 tháng 4 , chị em Hậu hồi hộp đứng ngồi không yên . Lần đầu tiên nhận công tác với tất cả quyết tâm , nhưng không khỏi lo lắng vì sợ chuyện bất trắc , chưa làm được gì đã đi tù ! Để bớt căng thẳng , Hậu lấy gạo nếp ra xay . Cô ngồi bên cái cối đá ở đầu hè , váy kéo lên quá gối , bên trên chỉ có mỗi cái yếm nâu . Bà Lương đang bổ cau trên hiên , quay sang hỏi Hậu :
- Xay bột làm gì thế hở con ?
Hậu đáp :
- Con xay sẳn bỏ đấy . Chủ nhật này con định làm ít bánh trôi !
Bà Lương hài lòng gật đầu :
- Ừ , mẹ cũng đang thèm bánh trôi . Lâu lắm rồi chưa ăn !
Duyên từ dưới bếp bưng thau nước , đặt bên cạnh cái cối đá rồi đưa mắt nhìn Hậu làm hiệu . Nhân thấy mẹ vui , Hậu nói :
- Mẹ ơi ! Tối nay chúng con sang nhà cái Nhâm !
Bà Lương yên trí các con đi dạy thêm như thường lệ , nên không cấm , chỉ nhắc làm cho xong việc nhà mà thôi . Bà nói :
- Đi đâu thì cũng liệu mà về sớm sớm . Đừng có khuya quá , bố mày lại cằn nhằn rát cả tai tao !
Hậu mừng rỡ đáp :
- Vâng ! Chỉ độ hai tiếng đồng hồ thôi mẹ ạ !
Nhâm là tên cô bạn khá thân của Hậu , cùng nằm trong chi bộ , ở cách nhà Hậu khoảng một cây số . Bố mẹ Nhâm suốt ngày tổ chức đánh chắn lấy tiền sâu , nên có hai cái lợi thế mà Hậu lợi dụng được . Một là người ra người vào tấp nập , ít ai chú ý . Hai là nhà Nhâm thuộc loại khá giả , bởi “nhất nuôi cá , nhì gá bạc” cứ việc ngồi không lấy tiền hồ của thiên hạ . Bố mẹ Nhâm lại bận tiếp khách suốt ngày , nên ít có thì giờ nhòm ngó tới các con . Nhâm muốn làm gì bố mẹ cũng không biết . Chính vì vậy , căn buồng nhỏ của Nhâm thường là chỗ họp của chi bộ xã Hải Ninh .
Bà Lương bưng mẹt cau ra phơi ngoài sân nắng rồi vào thẳng trong buồng . Ông Lương đi bắt mạch cho bệnh nhân ở xóm Củi chưa về . Thằng Hoàn đang câu cá dưới ao . Lợi dụng nhà vắng vẻ , Hậu liền bảo Duyên đem sẳn hai cái thung , hai cái nón ba tầm , ra giấu ở sau đống rơm gần cổng ra vào . Truyền đơn sẽ đặt dưới đáy thúng , phủ cái bao tải lên trên và sau cùng là vài thứ lặt vặt như nải chuối , gói kẹo , hoặc bó rau , y như người ta đi chợ về . Số lượng truyền đơn hai chị em phụ trách không nhiều lắm , bởi mấy hôm trước đã chia cho các đồng chí trong chi bộ mỗi người một mớ rồi . Hậu ngồi xay bột , Duyên chuyển dần những thứ cần thiết ra cổng . Xong rồi Duyên vào bếp chuẩn bị bửa tối sớm hơn thường lệ . Bửa cơm của làng Hải Ninh này thì cũng chả có gì để mất thì giờ nấu nướng . Đa số mọi người đều lấy ngô làm thực phẩm chính , bởi đất của Hải Ninh thuộc loại đất xấu , nhiều vùng không trồng lúa được , hoặc có trồng thì sản lượng thu hoạch cũng không đủ ăn . Người ta phải đem thóc để đổi lấy ngô để dùng quanh năm . Ngô để trên cây cho thật già mới bẻ về , tách hạt đổ ra nong phơi vài nắng cho thật khô rồi đem ninh trong nồi cho hạt nở bung ra . Ăn như thế thì khô khan lắm , cần phải có nước canh mới nuốt nổi . Nhà nghèo thì quanh năm chỉ ăn toàn ngô , ngoại trừ ba ngày tết . Nhà trung lưu như ông bà Lương thì ngô vẫn là chính , nhưng thổi thêm niêu cơm nhỏ , mỗi người được một bát . Chỉ có những gia đình giàu có như địa chủ hoặc chức sắc trong làng mới có gạo ăn thường xuyên .
Thời gian trôi qua rất chậm . Hai chị em cứ lóng ngóng đi ra đi vào nhìn nhau . Mặt trời vừa xuống sau rặng tre , Duyên gọi thằng Hoàn vào bếp , cho nó cái kẹo bột và dặn :
- Tao với chị Hậu phải sang bên nhà chị Nhâm dạy học . Xong nước nấu xong cả rồi . Hễ bố về thì mày dọn ra hè , mời bố mẹ xơi trước đi . Khỏi phải để phần . Chốc nữa chị Hậu với tao về có cái gì ăn cái nấy !
Thằng Hoàn vui vẻ gật đầu . Nó vừa ăn xong hai con cá nướng câu được ở dưới ao , bụi than còn dính đầy hai bên mép . Nó bốc kẹo , bỏ vào mồm nhai ngồm ngoàm đáp :
- Chị cứ để đấy cho em !
Thế là Hậu và Duyên lủi nhanh ra cổng . Nón đội đầu , thúng kẹp nách y như người đi chợ về muộn , hai chị em chia tay đi ngược chiều nhau trên con đường làng . Hậu ra cánh đồng để lên đê , phụ trách bến đò . Duyên đi về hướng đình làng để rẽ ra chợ . Đoạn đường của Hậu xa gấp đôi lộ trình của em . Cô đi như chạy , mặt tái nhợt , mắt lấm lét , tim đập thình thịch . Chưa tới cổng làng , Hậu đã nhìn thấy thấp thoáng vài người vác cuốc từ ngoài đồng về trễ , cô vội rẽ vào một lối nhỏ , đi quanh co để tránh mặt . Họ đều là người quen cả , nhưng Hậu không thể gặp trong lúc này . Chờ họ vào khuất hẳn trong làng , Hậu mới quay ra và rảo bước trên con đường đất dẫn đến chân đê hun hút . Thấy trên đê còn nhiều bóng người qua lại , Hậu đổi ý rẽ sang phía lò gạch .
Cô đứng nhìn quanh, ho lên mấy tiếng rồi muốn chắc ăn hơn, gọi lớn:
- Có ai trong này không?
Dĩ nhiên mọi người đã về hết. Hậu mới moi lên dưới đáy thúng một nắm truyền đơn, ném tung tóe từ trong ra ngoài, nhất là ở dãy nhà chòi mà chủ lò dựng tạm cho thợ ngồi ăn trưa. Rồi từ lò gạch, Hậu đi xuyên qua cánh đồng đến gốc cây đa cổ thụ cảu Hải Inh, tàn lá quanh năm tỏa mát cả một chu vi rộng lớn. Nơi đây là chỗ nghĩ mệt của nông dân, của nông dân và của khách bộ hành từ tỉnh về làng. Cái quán lá bán nước chè và dăm ba thứ bánh kẹo, thấp lè tè bên gốc đa. Hậu quăng một nắm truyền đơn ở đó rồi đi nhanh lên đê, ra bến đò lúc trời đã mờ tối. Vừa đi, Hậu vừa nghĩ đến em gái và các đồng chí trong bộ. Chỉ cần một người bị bắt, toàn chi bộ có thể bị tù hết!
Nhưng mọi việc đều trót lọt cả. Sáng sớm hôm sau, người đi làm, kẻ đi chợ, đâu đâu cũng kháo nhau là truyền đơn chống Pháp tràn ngập từ Làng đến Huyện. Lý trưởng cầm tờ truyền đơn âm ẩm hơi sương, vừa tức giận vừa lo sợ, quyết trí truy tìm thủ phạm nhưng tất nhiên là chẳn tìm ra ai. Ông tập hợp trương tuần lại, quật cho mỗi đúa một batoong vào lưng và mắng :
- Đồ ăn hại ! Cả đêm chúng mày không đi tuần phải không ? Cờ bạc rựơu chè rồi ngủ lăn ra như chết, có ngày tụi nó cắt cổ không biết!
Ông tức giận vì đám giặc này dám vuốt râu hùm, đem truyền đơn vào địa phận của ông mà phổ biến, nghĩa là chúng không coi ông ra gì! Ông lo sợ vì nếu tình trạng này cứ tiếp diễn thì ông có thể bay chức lý trưởng, bao nhiuê tiền đúc lót trước đây sẽ đổ xuống sông hết. Trong huyện này đã có 2 ông lý trưởng thoái quan vi dân về đuổi gà cho vợ vì hội kín tung hoành mà không ngăn chặn nỗi!
Về phần Hậu, sau chuyến công tác thành công, cô cho hợp chi bộ để biểu dương và rút tỉa kinh nghiệm. Ai cũng phấn khởi vì dân làng xôn xao cả tuần sau vẫn chưa dứt.
Một ông khách quen đến đánh chắn ở nhà Nhâm, giấu tờ truyền đơn trong túi, đem ra khoe với mọi người và sung sướng kể:
- Lão lý Bân xem ra vẫn còn uất ức lắm! Hôm qua, tôi có việc phải đến gặp lão để xin lão đóng cho cái trện vào tờ văn tự bán đất của ông cụ tôi. Lão cứ hậm hực về vụ rải truyền đơn trong làng mình. Lão bảo: “ Tôi mà tóm được đứa nào thì đứa đó bỏ mẹ với tôi! Ngày nào tôi còn ngồi ghế lý trưởng Hải Ninh thì đừng có ngo ngoe mà làm giặc!”. Hỏi các ông bà lão thế có ngửi được không? Tôi phải nhịn cười vì lão hỏi thế cũng như không! Truyền đơn hội kín nó ném cả nắm ngay trước cửa nhà lão, lão có làm gì được đâu! Nghe đồn sáng hôm ấy, lão ra mở cửa, chính tay lão vội vàng nhặt một đống truyền đơn đem vào nhà đốt! Bây giờ lão cứ nổ mồm….
Nhâm đứng sau mành, nghe ông khách nói mà hớn hở trong lòng bởi cô có tham gia rải truyền đơn hôm ấy. Cô vội vàng chạy sang kể lại với Hậu va Duyên, rồi cả 3 cười khúc khích trong bếp.
Chẳng phải riêng Nhâm có tin vui, chính Hậu và Duyên cũng chia nhau đến chỗ đông người như chợ phiên, đình làng, để dò nghe phản ứng của quần chúng hầu báo cáo lên tỉnh bộ. Đâu đâu, Hậu cũng thấy thiên hạ thì thầm to nhỏ, nói chung là dư luận rất xôn xao vì lầ đầu tiên Hải Inh có truyền đơn như vậy! Ông Cảo, trước đi lính bên Tây, bây giờ giải ngũ, quây về với nghề thợ nhuộm, nói oang oang ở chợ:
- Tôi cứ ngỡ là truyền đơn của Parti National Annamite, hóa ra là của Parti Communiste Indochinois!
Ý ông muốn nói đến Việt Nam Quốc Dân Đảng và Đông Dương Cộng Sản Đảng. Nhưng ông dùng tiếng Tây để nhắc mọi người nhớ ông đã từng có một thời sống bên Pháp !
Hôm sau , hai chị em Hậu ở ngoài đồng về lúc xế trưa , trời nắng gắt như đổ lửa . Theo thói quen moi việc ra mà làm , không cần cha mẹ phải thúc giục , Hậu bảo em trút hết các loại đậu đựng trong mấy cái vại sành , trải mỏng ra nong , đem phơi dưới sân . Đỗ xanh , đỗ đen , lạc , vừng , thứ nào cũng dự trữ sẳn trong bếp , lâu lâu nấu chè hoặc thổi xôi ăn thêm .
Xong công việc ấy , hai chị em vào nhà , đem hết mùng màn xuống ao giặt . Cầu ao là khúc ván dài , một đầu gát trên bờ , đầu kia kê trên hai cây cọc tre có then ngang . Giờ này , mặt trời đang chênh chếch sau rặng tre già , tỏa bóng mát che kín chỗ hai chị em ngồi trên cầu ao . Hậu tháo nón , quăng tạm lên bờ , trên bụi cỏ lóng lánh nước . Hai chị em vừa làm việc vừa nói chuyện nho nhỏ , bàn kế hoạch phát triển chi bộ . Bổng có tiếng nói bên kia bờ ao :
- Này ! Hai cô ! Mãi làm chả để ý gì cả . Nón của cô nào trôi ra giữa ao rồi kia kìa !
Hậu và Duyên cùng giật mình ngẩng lên . Quả nhiên cái nón lá của Hậu bỏ trên bờ , bị gió thổi bay xuống nước , đã trôi khá xa , khỏi tầm tay Hậu . Còn người lên tiếng nhắc chị em Hậu là anh chàng Kết , hơn Hậu vài tuổi , hàng xóm bên kia bờ ao .
Hậu đứng dậy , ngơ ngác nhìn cái nón mỗi lúc một trôi xa hơn . Cô ngó quanh , tìm một nhánh cây . Nhưng bên cô chỉ có những cành tre khô ngắn ngủi , không đủ chiều dài để vớt cái nón . Duyên nói nhỏ :
- Bỏ đi chị ạ ! Vớt làm gì ! Cái nón bung hết cả cạp rồi . Báu gì nữa mà tiếc ! Phiên chợ sau , mua thêm mấy cái nữa để dành !
Duyên vừa dứt lời , thì bên kia bờ ao , Kết đã cởi áo rồi nhảy ùm xuống nước , nhoài người bơi thật nhanh , vớt cái nón mang lại trả cho Hậu . Duyên đở lấy , nói cám ơn rồi máng cái nón vào cây cọc chống cầu ao . Kết gật đầu chào rồi lội nhanh về phía nhà mình . Anh vừa leo lên bờ thì Hậu hỏi vọng sang bằng giọng khá thân tình :
- Tát ao được chưa , anh Kết ?
Kết vừa mặc áo vừa nói :
- Được chứ cô ! Tháng này tát là vừa ! Cô hỏi ý hai bác bên ấy , nếu hai bác bằng lòng thì anh em chúng tôi đắp bờ làm ngay !
Hậu gật đầu cười nhẹ :
- Vâng . Để tôi thưa lại với bố mẹ tôi . Có gì sẽ sang nhờ anh !
Duyên nhìn chị ngạc nhiên. Bình thường , chị em Hậu ít khi nói chuyện với anh em Kết . Người ta hỏi thì đành phải trả lời , chứ tự ý gợi chuyện như Hậu hôm nay thì chưa bao giờ xẩy ra .
Gia đình ông bà Quán bên kia bờ ao là một bóng mờ trong làng , vừa nghèo vừa đông con , chạy ăn quanh quẩn bữa no bữa đói . Kết là con đầu lòng , phía dưới còn sáu đứa em , bốn trai hai gái . Cái ao chung là lợi tức nuôi cá của hai nhà , nhưng anh em Kết thường len lén ra thả hàng loạt cần câu dọc bờ ao và nhất là ban đêm đặt lờ , sáng sớm nhấc lên , ít nhiều cũng kiếm được bữa ăn cho cả nhà . Bà Lương bực mình lắm vì hai nhà đã hẹn với nhau là mỗi năm chỉ tát một lần , chia đôi số cá tôm thu hoạch . Bà ngứa mắt lắm vì lũ con ông bà Quán cứ rút rỉa một mình , cá chưa kịp lớn đã bị anh em Kết bắt mất rồi ! Hậu và Duyên thì dễ dãi hơn vì biết gia đình láng giềng quanh năm thiếu thốn , những đứa em của Kết , tuổi còn nhỏ mà phải lao đầu đi kiếm ăn rất vất vả . Tuy thế , dường như có một hàng rào ngăn cách , Hậu và Duyên chưa bao giờ cảm thấy thân thiện với anh em Kết , mặc dù gần gũi nhau , hàng ngày ngồi ở cầu ao trông thấy nhau và hàng năm cùng lội xuống ao , ít nhất một lần , cùng nhau bắt cá . Phía bên nhà Kết cũng đầy mặc cảm , vừa nghèo vừa thất học , nên chẳng bao giờ dám nghĩ đến chuyện làm thân với chị em Hậu .
Hôm nay tự dưng Hậu gợi chuyện , tỏ ra gần gũi với Kết khiến Duyên quay sang nhìn chị kinh ngạc . Chờ Kết vào nhà rồi , Hậu mới giải thích với em :
- Chị vẫn nhớ lời anh Quãng trên tỉnh bộ . Anh Quãng nói đúng , có những công tác mà đàn bà con gái chúng mình không làm nổi ! Cần phải có đàn ông . Chị sực nghĩ ra chỉ có anh em nhà anh Kết là mình móc nối tiện hơn cả . Vì hàng xóm láng giềng , có thể gặp nhau , nói chuyện với nhau mà thiên hạ không để ý . Gia đình anh Kết lại thuộc thành phần nghèo , lao động đầu tắt mặt tối , đúng là đối tượng mà mình phải ưu tiên chiếu cố đến !
Duyên hiểu ra , gật đầu nhìn chị cảm phục . Cô chép miệng than :
- Giá cái dạo mình còn lớp dạy nghề , em nghĩ ra thì em đã rủ anh ấy sang học chữ quốc ngữ . Tiện hơn bây giờ nhiều !
Hậu gật đầu :
- Có , dạo ấy chị có rủ . Nói đúng ra thì chị không nói chuyện với anh Kết , nhưng có gặp hai đứa em của anh ấy . Cả mấy anh em đều xấu hổ , không chịu học vì lớp toàn con gái !
Ngừng một chút , Hậu tự tin bảo :
- Bây giờ thì mình tuyên truyền cũng chưa muộn ! Thế nào cũng lôi kéo được anh em nhà ấy !
Rồi Hậu bàn kế hoạch từng bước tạo tình thân với Kết mà khởi đầu là rủ anh em Kết đắp bờ tát cá . Hậu nhấn mạnh với Duyên :
- Anh Trần Khải dặn đi dặn lại mãi là : Khi tuyên truyền để kết nạp một người nào đó , phải nắm chắc tư tưởng của người ta trứơc khi mình ngỏ ý mời người ta gia nhập đoàn thể . Bởi nguy hiểm nhất là , chẳng những người ta không bằng lòng , mà chạy đi tố cáo mình , vì người ta sợ liên lụy ! Anh Trần Khải bảo : Công tác tuyên truyền đôi khi đòi hỏi phải hết sức kiên trì !
Duyên im lặng gật đầu . Một lúc sau , cô lẩm bẩm nói :
- Làm cách mạng như chị em mình , một năm mới đi rãi truyền đơn một lần vào dịp lễ quốc tế lao động thì nhàn quá ! Chẳng những thế , năm sau tất nhiên nó sẽ đề phòng , cho người canh gát khắp nơi thì khó lòng mà mình rãi được truyền đơn như năm nay !
Hậu lắc đầu :
- Em đừng nói thế ! Đừng lo không có công tác ! Chưa biết bất chợt tỉnh bộ sẽ giao công tác gì . Cần nhất là lúc nào mình cũng phải sẳn sàng . Chỉ sợ lúc tỉnh bộ cần đến thì chi bộ mình lại không hòan thành nổi !
Năm 1929 , tình hình đất nước có nhiều biến chuyển mạnh mẽ . Lùi lại từ năm 1925 , vụ xử án cụ Phan Bội Châu , lễ truy điệu Phan Chu Trinh , đã là những biến cố lớn làm bùng lên ngọn lửa ái quốc vốn đã âm ỉ trong lòng cả một thế hệ trẻ . Hàng loạt học sinh , sinh viên bị bắt hoặc bị đuổi học . Nhưng không vì thế mà họ nao núng . Thơ văn yêu nước tràn ngập khắp nơi , điển hình là bài Chiêu Hồn Nước của Phạm Tất Đắc viết bằng mực tím in trên bản thạch thô sơ , được bí mật truyền tay nhau như một ánh đuốc nung nấu tâm can lớp thanh niên nhiệt huyết :
“Hăm lăm triệu trẻ già , trai gái
Bốn nghìn năm con cái Hồng Bàng
Cũng nhà cửa , cũng giang san
Thế mà nước mất , nhà tan , hỡi trời !”
Bài thơ song thất lục bát dài đến 106 câu mà nhiều người chỉ đọc lướt qua đã thuộc lòng , rồi rưng rưng ngấn lệ nắm chặc bàn tay thề hiến thân cho tổ quốc .
Trong không khí ngột ngạt ấy , mật thám Pháp gia tăng hoạt động tối đa , đưa thêm chuyên viên kinh nghiệm từ mẫu quốc , đồng thời tuyển mộ gấp một đội ngũ tay sai bản xứ rất đắc lực . Từ 1925 đến 1929 , nhà tù chật ních thanh niên thuộc đủ mọi thành phần , đảng phái cũng như độc lập .
Giữa bối cảnh đó , Việt Nam Quốc Dân Đảng chính thức ra đời ngày lễ Noel năm 1927 , càng thúc đẩy chính quyền bảo hộ huy động màng lưới mật thám dày đặc hơn , để đề phòng những cuộc bạo động khó tránh khỏi . Trong khi đó thì Việt Nam Thanh Niên Cách Mệnh Đồng Chí Hội gặp phải đại nạn tại Quãng Châu , phải bỏ cái nôi sinh thành và hoạt động của mình để chạy sang Hồng Kông . Nguyên do là vì trong cuộc chiến chống ngoại xâm trên đất Trung Hoa lúc ấy , chính phủ Quốc Dân Đảng của Tưởng Giới Thạch bằng lòng liên kết với phe cộng sản để đánh Nhật . Liên kết trong thế mạnh bởi ngày ấy cộng sản còn rất yếu so với Quốc Dân Đảng . Nhờ sự liên kết ấy mà Nguyễn Ái Quốc mới được dung dưỡng để thành lập VNTNCMĐCH tại Quãng Châu , đón đảng viên đi đi về về thoải mái , mặc dù chính phủ Tưởng Giới Thạch biết rõ nhóm Nguyễn Ái Quốc là cộng sản .
Giữa lúc cuộc chiến đang tiếp diễn thì phía Tưởng Giới Thạch lại đổi ý , ông cho rằng cộng sản cũng nguy hiểm không thua gì giặc ngoại xâm nước ngoài , cho nên ông không muốn lực lượng cộng sản càng ngày càng lớn mạnh , sẽ tạo hậu quả tai hại sau này . Ngày 3 tháng 4 năm 1927 , Tưởng Giới Thạch ra lệnh cho quân đội Quốc Dân Đảng chiếm đóng hết các trụ sở đảng Cộng Sản Trung Hoa , bắt nhốt các nhân vật cao cấp và đuổi hết các lãnh tụ cộng sản đang có mặt trong chính phủ liên hiệp quốc cộng .
Nhân biến cố này , tổng bộ VNTNCMĐCH của Nguyễn Ái Quốc tại Quãng Châu cũng bị giải tán luôn . Nguyễn Ái Quốc bị trục xuất , một số đảng viên bị bắt , số khác trốn chạy sang Hồng Kông hoặc trở về nội địa Việt Nam , hay ẩn nấp bên Thái Lan .
Năm 1928 VNTNCMĐCH cố gây thanh thế trong nước để lôi kéo quần chúng . Nhưng cảm tình đồng bào lúc ấy lại nghiêng quá nhiều về Việt Nam Quốc Dân Đảng , mặc dù đảng này chỉ vừa mới thành lập . Duy có một điểm chung mà cả hai cùng phải gánh chịu lúc ấy , là sự truy lùng gắt gao của màng lưới mật thám Pháp , khiến cho biết bao cơ quan bí mật cứ dần dần bật gốc , nhất là mấy tháng đầu năm 1929.
Ở Hải Ninh , chị em Hậu và các đồng chí vẫn họp hành thường xuyên , cố gắng tìm phương thức phát triển đảng viên , nhưng chưa kết nạp thêm được người nào vì có dấu hiệu cho thấy lý trưởng bắt đầu để ý theo dõi . Hậu và Duyên cũng làm thân được với Kết bên kia bờ ao , xa gần truyền đạt tư tưởng yêu nước cho Kết nghe , nhưng Hậu còn dè dặt , chưa dám ngỏ ý . Giao liên trên tỉnh lâu lâu về gặp Hậu ngoài cánh đồng , thông báo cho Hậu biết những tin tức sôi nổi để động viên các đồng chí trong chi bộ .
Vì những biến chuyển dồn dập ấy , Quảng cho người xuống Hải Ninh tìm Hậu . Hậu lại quang gánh ra đi thậ sớm , giả vờ lên chợ tỉnh bán hàng để ghé vào hiệu thuốc lào nhận chỉ thị . Quảng bảo :
- Chị về họp chi bộ , bàn với chị em ở dưới ấy . Đoàn thể cần ngay một đồng chí thóat ly gia đình để làm công tác vận động phụ nữ .
Hậu lo lắng hỏi lại :
- Đi tận đâu cơ ?
Quảng vừa gói thuốc lào vừa đáp :
- Lên Hà Nội , cũng có thể xuống Hải Phòng hoặc ra Hòn Gai . Nói chung là ở những nơi có nhiều công nhân là phụ nữ . Hiện chưa có địa điểm cụ thể . Chị cứ về họp chi bộ đi đã !
Hậu cầm bánh thuốc lào đứng dậy giã từ . Quảng nói thêm :
- Chị cố gắng động viên các đồng chí dưới ấy . Kết quả thế nào , cho tôi biết càng sớm càng tốt !
Hậu lặng lẽ bước ra cửa , lấm lét nhìn hai bên rồi gánh hai cái thúng ra về . Từ thị xã về Hải Ninh , đi nhanh lắm cũng phải mất nữa buổi .
Tối hôm ấy , Hậu tập họp chi bộ trong bếp và thông báo quyết định của tỉnh bộ cần một người ra đi . Mọi người đang phân vân nhìn nhau thì Hậu long trọng nói :
- Chi bộ chúng ta chưa đóng góp cho đoàn thể được người nào . Đây là lần đầu tiên tỉnh bộ yêu cầu . Tôi xin tự nguyện thoát ly !
Mọi người đều mở to mắt nhìn Hậu .Riêng Duyên thì bấu mạnh lấy cánh tay Hậu và suýt buột miệng kêu lên ,. Họ sửng sốt không phải vì biết trước chặng đường ra đi của Hậu sẽ phải nếm trải đầy những chông gai , mà vì thời bấy giờ , việc một cô gái trốn khỏi nhà là cả một biến cố kinh hãi chẳng ai dám nghĩ đến . Một cô dè dặt góp ý :
- Sao không rút thăm , trúng ai người ấy đi !
Hậu nghiêm trang đáp :
- Thoát ly là việc hệ trọng , cần người tự nguyện chứ không thể bắt thăm miễn cưởng . Trước mắt , ta bầu ngay một người thay tôi làm bí thư chi bộ . Tôi đi rồi , chị em ở lại cố gắng công tác tốt . Khi nào tỉnh bộ cho tôi về thì chị em chúng mình sẽ gặp lại nhau !
Một cô phát biểu :
- Không được ! Chị Hậu là người thành lập chi bộ này , lãnh đạo chi bộ này . Nếu chị đi , chi bộ sẽ như rắn mất đầu . Chị nên ở lại thì chi bộ mới phát triển được !
Một cánh tay trước mặt Hậu giơ lên , Hậu nói :
- Chị Nghiên có ý kiến gì ?
Mọi cặp mắt trong phòng họp đều hướng về phía cánh tay và chờ đợi câu trả lời . Đó là một người đàn bà trẻ , lấy chồng đã ba năm , nhưng chưa có con . Con gái làng này lập gia đình sớm , nên chị năm nay chỉ mới hai mươi . Tên thật của chị là Nhu , nhưng cả làng ai cũng gọi bằng tên chồng . Cái anh chàng Nghiêng , chồng chị có tật uống rượu thường xuyên rồi sinh ra cái thú đánh vợ . Đánh vợ là một cách giải tỏa ấm ức , ức chỉ vì anh ta quá nghèo . Thời buổi sưu cao thuế nặng , ruộng đất lại ít , dù có làm việc cật lực quanh năm cũng chỉ tạm đủ ăn , huống chi anh chồng chị lại lười . Buồn vì nghèo nên phải uống rượu . Nhưng rượu càng uống thì lại càng nghèo . Giận cá chém thớt , hơi một tí là anh giáng cho vợ những trận đòn chí tử . Từ khi theo học lớp may vá của Hậu , được giải thích tại sao mình nghèo . Nhu hăng hái gia nhập đòan thể chung với Hậu để đánh Tây , để diệt nhà giàu và để đòi được quyền bình đẳng với đàn ông . Hôm nay cách mạng cần người thoát ly , chị muốn đi ngay để từ nay khỏi phải gặp mặt thằng chồng vũ phu nữa . Chị nói :
- Tôi xin tự nguyện thoát ly đợt này . Xin chị Hậu nhường cho tôi đi trước ! Nay mai chi bộ chúng ta lần lượt rồi sẽ ra đi cả . Nhưng tôi muốn xung phong đợt đầu !
Hậu nhìn Nhu tội nghiệp vì hiểu rõ hoàn cảnh của người đồng chí . Nhưng Hậu lại dứt khoát đáp :
- Chị Nhu nói đúng . Trước sau gì chúng ta cũng ra đi cả . Cách mạng đang cần rất nhiều người có tinh thần cao như chị Nhu . Nhưng tôi là bí thư chi bộ . Tôi tự nguyện đi đầu …
Hậu đang nói dở thì Nhu đứng dậy cắt ngang :
- Tôi không đồng ý . Tôi đề nghị chi bộ bình chọn . Bỏ phiếu kín . Chị Hậu với tôi , ai được nhiều phiếu hơn thì đi !
Hậu nói cứng hơn :
- Nhiệm vụ của cách mạng giao phó , không thể rút thăm , cũng không thể bình chọn . Chị Nhu có quyết tâm , chi bộ biểu dương chị . Nhưng chị đã có gia đình , chưa cần đi đợt này . Đề nghị chị chấp hành !
Người ngồi bên cạnh kéo Nhu ngồi xúông vì thấy không thể lay chuyển được Hậu . Hậu nhìn khắp lượt , đổi giọng tha thiết hơn :
- Chi bộ chúng ta mới thành lập nhưng phát triển khá nhanh . Tỉnh bộ đánh giá Hải Ninh rất cao . Nhưng tỉnh bộ cũng phê bình Hải Ninh còn một thiếu sót là chúng ta chỉ toàn phụ nữ chưa có đàn ông !
Hậu vừ dứt lời thì lại thêm một cô khác đứng dậy . Đó là một thiếu nữ dong dõng cao , khuôn mặt xinh xắn , má lúm đồng tiền rất duyên dáng , nhưng đôi mắt lúc nào cũng đượm buồn . Hậu hỏi :
- Chị Đoan có ý kiến gì ?
Đoan run run đáp :
- Xin chị Hậu với chị Nghiên nhường cho em . Em muốn thoát ly ! Xin hai chị thương em , cho em đi đợt này !
Cả phòng họp cùng hướng mắt nhìn Đoan tội nghiệp . Tội nghiệp nhưng không ngạc nhiên vì ai cũng biết Đoan . Làng này , người ta vẫn còn giữ được tục tảo hôn , tuy không đông lắm . Không đông lắm bởi vì thật ra Hải Ninh cũng ít gia đình giàu . Hai năm trước , Đoan 19 tuổi , bị cha mẹ gả cho thằng Tý 13 tuổi để về làm ruộng và nuôi đàn lợn cho bố mẹ Tý vốn là gia đình khá giả nhất nhì trong làng . Thanh niên ở Hải Ninh nhìn Đoan tiếc hùi hụi vì nhan sắc đang độ trăng tròn mà đêm đêm để cho thằng bé con nó dày vò . Buồn vì duyên phận , lại xấu hổ với bạn bè và nhất là ngượng ngùng mỗi khi gặp trai làng chọc ghẹo . Đoan muốn mượn chuyến công tác này để giải phóng cho chính mình , không cần biết tương lai sẽ ra sao . Tâm trạng cô cũng giống như Nhu , mỗi người một nỗi khổ . Nhu muốn dứt thằng chồng say rượu , thì Đoan cũng muốn bỏ đi thằng chồng con nít ! Ở với chồng say rượu , có ngày không vỡ đầu cũng gãy xương , với thằng chồng con nít , thì tuy không bị đánh , nhưng vài ba năm nữa nó trưởng thành thì mình quá lứa . Chừng ấy Đoan sẽ nuốt hận mà nhìn nó đi cưới vợ lẽ !
Hậu nhớ lại một hôm Đoan đang học thêu và đánh vần chữ quốc ngữ ở nhà Hậu thì thằng Tý , chồng Đoan , đứng thập thò ngoài cửa rồi vẫy tay gọi lớn :
- Nhà ơi ! Về u bảo !
Cả lớp ai cũng nhìn Đoan rồi lại nhìn thằng Tý . Đoan nói cứng :
- Chốc nữa về !
- U bảo về ngay thái cám lợn !
Đoan trừng mắt nạt lại :
- Về trước đi ! Đang giở tay ! Lợn mới cho ăn lúc nãy ! Về đi !
Khổ cho Đoan là lấy chồng con nít khó xưng hô quá nên cứ nói trống không như vậy . Thằng Tý lại giục :
- Nhà không về thì tớ không về . Tớ cứ đứng đây ! U dặn thế !
Bực mình quá , lại sợ làm mất thì giờ của cả lớp , Đoan đành phải buông kim chỉ đứng dậy , đi nhanh ra ngoài . Thằng Tý lẽo đẽo chạy theo ra cổng . Trong lớp có tiếng bình phẩm chế giễu vọng ra :
- Cu Tý năm nay nhớn lắm rồi ! Đứng đã đến … ngực cái Đoan . Không còn phải kiễng (nhón) chân nữa !
Cả lớp cùng cười vang , nhưng cùng thương cảm cho hoàn cảnh của Đoan . Trông người lại nghĩ đến ta .Có nhiều cô tự hỏi :
- Đẹp như cái Đoan mà nhân duyên còn chả ra gì , huống chi là mình !
Bây giờ nhìn Đoan đứng ủ rũ trước mặt , Hậu bùi ngùi nói :
- Chị ngồi xuống đi , chị Đoan . Tôi biết rõ hoàn cảnh của chị , tòan thể chi bộ đều biết rõ hoàn cảnh của chị . Nhưng như tôi vừa nói , lần đầu tiên tỉnh bộ chiếu cố đến Hải Ninh . Tôi phải đi đầu . Rồi lần lượt sẽ đến các chị . Chi bộ biểu dương tinh thần của chị Đoan chũng như chị Nhu . Nhưng đề nghị các chị chờ thêm một thời gian nữa . Chắc không lâu đâu !
Đoan thất vọng ngồi xuống , tựa đầu vào vách , ánh mắt long lanh như sắp khóc . Duyên ghé tai nói thầm vài câu an ủi , nhưng Đoan chỉ lắc đầu .
Nhu lại đứng dậy . Nhưng lần này không phải để tranh giành với Hậu mà muốn thay mặt tất cả các đồng chí trong chi bộ , nói vài lời cám ơn và tiển đưa . Hậu quay mặt đi để không ai nhìn thấy cô đang nghẹn ngào .
Duyên nhìn chị xúc động quá , nhưng không dám khóc lớn . Vài người bên cạnh cũng lấy khăn tay ra thấm nước mắt . Hậu vội mĩm cười nói :
- Được nhận công tác là điều vinh dự chung cho cả chi bộ , sao các chị lại khóc ? Phải cứng rắn lên chứ !
Rồi Hậu lập lại câu nói của Trần Khải :
- Cách mệnh vô sản là phải thoát ly . Không dám thoát ly tức là vẫn vướng mắc tình cảm tiểu tư sản !
Buổi họp tiếp tục , Duyên được chọn làm bí thư thay cho chị . Duyên không muốn nhận , nhưng toàn thể chi bộ cứ nài ép mãi , cô đành phải đảm trách nhiệm vụ đó . Hậu nói :
- Chi bộ cần phải phát triển thêm . Anh Trần Khải đã nhiều lần gợi ý là chúng ta nên xây dựng những tổ tương tế , chẳng hạn như lập “Hội tương tế nông dân” để lôi kéo quần chúng về với chúng ta . Cái khó khăn của chúng ta từ trước đến nay là , chi bộ chỉ gồm toàn phụ nữ , không quan hệ được với đàn ông vì sợ mang tiếng .
Tất cả mọi cái đầu đều đều gật để tỏ sự đồng ý với nhận xét của Hậu . Cô tiếp ngay :
- Anh Trần Khải bảo : Nếu chi bộ Hải Ninh chỉ gồm toàn phụ nữ thì phải gọi là Hội Phụ nữ tương tế chứ làm sao mà xứng với têm một chi bộ thanh niên cách mệnh đồng chí hội được ! Phải cả nam lẫn nữ , nhất là có những công tác mà chị em phụ nữ chúng mình không thể làm được !
Những đều Hậu nói ra , ai cũng biết cả . Nhưng cái trở ngại lớn lao nhất là ai dám làm quen với nam giới để tuyên truyền cách mạng cho họ ! Thời này , phụ nữ gặp riêng một người đàn ông không phải họ hàng ruột thịt , là đã coi như thành phần lẳng lơ , đáng bị gọt đầu bôi vôi rồi ! Huống chi lại còn phải gần gũi nhiều lần , mới hy vọng có thể thuyết phục được người ta đi theo hướng của mình . Nghĩ thế nhưng chả cô nào muốn phát biểu , bởi trước giờ chia tay , họ cần gát lại mọi chuyện để suy nghĩ về chuyến đi của Hậu .
Thấy không ai giơ tay nêu đề nghị , Hậu đành tiếp :
- Hướng giải quyết của chúng ta là chúng ta sẽ móc nối một thanh niên người trong họ của mình . Anh , em , chú , bác gì đấy . Rồi ta động viên người đó , giao cho công việc móc nối những thanh niên khác !
Duyên vẫn ưu tư về nhiệm vụ mới . Cô ghé tai chị nói nhỏ :
- Anh Tân vừa mất . Bây giờ chị lại ra đi . Bố mẹ kể như mất hai người con . Nếu em nắm bí thư chi bộ , bất thần có thể lại phải đi xa , thì lấy ai gần gũi bên cạnh bố mẹ ?
Hậu dứt khoát gat đi :
- Đã theo cách mạng thì phải biết trước rồi sẽ có ngày thoát ly !
Thế là Hậu cứ bàn giao công tác cho em rồi nói với mọi người :
- Trước khi tạm biệt các chị em, tôi chỉ xin nhắc lại nguyên tắc hệ trọng nhất của chúng ta là tuyệt đối giữ bí mật . Trong phòng này có 6 người . Tôi đi , chỉ có 6 người biết . Bố mẹ tôi cũng không biết . Nếu mai kia lộ ra tức là 6 người chúng ta chịu trách nhiệm trước đoàn thể !
Rồi Hậu tuyên bố giải tán , lần lượt ôm vai từng người , hẹn ngày tái ngộ . Chị em nhỏ lệ bịn rịn , nói lời tiễn đưa chí tình . Nhưng Hậu gạt đi , thẳng thắn giục họ ra về .
Đêm hôm ấy , Hậu và Duyên nằm bên nhau , trăn trở không tài nào ngủ được . Hậu cố ngăn giòng lệ , bảo em :
- Duyên ơi ! Chị em mình chưa chút đền đáp công ơn sinh thành dưỡng dục của bố mẹ . Nay chị lại sắp phải ra đi mà chẳng biết bao giờ trở lại mái nhà này . Chả biết bao giờ mới gặp lại bố mẹ …. Chị cứ nghĩ đến mà thấy náy cả cõi lòng …
Duyên úp mặt vào vai Hậu , nức nở :
- Chị đừng nói nữa , em òa lên khóc bây giờ ! Bao nhiêu năm nay có chị có em . Bây giờ chị ra đi để lại em một mình …
Duyên nấc lên , không nói tiếp được nữa . Hậu cũng khóc tấm tức . Một lúc sau , Duyên nói thêm :
- Lẽ ra chị chẳng nên tự nguyện đi chuyến này . Sao không để người khác đi trước ? Anh Tân mới mất . Nỗi buồn ấy chưa nguôi . Nay chị lai đi thì bố mẹ đến héo rụôt mà chết mất !
Hậu cứng rắn đáp :
- Chị cũng biết như thế . Nhưng chị là bí thư , lại là người đứng ra thành lập chi bộ này . Nếu chị không tự nguyện đi đầu thì làm sao động viên được người khác chứ !
Hậu nói thế thật ra chỉ mới là một mặt . Còn một nguyên nhân nữa thúc đẩy Hậu ra đi là vì mới đây trong làng có người đến hỏi cưới Hậu . Đó là con trai ông chánh tổng đã mãn nhiệm . Thời này , cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy , Hậu sẽ phải vâng lời cha mẹ về làm dâu cái gia đình mà Hậu cho là cường hào ác bá trong làng . Tháng trước , trong bửa cơm tối có đông đủ cả nhà , bà Lương bảo :
- Trưa nay , bà tổng Trương sang chơi , có ý xin mày cho con giai bà ấy ! Vào nhà ấy thì tốt con ạ !
Với bà Lương , đây là một bản tin quí giá vì Hậu đã ngòai 20 , lại đã một lần không thành vì bà Cần định hỏi Hậu cho Tuất rồi bả đổi ý . Lần này thì bà tin chắc con gái bà sẽ gặp lương duyên trong một gia đình có thế lực . Nhưng Hậu im lặng không nói gì . Cô biết bố mẹ mình còn nợ bà tổng khá nhiều tiền và việc gả cô chỉ là cách gán nợ hoặc khất nợ , cho nên cô vừa tủi thân vừa bực mình . Từ khi giác ngộ cách mạng và học tập đấu tranh giai cấp . Hậu đã mất hết cảm tình với người giàu , bất kể là giàu do cần cù chăm chỉ hay bóc lột của người khác . Hậu chưa thù ông bà tổng là may lắm rồi , làm sao có thể chấp nhận về làm dâu nhà đó ! Bởi vậy , Hậu phải ra đi để tránh tình trạng khó xử cho cha mẹ .
Im lặng một chút , Hậu bảo Duyên :
- Thôi em ở lại , cố gắng an ủi bố mẹ . Em thay chị , phụng dưỡng bố mẹ lúc tuổi già . Dù hoàn cảnh thế nào đi chăng nữa , cũng không được cho bố mẹ và thằng Hoàn biết là chị thoát ly theo cách mạng . Vì nói dại , nhỡ chị có bị bắt thì sẽ liên lụy đến cả nhà . Rồi mai kia có dịp , chị sẽ liên lạc về và tạ tội với bố mẹ !
Nói được bấy nhiêu , Hậu cảm động quá , úp mặt xuống gối khóc nấc lên . Duyên cũng ôm vai chị , chan hòa nước mắt . Một lúc sau , nỗi sầu vơi bớt , Duyên mới ngẫng lên nói
- Đành rằng không thể cho bố mẹ biết là chị đã thoát ly theo cách mạng . Nhưng chị đi rồi , bố mẹ hỏi em , em trả lời thế nào ?
Hậu đã chuẩn bị sẳn , gạt nước mắt đáp :
- Nếu bảo là chị bỏ nhà ra đi , người ta sẽ đồn chị là chị theo giai , nhục nhã cho gia đình mình lắm ! Ấy là chưa kể bố mẹ sẹ lùng kiếm , tốn công tốn sức mà chả có lợi ích gì Chi bằng chị để lại mảnh giấy , nói là chị chán đời tự tử . Chị đã nghĩ kỹ rồi , chỉ có cách ấy mới là hay nhất ! Khi nào thuận tiện , chị sẽ nhắn tin về .
Duyên lật úp người nằm sấp , ngóc đầu lên và nhắc lại :
- Anh Tân mới mất chưa đầy năm , bố mẹ chưa nguôi nỗi buồn . Nay nếu chị lại báo tin tự tử thì sợ bố mẹ chết mất . Nhất là mẹ ! Bố thì từ ngày anh Tân mất , đổi hẳn tính tình , lắm lúc như người mất hồn . Chị có cách nào khác không ?
Hậu thở dài đáp :
- Chị cũng biết thế , nhưng chả có cách nào khác . Chị vừa nói rõ với em rồi . Nếu chị bỏ đi không nói gì , một là thiên hạ sẽ đồn chị theo giai . Hai là theo hội kín . Theo giai thì bố mẹ nhục nhã . Theo hội kín thì bố mẹ sẽ bị bắt điều tra . Mật thám cứ nghe đến hội kín là đánh đến gãy xương , chết gục trong tù cũng chưa biết chừng ! Thì cứ xem anh Minh đấy . Anh Minh đi tù đã khổ , mà ở nhà , bác Tuyền có được yên thân đâu ! Hết lý trưởng , trương tuần , lại đến mật thám đến hoạnh họe . Khổ thân ! Bác già rồi mà có hôm trương tuần trói cả chân tay , bỏ nằm lăn dưới đất như con lợn ! … Thôi em ạ ! Đành vậy chớ biết làm sao ! Bố mẹ buồn một thời gian rồi sẽ quên đi !
Duyên yên lặng đồng ý vì chính cô cũng chả nghĩ ra cách nào hay hơn . Duyên ngồi dậy , lôi dưới gầm giường ra chiếc rương gỗ sơn đen đựng quần áo , lần dưới đáy tìm cái túi vải nhỏ do chính tay cô tự may . Cô mở nút bấm , lấy hết tiền đưa cho chị . Chỉ có hơn hai đồng bạc , nhưng Hậu nhất định không nhận . Cô bảo :
- Em cứ giữ lấy . Thế nào cũng có lúc phải cần đến ! Chị đi công tác , chắc đoàn thể sẽ lo liệu cho chị !
Hai chị em nằm bên nhau, thức gần đến sáng mới chợp mắt. Gà chưa gáy tiếng thứ nhất, ngoài đường đã có tiếng chân người vác cuốc ra đồng sớm.
Hậu chợp mắt được một lúc thì tự động giật mình tỉnh dậy. Quay sang bên cạnh thấy Duyên nằm ngửa, hơi thở đều đặn chứng tỏ Duyên đang say giấc. Bên ngoài trời còn mờ tối, cổng làng chắc chưa mở. Hậu nằm êm thêm một lúc để chờ sáng. Lòng cô tràn ngập những cảm giác hỗn độn, vừa bịn rịn nhớ thương người ở lại, vừa nôn nóng muốn đi ngay vì nghĩa lớn. Cô nghĩ đến Trần Khải vàa hy vọng sẽ gặp lại Trần Khải ở Hà Nội. Chẳng phải vì cô say mê Trần Khải mà vì ít ra cũng có một người quen hướng dẫn ở nơi xa lạ. Với cô, Trần Khải là một hình ảnh cao sang lắm, từng dẫn dắt cô vào con đường cách mạng, cô không dám nghĩ tới chuyện tình cảm riêng tư. Cô chỉ hình dung ra Hà Nội là chốn đô thị sầm uất và cô cần một ngừơi từng trải như Trần Khải chỉ bảo về công tác.
Hậu che miệng ngáp rồi từ từ ngồi dậy, tựa lưng vào vách. Bên cạnh Duyên vừa trở mình nằm nghiêng, một chân hơi co lên. Hậu khom người xuống kéo tấm chăn đắp cho Duyên vì cái vái của Duyên co lên cao quá, hở gần tới mông. Rồi Hậu rón rén bước xuống, mò mẵm trong bóng tối, lấy mấy bộ quần áo bỏ vào trong giỏ cói. Cô nhìn lại em gái, căn phòng ngủ nghèo nàn nhưng đằm ắm tình cảm bao nhiêu năm qua. Rồi cô nhẹ nhàng đẩy cửa bước ra sân, men theo lối sân nhà bếp ra con lộ chính, khởi đầu một cuộc hành trình vì lý tưởng. Con đường làng vắng ngắt, mờ mờ hơi sương, im lìm chạy giữa những rặng tre san sát dẫn ra tới cánh đồng. Con đường quen thuộc này, hôm nay in dấu bước chân của Hậu, biết đâu chẳng là lần cuối!
Mới đi cách nhà độ vài chục mét thì thấy có bóng người gánh đôi quang gánh từ phía trước tiến lại. Hậu lẻn vội vào một lối nhỏ và núp sau bụi tre đứng chờ vì không muốn ai gặp mặt. Đó là chị Búp chuyên làm nghề xin phân bò. Mỗi sáng sớm, chị gánh hai cái thúng, tạt vào những nhà có nuôi bò, xông vô chuồng và hốt phân mang về để bón ruộng. Đất dai xứ Bắc vốn là đất ngàn năm, trồng trọt từ đời này qua đời khác, chẳng còn chút màu mỡ nào để nuôi cây. Cho nên bắt buộc người ta phải bón phân chuồng!
Chờ chị Búp đi khá xa, Hậu mới lại lao ra tiếp tục lộ trình.
Ở nhà Duyên cũng choàng dậy lúc mặt trời vừa mọc. biết chị đã đi rồi, Duyên thấy trống vắng lạ thường. Trống vắng trong căn buồng và trống vắng trogn lòng. Ngày anh Tân mất, cô đã có cảm giác hụt chân vì mất đi người hướng dẫn hoạt động. Nhưng cái cảm giác đó không mãnh liệt như hôm nay bởi dù sau anh Tân cũng không gần gũi Duyên như Hậu. Đôi mắt cay nhứt vì thiếu ngủ, Duyên ra dàn nước rửa mặt và hình dung ra chiều nay, khi cha mẹ cô biết tin Hậu đã vắng nhà. Vừa xúc miệng cô vừa quay nhìn lên nhà trên. Cô thấy ông Lương đã dậy từ lâu, đang ngồi hút thuốc lào ở gian giữa.Cô thở dài buồn bã, vào bếp đun nước pha tràcho bo rồi lấy cuốc ra đồng như thường lệ.
Cả ngày làm việc uể oải trên cánh đồng ngô, có lúc Duyên hoảng hốt tưởng tượng ra Hậu ra đi rồi sẽ không trở lại giống như anh Tân trước đây. Anh Tân nhận công tác lần đầu, đã ra người thiên cổ. Biết đâu nhà Duyên lại sắp đón nhận thêm một đám tang nữa!
Buổi chiều mặt trời xuống chênh chếch sau cây đa, Duyên đã ra về. Bà Lương đã nấu cơm xong đang dọn ra hiên nhà. Nhà này vẫn có thói quen ăn tối ngoài hiên nhà cho nó mát và đỡ muỗi. Cả nhà ngồi quay quanh cái mâm đồng đặt trên chiếc chiếu cũ, bà Lương quay sang hỏi Duyên:
- Cái Hậu nó đâu? Sao giờ này chưa về?
Ông Lương bưng bát cơm, hững hờ nhìn ra cổng. Từ ngày Tân mất ông thay đổi tính nết rất nhiều. Xưa kia ông hay bẳn gắt, hơi một tí là đánh mắn các con. Tân chết rồi ông như người mất hồn, cạy mồm không thèm nói. Nhiều hôm Hậu lên tỉnh hoặc ghé nhà bạn bè đến khuya mới về, tưởng thế nào ông cũng nổi trận lôi đình, hóa ra về, ông cứ ngồi yên, chả có phản ứng gì, làm như không nôm thấy. Riêng bà Lương, gần đây thì cũng đã quen với việc về trễ của Hậu, bởi bà biết từ ngày mở lớp cắt may, Hậu giao tiếp rất đông bạn bè trong xóm. Nhưng hôm nay bà cần gặp Hậu vì trưa nay bà tổng Trương lại sang để nhắc lại việc hỏi Hậu cho con giai bà. Với bà Lương thì chỗ ấy không nên chần chờ làm lỡ cơ hội. Bà quay sang Duyên, nhắc lại:
- Sáng nay nó có đi làm chung với mày không?
Duyên đáp:
- Không mẹ ạ. Lúc con đi, chị con còn chưa dậy!
Bà Lương bực mình nói:
- Thế là cả ngày hôm nay nó đi đâu? Không ra đồng với mày à? Hay là nó lại gánh đỗ đen ra chợ tỉnh bán? Nó có nói gì với tao đâu!
Ông Lương chen vào:
- Bà cứ ăn đi. Kệ nó! Nó về, nó ăn sau!
Bà Lương chẳng biết nói sao, đành bưng bát cơm lên, uể oải gắp thức ăn. Bà vừa ăn, vừa lóng ngóng trông ra cửa. Cơm nước xong, trời tối dần, vẫn chẳng thấy Hậu về, bà Lương sốt ruột giục Hoàn chạy đi kiếm:
- Sang nhà cái Nhâm xem nó có ở bên ấy không?
Bấy giờ Duyên mới vào buồng hốt hoảng chạy lao ra, tay cầm mảnh giấy nhỏ và đọc cho mọi người nghe. Bức thư di ngôn của Hậu chỉ có mấy dòng, giã từ bố mẹ và các em. Hoàn giằng mảnh giấy, xem lại một lần nữa:
" Khi bố mẹ đọc được lá thư này thì con đã chết rồi! Bố mẹ đừng mất công tìm con nữa. Con năm nay đã hai mươi, làm lụng đầu tắt mặt tối mà chẳng đủ nuôi gia đình, không giả được nợ nần cho bố mẹ. Con thấy con vô dụng, chẳng muốn sống nữa. Con đành cam tội bất hiếu với bố mẹ vậy. Xin bố mẹ tha thứ cho con. Vĩnh biệt bố mẹ và các em. Hậu".
Bà Lương nghe xong, ngã lăn xuống đất. Ông Lương thì ngồi lặng thinh trên thềm nhìn ra khoảng sân bóng tối đang phủ dần. Duyên cũng giả vờ khóc rống lên thảm thiết. Thằng Hoàn chạy ra sân hái lá trầu không hơ lửa đánh gió cho mẹ tỉnh lại. Bà Lương vật vã khóc nghẹn từng cơn:
- Ối con ôi là con con ôi! Mẹ thương con biết là dường nào! Sao con nỡ bỏ cha bỏ mẹ, bỏ các em con! Hậu ơi!
Rồi cứ thế cả tuần lễ kế tiếp, bà lang thang tìm xác con. Lòng bà cực kỳ hối hận vì tưởng rằng Hậu bị bà ép gã cho con ông chánh Tổng nên mới tự tìm cái chết. Ngày ngaỳ, họ hàng thân thích tập trung, chia nhau từng toán đi tìm xác Hậu. Cả mấy cô trong chi bộ cũng rủ nhau kéo đến hỏi thăm Hậu, nhìn Duyên bằng ánh mắt cảm thông, rồi làm bộ lăng xăng tìm xác Hậu. Dọc mé sông, vạch các bụi rậm, nhìn các nhánh cây, khoắng dưới đáy giếng . Chỗ nào cũng xem xét, cũng gọi "ba hồn chín vía" mà chẳng thấy dấu tích của Hậu. Bà Lương ngồi trên bờ đê, nhìn xuống dòng sông mênh mông, nước chảy cuồn cuộn, nức nở kêu:
- Con ơi! Con sống khôn thác thiêng, về báo mộng cho mẹ biết xác con ở đâu. Mẹ nỡ lòng nào để con chết bờ chết bụi cho đành! Con ơi là con!
Duyên lúc đầu chỉ giả vờ khóc cho mọi người khỏi nghi. Nhưng về sau thấy bà Lương sướt mướt quá thì chính cô cũng mũi lòng khóc theo và khóc thật tình như Hậu đã chết rồi! Cả mấy cô trong chi bộ đến nhà Duyên như Nhâm, Đoan và Nhu cũng cùng một tâm trạng như Duyên, ai cũng sụt sùi nước mắt bởi khóc là một căn bệnh hay lây. Bà Lương cứ lúc mê lúc tỉnh, bỏ ăn bỏ ngủ, đêm hôm thơ thẩn nói nhảm một mình ngoài sân.
Duyên bức rức chụi không nổi trước cảnh chết đi sống lại vật vờ của bà Lương, nhất là mỗi khi khóc thương Hậu, bà lại nhắc luôn đến cả Tân. Mấy lần Duyên đả toan nói thật với mẹ là Hậu còn sống. Nhưng Duyên cố gắng phấn đấu để giữ nguyên bí mật của tổ chức. Huống chi ở cương vị bí thư chi bộ, cô càng không thể yếu mềm nương theo tình cảm gia đình mà vi phạm lời thề tuyệt đối trugn thành với đảng. Nhớ lời Hậu dặn đêm cuối cùng, Duyên chỉ còn cách tìm lời an ủi mẹ để đề phòng bà Lương quẩn trí, tự tìm cái chết theo hai con.
Đêm đêm, Duyên sang nằm ngủ chung với bà Lương, trăn trở vì thương mẹ, nhớ chị, có khi thức trắng luôn tới sáng.
Bước sang ngày thứ tám, mới sáng thức dậy bà đã bảo Duyên:
- Con thay quần áo, đi với mẹ?
Duyên ngơ ngác hỏi lại:
- Đi đâu hở mẹ?
Vừa hỏi Duyên vừa lo lắng nhớ lại trước đây đã từng theo mẹ xuống tận Hà Nội để dò tin tức của Tân. Nhưng bà Lương đáp ngay:
- Cứ đi với mẹ, sang bên kia sông!
Duyên chưa biết bà Lương định làm gì bên kia sông, nhưng thấy mẹ tiều tụy quá, cô đành nghe lời, vào buồng thay quần áo rồi cầm nón bước ra. Hai mẹ con rảo bước trên con đường đất ngang qua cánh đồng dẫn đến chân đê. Con đường này, bao năm nay in dấu chân Hậu và Duyên bởi nó là con đường đọc đạo để dân làng ngày ngày ra làm ruộng. Cánh đồng bao la hai bên, đang mùa cuốc vỡ, bao nhiêu người ngừng tay lao động, ngẩn đầu lên nhìn theo hai mẹ con. Họ đều biết cái thảm cảnh vừa xảy ra trong gia đình bà: Hai đứa con theo nhau giã từ dương thế! Họ muốn bỏ cuốc chạy lại chia buồn cùng bà, nhưng ngại khơi dậy vết thương, bắt bà phải khóc thêm mtộ lần nữa.
Hai mẹ con đến lưng chừng dốc đê thì trời bỗng nhiên đổ cơn mưa dù không có dấu hiệu báo trước. Vì lúc đi trời quang mây tạnh, nên bà Lương với Hậu c
  Chủ đề: Chuyện phiếm Canada: TẾT LÀNG TÔI
Truong Van Tai

Trả lời: 0
Xem: 1899

Bài gửiDiễn Đàn: VĂN   Gửi: Thứ Hai 07 2, 2011 7:04 am   Tiêu đề: Chuyện phiếm Canada: TẾT LÀNG TÔI
Làng An Hạ chúng tôi đã ăn tết trong hai tuần lễ, theo đúng truyền thống cha ông ngày xưa, nghĩa là ngay từ ngày cúng ông Táo về Trời cho tới ngày hạ nêu mồng Bảy. Người làm cho cả làng luôn đầy tiếng cười là ông Từ Hoè. Các cụ còn nhớ ông hội viên viễn cư đáng yêu này của chúng tôi chứ. Cái ông ngày xưa đi hành quân bắt được một chú chính ủy VC, ông đem chú về trại rồi ông và chú tranh luận chính tà mấy ngày liền, khi thấy chú đưối lý thì ông thả chú về rừng. Sau 1975, chú vào Saigon và giống y như bà Dương Thu Hương, chú mở mắt và tỉnh mộng. Chú tìm cách cứu được ông Từ Hoè ra khỏi trại cải tạo rồi cùng ông vượt biên. Hai người kết nghĩa anh em, thề từ nay sống chết có nhau. Bây giờ hai anh em kết nghĩa sống ở miền trung Canada. Tuy bỏ làng đi theo người em nhưng ông Từ Hoè tết nào cũng về làng. Tết con mèo này ông đã về làng sớm hơn thường lệ. Ông bảo ông phải về sớm để kịp làm cỗ cúng ông Táo.

Năm nay ông đem về con cá chép và một thùng bánh chưng. Cá chép do ông đánh bắt được ở hồ, còn bánh chưng do chú em kết nghĩa tự tay gói lấy để tết làng. Các cụ có biết con cá chép ông mang về to cỡ nào không ? Thật không thể tưởng tượng được, nó bự và nặng hơn10 kí lô. Ông Từ Hoè phải cắt khúc, để đông lạnh và đóng thùng. Ông chỉ con cá chép rồi cười hà hà: giống cá này mới xuất hiện ở Ngũ Đại Hồ giáp giới Mỹ và Canada. Tên nó là Asian Carp, cá chép Á Châu. Các nhà đại dương học cho biết loại cá này ở Á Châu thì chỉ cân nặng tối đa là 2 kí lô, nay không biết tại sao nó bơi sang được Canada, tự nhiên nó phát tướng, con nào con nấy to đùng và nặng từ 10 kí trở lên. Các nhà khoa học không biết tại sao con cá chép này bơi sang được Canada, chứ tôi thì tôi biết tại sao. Nó sang được tới đây vì nó có gốc Việt Nam. Nó nhớ người VN, nó vượt biên. Người VN sang đây gặp đất tốt, đất thiên đàng, nên ai cũng làm ăn thành công và phát đạt, bao nhiêu là bác sĩ kỹ sư luật sư, bao nhiêu là thiên tài, ngay thế hệ thứ nhất này. Con cá chép cũng vậy, nó gặp môi trường thiên đàng, nó to ra, nó béo ra, nó nặng ra, là thế.

Chắc ông Từ Hoè này khi còn trong bụng mẹ đã có sao văn trong miệng. Ông ăn nói có duyên lạ lùng. Chính cụ B.95 đã thốt ra ngay từ năm xưa: Nghe bác nói thì con rắn trong lỗ cũng phải bò ra. Anh John đã mê ông ngay từ phút đầu. Hai cô Huế thì khỏi nói, đã quên ăn quên ngủ.

Xưa nay lúc bình thường làng tôi có một bồ chữ là ông ODP, không khí làng đã vui lắm rồi, nay dịp tết làng lại có thêm một bồ chữ nữa là ông Từ Hoè, thì các cụ có thể tưởng tượng chúng tôi vui biết là chừng nào. Làng lúc nào cũng như đang mở hội.

Trong bữa cúng ông Táo, ông Từ Hoè kể chuyện con cá chép xong thì quay vào phe liền ông rồi nói lớn: Này, xin truyền kinh nghiệm bản thân cho anh em nha: Cỡ tuổi như anh em chúng mình thì ai cũng phải ‘ kiêng 4 EM’ nha. Anh H.O. nghe xong liền thưa ngay: 1 Em đã đủ chết, nói gì tới 4 Em, cái này đàn anh khỏi phải dạy. Phe các bà cũng ngạc nhiên lắm về câu ‘4 Em’ này. Chị Ba Biên Hòa lên tiếng hỏi: Vậy ra xưa nay ông Từ Hoè đã có những 4 em, rồi bây giờ ông mới nghiệm ra là nguy hiểm và mới kiêng sao ? Không khí làng tôi tự nhiên sôi động hẳn lên. Để cho dân làng xôn xao ồn ào một chập ông mới nói: Tôi chưa nói hết ý mà. Em đây không phải là em mèo, em đây là tiếng phát âm của chữ M. 4 Em của tôi là 4 chữ M, 4 chữ đầu cũa Mỡ, Mặn, Mèo và ham Muốn. 4 Em thì chỉ có 1 Em mèo là người mà thôi. Dân già chúng tôi thì ai cũng phải kiêng mỡ, mặn, mèo và ham muốn, phải không nào? Tôi nói có đúng không ạ ? Đấy, miệng lưỡi cái ông Từ Hoè này như thế đấy, các cụ ạ, có mê không chứ.

Rồi ông Từ Hoè quay vào ông ODP: Xin đàn anh nói sang chuyện khác giúp tôi, chứ để mình tôi nói thì chắc sẽ gây hiểu lầm thêm rồi đêm nay gây khó ngủ cho mọi người. Ông ODP liền nhận lời ngay. Ông bảo chúng ta đang trong mùa tết con Mèo, xin bỏ con Mèo của Anh Từ Hoè mà chuyển sang con mèo dân gian. Xét về hệ tộc thì dòng họ nhà mèo lớn lắm. Con mèo là bà con với con cọp, con sư tử, con báo leopard, con báo đốm jaguar, con báo nâu cougar, và con linh miêu. Gia tộc mèo, bất luận đực hay cái đều có râu. Kỳ ha ! Năm mới này người VN chúng ta chọn biểu tượng là con mèo, còn người Trung Hoa thì chọn con thỏ. Tàu và ta chỉ khác nhau về năm Mão này mà thôi. Trong văn chương bình dân của ta có bài thơ con mèo trèo cây cau, ai cũng thuộc ngay thời còn bé:

Con mèo mà trèo cây cau
Hỏi thăm chú chuột đi đâu vắng nhà
Chú chuột đi chợ đàng xa
Mua mắm mua muối giỗ cha con mèo

Trong bài thơ, mèo bị gọi là ‘con’, còn chuột thì được kêu là ‘chú’, rõ ràng có phân biệt về sự tôn kính, và rõ ràng ta thấy bài thơ có ý chửi xéo con mèo. Xưa nay tôi vẫn thắc mắc là không biết cha ông ta có ý ám chỉ việc gì qua mấy câu thơ này. Gần đây đọc Từ Điển Văn Học Việt Nam của LM Trần Văn Kiệm, tôi thấy tác giả giải thích: con mèo cũng có tên là con mãn. Con mèo trong bài thơ chỉ quân Mãn Thanh năm xưa kéo vào thành Thăng Long của ta, và con chuột, chỉ quân ta phải tạm rút về đèo Tam Điệp để chờ vua Quang Trung từ miền Trung tiến ra lãnh đạo việc tổng tấn công diệt giặc. À, ra thế. Bây giờ thì rõ rồi. À, mà bốn câu thơ trên đây nếu áp dụng vào việc thời sự bây giờ ở Việt Nam thì cũng đúng qúá, các cụ cứ nghẫm mà coi. Người trong nước ai cũng đang chờ minh chúa Quang Trung xuất hiện để đuổi quân Tàu. Hiện nay con mèo đã dám chiếm rừng, chiếm đất, chiếm biển của ta. Nhất định chúng ta phải sống chết với chúng, theo đúng gương tiền nhân.

Ông ODP vừa ngưng thì ông Từ Hoè hướng ngay vào anh John: Này anh Hai John, cả năm nay tôi thèm nói chuyện với anh, tôi thèm nghe anh nói về việc anh học tiếng Việt, tiếng Việt quê hương vợ anh có hay lắm không?

Anh John trả lời ngay lập tức: Tiếng Việt Nam không những chỉ hay sơ sơ mà hay vô cùng, tôi có thể nói về đề tài này cả ngày không hết. Nó ở khắp nơi. Chẳng hạn đĩa cà bung ở trên bàn đây nó nhắc tôi bao nhiêu chuyện. Riêng trái cà, tiếng anh là egg plant. Sở dĩ người Anh gọi nó là egg vì nó giống quả trứng. Tiếng Việt trong tự điển dịch là trái cà tím. Đó là cách nói thanh lịch vì chỉ nói tới màu tím. Người bình dân Việt Nam thì không nhìn nó đơn sơ như vậy mà diễn tả nó chính xác và rõ ràng hơn nhiều, egg plant người bình dân gọi là ‘cà dái dê’. Đúng và hay hết sức vậy đó. Tôi chưa hề thấy tiếng nước nào tả trái egg plant chính xác như vậy. Đấy là mặt chữ nghĩa. Về mặt âm thanh thì tiếng VN cũng vô cùng tuyệt diệu. Làm gì trên thế gian này có tiếng nước nào mà giầu âm thanh như tiếng VN, những 8 thanh cơ mà. Nói mà như hát. Nhiều sách vở nói tiếng VN có 6 thanh là nói sai vì dấu sắc và dấu nặng cho 4 thanh khác nhau tùy phụ âm đi theo, như đán/đắt, đạn/đạt... Riêng dấu ngã thì nghe hay quá cỡ. Nó nũng nịu, nó bẽn lẽn, nó lãng đãng mãi mãi không thôi... Dấu ngã nghe như là tổng hợp của dấu huyền và dấu sắc.

Các bác còn muốn nghe nữa chứ? Ai cũng gật đầu lia lịa. Anh tiếp: Xin nói về ý nghĩa. Trong tiếng Việt, nhiều chữ có nghĩa trái ngược hẳn nhau nhưng trong vài trường hợp lại đồng nghĩa với nhau, mới ghê chứ, như

- Quân ta đánh thắng quân Tàu = Quân ta đánh bại quân Tàu (thắng=bại)

- Máy bay ném bom trúng nhà dân = máy bay ném bom lầm nhà dân (trúng=lầm)

- Mùa đông phải mặc áo ấm = mùa đông phải mặc áo lạnh ( ấm=lạnh)

Mà thôi, tôi xin tạm ngưng bài diễn văn của anh John để trình các cụ việc gói bánh chưng bánh tét. Phe liền ông chúng tôi phụ trách bánh chưng, phe liền bà dưới sự lãnh đạo của chị Ba Biên Hòa phụ trách bánh tét. Mỗi phe đều lái xe đi chợ sắm hàng riêng.

Và ngày trọng đại đã đến, dân làng tụ họp tại nhà Cụ Chánh. Phòng khách nhà cụ đã được xử dụng làm xưởng gói bánh. Cụ Chánh và cụ B.95 làm cố vấn tối cao. Ông ODP và ông Từ Hoè lãnh đạo việc gói bánh chưng, anh H.O., anh John và tôi chạy vòng ngoài phụ tá. Hai ông như cặp bài trùng, hợp ý nhau hết sức. Hai ông gói bánh chưng mà không cần khuôn, các ông gói buông tay mà đồng bánh vẫn vuông vức. Gạo nếp có rắc chút xíu bột ngọt các cụ ạ, hai chủ tướng bảo bột ngọt nếu dùng đúng liều lượng sẽ tăng thêm hương vị chứ không có độc hại gì. Rồi nhân thì có đậu xanh, và thịt heo đã ướp tiêu hành nước mắm, đây là thịt mông gồm cả da cả mỡ cả thịt nạc. Ông Từ Hoè cười hà hà. Cả năm mình kiêng mỡ kiêng mặn, ngày tết phá giới một chút không sao, sẽ uống thuốc bù. Nghe cũng có lý phải không cơ. Còn phe các bà cũng vui vẻ náo nhiệt lắm. Bánh chưng gói bằng lá giong, bánh tét gói bằng lá chuối. Gạo cũng thêm chút xíu bột ngọt, nhân thì vừa đâu xanh, đậu đen đậu đỏ, vừa thịt heo vai đã ướp tiêu đường nước mắm, và gói thành đòn dài.

Dân làng vừa gói bánh vừa chuyện trò râm ran. Chúng tôi đã nói bao nhiêu thứ chuyện. Tiếng cười rộn rã có lúc tưởng chừng vỡ nhà. Đề tài muôn thuở ‘ nam nữ yêu đương’ lại được khơi lên. Ông Từ Hoè xin được đọc bài thơ nói về tính nghĩa hạnh phúc vợ chồng như sau:

Ta Mình hai đứa một đôi
Lâu lâu giận dỗi mỗi nơi một người
Làm lành hai đứa lại cười
Xáp vào lại hóa hai người một đôi
Ngọt ngào cất tiếng ‘ Mình ơi’
Trên đời đẹp nhất là tôi với mình
Đôi khi có chuyện bất bình
Cãi nhau tôi lại với mình giận nhau
Nhưng mà giận chẳng được lâu
Giận nhau hôm trước hôm sau lại hoà
Nhìn mình tôi lại cười xòa
Nhìn tôi mình lại lăn sà vào tôi
Chúng mình như đũa có đôi
Có đôi để gọi ‘ Mình ơi, Mình à’

Ai cũng cho bài thơ mùi mẫn qúa. Tình nghĩa vợ chồng là phải thế. Cụ B.95 lên tiếng góp ý: Nãy giờ dân làng chỉ toàn nói chuyện tiếng cười Viêt Nam. Xin cho tôi nghe chuyện cười Canada xem nào. Anh John đâu, xin cho nghe chuyện nào thât đặc sắc Canada. Anh nhớ kể chuyện nào không có đề tài ‘ấy’ mà vẫn gây được tiếng cười nha.

Cái anh John này thật đa tài, cái gì cũng như có sẵn trong túi. Anh nói ngay: Tôi xin kể 2 chuyện. Chuyện thứ nhất được chấm giải là chuyện ngắn nhất và ý nghĩa nhất. Đây là mẩu đối thoại giữa Adam và Eve. Nhưng trước khi vào chuyện xin cho tôi có đôi lời giới thiệu 2 nhân vật này. Khởi đầu sách Kinh Thánh là phần nói về việc Chúa tạo dựng ra trời đất và con người. Adam là nhân vật đầu tiên được chính tay Chúa tạo nên và sau đó Chúa lấy xương sườn của Adam mà tạo ra Eve. Adam và Eve là cặp vợ chồng đầu tiên trên trái đất. Ông Adam thọ tới 930 tuổi. Và câu chuyện thứ nhất như thế này:

Một buổi đẹp trời kia, tại vườn địa đàng, Eve mới hỏi Adam: Anh có yêu em không? Adam đáp ngay: Ủa, anh có sự chọn lựa sao?

Xin hết chuyện thứ nhất. Các bạn có thấy cái anh chồng Adam này ghê không? Và đây là chuyện thứ hai: Mike và Jim là hai bạn thân nhau từ nhỏ. Bữa đó sau buổi học hai chàng thấy trời đẹp bèn nổi hứng rủ nhau vào công viên chơi. Mike thấy một thiếu nữ rất đẹp đang ngồi trên ghế đá, dưới chân là một con chó vàng. Anh liền nổi máu tếu nên anh đố bạn: Tao đố mày dám đến gần cô gái đẹp kia và nói một câu gì mà có thể làm cho người đẹp cười liền, rồi sau đó nói một câu gì làm cho cô ấy nổi giận liền, Dám không? Mày mà làm được thì tao xin bao một chầu cà rem. Bị Mike nói khích, Jim làm ngay. Jim liền chạy đến trước mắt cô gái, xin được vuốt ve con chó, rồi Jim khoanh tay nói với con chó: Con chào Ba! Cô gái nghe vậy liền cười hắc hắc. Rồi Jim đột ngột đứng lên, cung kính nói với cô gái: Con chào Má. Nghe xong, cô gái giật mình rồi nổi giận. Cô la Jim là người mất dạy và định kêu cảnh sát.

Anh John kể xong hai chuyện, không thấy Cụ B.95 cười như mọi khi liền hỏi: Cụ thấy hai chuyện Canada này có hay không? Cụ đáp: Chuyện đầu tôi chả hiểu gì cả. Sao mà chuyện Canada khó hiểu làm vậy! Còn chuyện thứ hai thì tôi hiểu, nhưng không thấy hay, chắc nó thiếu mắm thiếu muối.

Vừa nghe đến đây, anh H.O. lên tiếng ngay: A, rõ ràng nha, rõ ràng cụ cũng thích chuyện mặn nha. Vậy xin phép cho cháu nói chuyện mặn một tí nha. Tôi xin được đố cả làng hai câu:

- Cái gì có chân mà không có đầu?

Câu đố này nghe mơ hồ mung lung qúa, chưa ai biết ý của anh. Đang lúc cả làng suy nghĩ thì anh tự trả lời: Đó là cái ghế. Làng thua tôi 1-0 nha. Tôi xin đố câu thứ hai:

- Con gì có đầu mà không có chân?

Làng vẫn tắc. Cả hai bồ chữ ODP và Từ Hoè cũng chịu. Hai cô Huế thì cho rằng câu đố này vô lý, làm gì trên đời này có con vật nào có đầu mà lại không có chân. Cuối cùng thì làng xin chịu. Anh H.O. bèn cười tồ tồ rồi nói:

- Đó là con c...

Nghe đến đây thì phe liền ông phá ra cười, vừa cười vừa đập bàn đập ghế. Phe các bà thì cười bò lăn, vừa đấm nhau thùm thụp vừa la ‘Đồ qủy! Đồ qủy!’

Các cụ đã thấy không khí nấu bánh chưng của làng tôi có vui không? Vui qúa chứ. Rồi bếp lửa được nhóm lên. Dân làng vây quanh hai nồi bánh lửa cháy rừng rực. Bao nhiêu chuyện, bao nhiêu tâm sự, bao nhiêu kỷ niệm thời xưa được khơi dậy bên hai nồi bánh này.

Ông ODP thấy mình như đang sống lại những ngày xưa thân ái ở Saigon. Theo ông thì con hẻm lớn nhà ông có nhiều kỷ niệm đáng yêu đáng nhớ nhất. Này nha, cứ đúng 6 giờ sáng là anh bán bánh mì cất tiếng ‘ bánh mì nóng dòn đây’. Anh là cái đồng hồ đánh thức cả ngõ dậy. Rồi sau đó là bà bán cháo sườn. Nồi cháo thơm lừng cả hẻm. Chừng nửa giờ sau là bà bán xôi. Rồi gánh hàng của bà bán bún riêu. Lúc sau là bà bán bánh cuốn. Đến 9 giờ là con hẻm trở lại yên tĩnh hoàn toàn. Rồi đến trưa, khoảng 1 giờ thì có tiếng rao giọng Nam Kỳ đặc: Ai đậu xanh nước dừa đường cát.. .hôn... Cái bà bán chè này nấu chè rất ngon và bán hàng rất mát tay. Bà đến đây bán chè từ thời con gái. Bà lập gia đình, bà có con rồi có cháu, bà vẫn đến đây, vẫn gánh hàng chè này. Tay bà đã nuôi được một đàn con ăn học thành tài. Sau bà bán chè là tiếng lốc cốc của ông Tàu bán mì gõ. Khoảng 1 giờ 30, lúc các ông công chức chuẩn bị đi làm ca chiều thì xe hàng bán trái cây ướp lạnh đến. Nào đu đủ, nào mía, nào dứa, nào củ đậu. Rồi ngõ hẻm được trả lại sự yên tĩnh cho tới tối. Khoảng 8 giờ thì con hẻm lại tưng bừng nhộn nhịp, lại vang lên tiếng ồn ào của hàng cháo vịt, cháo huyết, cháo mực. Có cả vịt lộn, cả bún bò. Người đến sau cùng là ông Tàu bán chè mè đen ‘chí mã phù’.

Nói đến đây rồi ông ODP tặc lưỡi: Sao thời xưa các món này ăn ngon thế, và mình sung sướng thế! Mà đây mới chỉ là một ngõ hẻm, chứ những ngã ba ngã tư còn náo nhiệt hơn nhiều. Dân nhậu thành phố hẹn hò nhau cứ đến tối là tới đây biến khu vực này thành khu ăn uống dã chiến ồn ào và đa dạng vô cùng. Bàn ghế cái nào cũng thấp lè tè. Người đứng người ngồi. Tiếng gọi khô mực, khô bò, vịt lộn, bò kho, bê thui, lòng heo, la de, trà đá vang lên một cõi. Râm ran náo nhiệt tới qúa nửa đêm.

Ông Từ Hoè thì không nhớ những bàn nhậu bên đường bằng mấy quán ăn bình dân như quán bà Bà Ba Bủng, quán ông Cả Cần, quán Bà Cả Đọi. Ông cho biết ông thích quán Bà Cả Đọi nhất. Thực ra tên nguyên thủy chỉ là Quán Bà Cả mà thôi. Cái tên Đọi nghe nói là do cái ông nhạc sĩ Trường Kỳ thêm vào. Sở dĩ ông Trường Kỳ gọi như thế vì thuở xưa khi ông ta chưa rủng rỉnh, lúc trong túi không có tiền, ông và bạn bè vẫn kéo đến đây và Bà Cả vẫn cho ăn chịu. Ông Từ Hoè tỏ ra biết rất rõ về quán này. Ban đầu quán của bà ở Chợ Cũ Saigon. Vì phát đạt nên quán bành trướng ra qúa nhiều lề đường, thế là cảnh sát bắt dẹp. Bà rút về một con hẻm đường Nguyễn Huệ. Không những trong hẻm mà thôi, mà còn rút lên gác nữa nới khiếp, thế nhưng dân nhậu Bắc Kỳ vẫn kéo đến nườm nượp. Khách hàng thường xuyên nhất là nhóm báo Sống của ông Chu Tử. Ôi cái hương vị Bắc kỳ, những tô canh rau đay nấu cua, những đĩa cà pháo chấm mắm tôm, đĩa dưa cải chua, đĩa thịt đông, đĩa rau muống xào, đĩa đậu rán, sao mà ngon thế, sao mà quê hương thế. Quán không có thực đơn. Khách đứng xem các món bày ngay tủ kính lối vào rồi chỉ. Đúng là cơm chỉ. Quán không hề đăng quảng cáo. Tiếng lành đồn xa. Rồi Bà Cả đủ tiền mua nhà ở đường Trương Định và Tôn Thất Hiệp. Lần này thì có quán khang trang, lại có cả bảng hiệu Đồng Nhân. Đồng Nhân là làng sinh quán của bà Cả.

Nói đến đây xong, ông Từ Hoè ngưng để chiêu một ngụm nước trà và ăn một miếng bánh ngọt. Cái gốc Bắc Kỳ của ông rõ ràng quá. Các cụ có để ý viêc này không, là người Bắc uống trà rồi lai rai với bánh ngọt, bánh đậu xanh, còn người Nam thì uống trà và nhâm nhi với khô cá thiều khô cá mực.

Rồi Ông Từ Hoè chỉ anh John đang ngồi bên. Ông bảo ông già rồi nên hay nói chuyện ngày xưa nhất là chuyện ăn uống. Lâu nay bọn ông hay bắt anh nói chuyện hoc tiếng Việt. Bữa nay xin anh đổi đề tài, xin anh nói về món ăn VN. Anh có ý kiến gì về những thứ nhậu nhẹt của cái bếp VN không?

Anh John bị hỏi bất ngờ nên suy nghĩ một chập rồi mới phát biểu: Tôi thấy người Việt Nam khi gặp nhau thường ăn uống. Món đầu tiên bao giờ cũng là món gỏi, đây là món khai vị. Đơn sơ thì món này gồm cà rốt, củ cải trắng, dưa leo, bắp cải thái nhỏ, trộn với dấm chanh đường và rau răm rau quế với một chút đậu phọng rang. Sang hơn một chút thì thêm thịt heo, bao tử, tôm, mực luộc thái mỏng. Nhưng điều quan trọng là các thứ này phải dòn, và nhậu ngay khi vừa trộn. Đĩa gỏi mà để lâu là mất ngon ngay. Vừa nhậu gỏi, vừa nhâm nhi la de, vừa nói chuyện tục tĩu thì thật là tuyệt vời. Sau món gỏi khai vị này thì có thể đến các món kế tiếp như bún thịt nướng, bún thang, bún mọc, bánh bèo. Cái bếp VN rất nhiều món bún. Người Bắc thì ăn bún thang, bún ốc, bún mọc, bún riêu, bún ngan, bún đậu, bún sườn. Người Trung thì bún bò Huế, người Nam thì bún bì, bún chả giò, bún thịt nuớng, bún cà ri, bún gỏi gà...

Nghe anh John nói về các món bún dân làng ai cũng thấy đói bụng. Đúng lúc đó thì phe các bà dọn bữa ăn tối ra. Ai ngờ trong khi các nhà quân tử chúng tôi đưa nhau về thời ăn uống xa xưa thì các bà lúi húi trong bếp. Các bà giỏi thât. Loáng một cái mà đã xong một nồi cơm và một nồi thịt heo kho với cả cá lóc cả hột vịt nước dừa. Chị Ba Biên Hòa tuyên bố: “ Đây là bữa ăn cuối năm. Các ông xơi xong thì xin các ông cứ bàn tiếp các chuyện quan trọng trong nước cũng như trên thế giới. Khi nào nồi bánh chín, chúng tôi sẽ mời các ông xơi bánh chưng chấm với mật, bánh tét với tôm khô củ kiệu ạ.”

Các cụ đã thấy Chị Ba vợ anh John này giỏi chưa. Chị là một nội tướng tài ba số một. Làng tôi đã ăn một bữa ăn cuối năm thật là ngon và vui vẻ như thế đấy.

Trong phần ăn tráng miệng và uống nước trà, anh H.O. cao hứng nói thêm chuyện vui. Anh lại đố làng nữa: Xin đố cả làng khi nào thì ta biết con trai con gái bước vào mùa xuân cuộc đời, tức là vào giai đoạn dậy thì ? Cụ Chánh bảo cả làng vừa ăn no nên khó nghĩ ra câu trả lời, do vậy cụ đề nghị anh hỏi và đáp luôn cho làng sung sướng. Anh xin tuân lệnh cụ tiên chỉ và nói: Thưa khi đến tuổi dậy thì anh con trai vỡ tiếng, tiếng nói ồ ồ, còn cô con gái thì mặt có mụn, và thích soi gương. Rồi tuổi xuân đến, tuổi yêu đương đến. Tình yêu miên man sấm nổ. Vậy cho tới khi nào thì ta biết đàn bà đàn ông hết tuổi yêu đương mà đi vào tuổi hồi xuân? Thưa, khi người đàn bà bắt đầu nghĩ tới việc tân trang trên dưới, và khi người đàn ông nghĩ tới xuân dược Viagara.

Làng lại phá ra cười. Không ngờ cái anh H.O. này hóm hỉnh như vậy

Rồi Cụ chánh tiên chỉ được mời nóí chuyện ngày xưa. Cụ vừa nói, mắt cụ lim dim như nhìn về dĩ vãng: Lão không nhớ chuyện nhậu nhẹt nhưng nhớ sinh quán. Làng lão khi xưa có cánh đồng cò bay thẳng cánh, con đường làng lát gạch bát tràng, đi lên xóm trên, đi xuống xóm dưới, đâu đâu cũng là nhà bà con họ hàng, đêm nằm nghe rõ gà gáy sang canh, sáng có con chim chích choè con chim chìa vôi bay nhảy trên cành cây, trưa nghe rõ tiếng con cu gáy trên ngọn cau, tiếng chó sủa bên hàng xóm, chiều nghe tiếng chuông chùa ngân nga...Ngày nay làng của lão không còn nữa, tất cả đã thành biển dâu. Đó là chuyện qúa khứ, vì các bạn muốn nghe nên lão khơi lại vậy thôi.

Bây giờ lão xin chúc tết.

Lão vừa đọc được chuyện này trên liên mạng, xin trình bà con:

Một buổi sáng đầu mùa đông, tại ga điện ngầm L’Enfant Plaza ở thù đô Washington, người ta thấy một nhạc sĩ dạo đứng kéo vĩ cầm. Anh kéo đàn rất say sưa. Anh trình diễn những nhạc khúc bất hủ của Bach, của Shubert của Massenet. Bấy giờ là 8 giờ sáng, thời gian cao điểm đông người qua lại. Một ông cụ đi ngang qua và bỏ vào cái nón của anh nhạc sỉ đồng bạc đầu tiên. Sau đó là một phụ nữ. Bà ta đứng lại nghe một chút rồi mở ví cho một đồng bạc. Mấy phút sau thì có một thanh niên đi ngang qua, nhìn thấy nhạc sĩ nhưng làm lơ đi tiếp, sau đó một phút anh quay lại bỏ vào cái nón xin tiền mấy đồng tiền lẻ rồi vội vã đi ngay như sợ trễ giờ tới sở. Rồi người ta chú ý tới một em bé chừng ba tuổi. Em níu tay mẹ để đứng lại xem và nghe nhạc. Mẹ em cố kéo em đi, nhưng càng kéo em càng ghì lại. Em nhìn nhạc sĩ một cách say đắm. Mẹ em phải bế em lên và bồng em đi. Mắt em bé vẫn ngoái lại. Sau 45 phút kéo đàn, người nhạc sĩ vĩ cầm đã nhận được 35 đôla. Chẳng ai dừng lại để khen chàng một câu. Chẳng ai nóí với chàng một tiếng.

Nào có ai ngờ nhạc sĩ chơi đàn này chính là Joshua Bell, một thiên tài vĩ cầm nổi danh nhất thế giới. Ông đã chơi nhạc bằng cây đàn Stradivarius 1713 trị giá 3 triệu 500 ngàn đô la tại những đại sảnh như Boston và vé vào cửa tối thiểu 100 đô la. Báo Washington Post đã chủ ý tạo ra biến cố bất ngờ này để khảo sát về khả năng cảm nhận và khiếu thưởng ngoạn cũng như những ưu tiên hành động của công chúng. Tờ báo đã suy ra điều này: Chúng ta thường không nhận ra nhiều điều tuyệt mĩ, không nhìn thấy nhiều điều tuyệt hảo chung quanh ta.

Từ chuyện này suy ra: trong cuộc đời chúng ta có biết bao nhiêu việc kỳ diệu mà vì vô tình, vì bất ngờ, vì vô minh mà ta đã không nhìn thấy. Hằng ngày chung quanh ta có biết bao nhiêu là những thiên tài vĩ cầm Joshua Bell xuất hiện mà ta đâu có thấy. Năm mới, lão xin thành tâm kính chúc dân làng nhìn ra những điều vĩ đại và kỳ diệu đang xảy ra quanh chúng ta và cho chính chúng ta.

Kính chúc các cụ Năm Mới đầy tiếng cười và nhận ra nhiều Hạnh Phúc mình đang có.
Trà Lũ
  Chủ đề: Nhà của tui
Truong Van Tai

Trả lời: 6
Xem: 3438

Bài gửiDiễn Đàn: HÌNH ẢNH   Gửi: Thứ Ba 01 2, 2011 11:40 am   Tiêu đề: Nhà của tui
Hoà,
Cảnh tuyết thấy giống như trong phim . Buồn cười dễ sợ ! Trong cuộc đời của tao và Mỹ Hoa chưa từng chứng kiến cảnh tuyết rơi. Dù đã thấy và chơi với tuyết. Nơi tao ở muốn đùa với tuyết phải mất ít nhất 5 đến 6 giờ xe chạy . Hồi HM em của tao qua thăm, tao có dẫn nó đi xem tuyết, nó thích lắm, nhưng ngại lạnh. Tao cũng vậy, tao sợ lạnh lắm.

Tài
  Chủ đề: Chúc Tết
Truong Van Tai

Trả lời: 3
Xem: 3501

Bài gửiDiễn Đàn: THÔNG TIN   Gửi: Thứ Ba 01 2, 2011 10:21 am   Tiêu đề: Chúc Tết
Kính chúc Thầy Cô và các anh chị đồng môn cùng bửu quyến năm Tân Mão tài lộc dồi dào, nhiều sức khoẻ, an khang và thịnh vượng


KỶ YẾU KHOÁ 1971
  Chủ đề: MỘT CÂU CHUYỆN CẢM ĐỘNG
Truong Van Tai

Trả lời: 1
Xem: 5614

Bài gửiDiễn Đàn: TẠP BÚT   Gửi: Thứ Ba 01 2, 2011 5:03 am   Tiêu đề: MỘT CÂU CHUYỆN CẢM ĐỘNG
Hoà,
Cảm ơn mày, bài viết vô cùng cảm động . Hy vọng đây là một câu truyện hư cấu . Vì giữa xã hội Mỹ như vậy tại sao không có những trợ giúp từ xã hội. Vì đây là gia đình này rõ ràng do hệ lụy từ những cuộc viễn chinh của quân đội Hoa Kỳ. Ngoài ra, làm sao mà có thể nuốt phân gà, phân bò,..vào miệng cho được ? Lúc ấy Xã Ấp phải có thái độ chứ ?

Tài
  Chủ đề: Câu đố số 3 : Tại sao ?
Truong Van Tai

Trả lời: 0
Xem: 4154

Bài gửiDiễn Đàn: ĐỐ VUI   Gửi: Thứ Hai 31 1, 2011 9:14 pm   Tiêu đề: Câu đố số 3 : Tại sao ?
Nếu bạn lấy 2 số cuối của năm bạn sinh , cộng với số
tuổi của bạn vào năm nay 2011 = thì nó sẽ thành 111 .
Điều này đúng cho những bạn sinh từ năm 1999 trở về trước.
Tại sao như vậy ? Vui lòng giải thích giùm.

Ghi chú : Xin ông bạn Bùi Thái Hòa của tui vui lòng chờ lâu lâu một tí, để cho các bạn khác suy nghĩ cho vui !

Chúc các bạn 1 ngày vui.

TV Tài
  Chủ đề: Câu đố số 2, không phải đố mẹo
Truong Van Tai

Trả lời: 2
Xem: 1910

Bài gửiDiễn Đàn: ĐỐ VUI   Gửi: Thứ Hai 31 1, 2011 9:29 am   Tiêu đề: Câu đố số 2, không phải đố mẹo
Hoà ơi,
Mai mốt có ra câu đố nào, phải loại trừ Bùi Thái Hoà ra không cho tham dự ! Công trình viết một đề tài đố rất dài và công phu để diễn tả cho dễ hiểu, nào ngờ bị bật mí một cách thật dễ dàng !

TV Tài
  Chủ đề: Bạn Phi Huệ và nhạc Bóng Chiều Tà
Truong Van Tai

Trả lời: 0
Xem: 3786

Bài gửiDiễn Đàn: VĂN NGHỆ   Gửi: CN 30 1, 2011 10:29 am   Tiêu đề: Bạn Phi Huệ và nhạc Bóng Chiều Tà
http://www.youtube.com/watch?v=J9BeAYTLnv4


Bóng Chiều Tà-Phi Huệ (MDC)

Chiều ơi về đâu,
Chiều đi lòng nhớ bao nỗi u sầu.
Chiều sương im lắng buồn.
Mờ xa đôi cánh chim lùa theo gió.

Chiều xa ngoài khơi,
Thuyền theo dòng nước về chốn xa vời.
Cành hoa phai sắc tàn.
Còn đâu trăng sáng mơ bên vườn lan.

Nhưng giấc mơ tan.
Vương theo gió bao cung đàn.
Đâu dáng duyên xưa
Một chiều thu ta còn nhớ.
Nhớ hồi còn thơ,
Vai kề vai trong tiếng tơ.
Tuy xa vắng ta vẫn mong chờ,
Chiều sao hờ hững lạnh lùng thờ ơ.
 
Trang 1 trong tổng số 3 trang Chuyển đến trang 1, 2, 3  Trang kế
Thời gian được tính theo giờ EST (Australia)
Chuyển đến 



Xóa cookies lưu bởi diễn đàn này
Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group

Bảo vệ diễn đàn

54 Khóa truy cập